InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Tuberculose: Bacteriële infectie met longproblemen

Tuberculose: Bacteriële infectie met longproblemen

Tuberculose: Bacteriële infectie met longproblemen Tuberculose is een potentieel ernstige infectieziekte die vooral de longen en/of andere organen met tuberkelbacillen treft. De verspreiding gebeurt het vaakst via druppelinfectie in de lucht. Niet iedereen krijgt de ziekte. Maar liefst één derde van de wereldbevolking heeft namelijk de latente vorm van tuberculose waarbij hij asymptomatisch is en waardoor er geen besmettingsgevaar is. De patiënt met actieve tuberculose is wel besmettelijk. Hij heeft longgerelateerde symptomen zoals pijn op de borst en pijn bij het hoesten. De behandelingsduur van de bacteriële infectie is van lange duur aangezien veel bacteriën reeds resistent (bestand) zijn tegen de meest gebruikte geneesmiddelen. Tuberculose is echter te genezen en ook te voorkomen. Wereldwijd is ook een tuberculosedag bekend. Deze vindt steeds plaats op 24 maart.

Synoniemen tuberculose

Tuberculose (TB, TBC) is eveneens gekend onder deze synoniemen:
  • consumptie
  • ftisis
  • tering
  • tuberculosis
  • vliegende tering

Epidemiologie bacteriële infectie

Tuberculose komt het vaakst voor in Afrika, Azië, de Caribische eilanden, Latijns-Amerika, Oost-Europa en Rusland. Het is wereldwijd de op één na meest dodelijke besmettelijke ziekte. In 2014 zijn ruim negen miljoen patiënten getroffen door actieve tuberculose. Naar schatting twee miljard patiënten – één derde van de wereldbevolking – lijden aan de latente vorm van tuberculose. Tuberculose treft patiënten van alle leeftijden, maar vooral kinderen onder de vijf jaar en ouderen zijn aangetast.

Risicofactoren ziekte

Patiënten met hiv of aids, silicose, suikerziekte (de medische term hiervoor is "diabetes mellitus"), hoofd-halskanker, een ernstige nieraandoening en ondervoeding (een verlaagd lichaamsgewicht) lijden vaker aan tuberculose dan gezonde patiënten. Ook het gebruik van medicatie leidt mogelijk sneller tot de ontwikkeling van tuberculose. Dit is het geval bij patiënten die chemotherapie krijgen of geneesmiddelen om afstoting bij een transplantatie te voorkomen, en tot slot ook bij sommige geneesmiddelen voor de behandeling van reumatoïde artritis, de ziekte van Crohn (aandoening met buikpijn, diarree en gewichtsverlies) en psoriasis (chronische huidziekte met droge huid en schilfers). Voorts zijn roken, het gebruik van drugs, het ontbreken van medische zorg en het werken of samenwonen met zieke patiënten (vluchtelingenkampen, ziekenhuizen, …) andere risicofactoren.

Oorzaken infectieziekte: Bacterie

Veroorzaker
De oorzaak van de infectieziekte is tuberkelbacterie Mycobacterium tuberculosis of Mycobacterium bovis.

Overdracht en besmetting
De besmetting met tuberkelbacteriën is mogelijk via diverse mogelijkheden (overdracht). Een besmette patiënt die hoest, niest (niezen), spreekt of zingt verspreidt microscopisch kleine besmette druppeltjes die een andere persoon opvangt. Hij krijgt de bacteriën met andere woorden door inademing (druppelinfectie) binnen. Ook is het mogelijk dat de patiënt deze bacteriën inslikt. Tot slot zijn de bacteriën ook plaatselijk te verspreiden, bijvoorbeeld door druppeltjes die via verwondingen in het lichaam binnendringen. Tuberculose is desondanks niet heel erg besmettelijk.

Symptomen: Latente en actieve tuberculose met longproblemen

Latente tuberculose
De patiënt is wel besmet, maar vertoont geen symptomen en is ook zelf niet besmettelijk. Deze inactieve vorm van tuberculose verandert mogelijk wel naar actieve tuberculose. Hierbij is een snelle diagnose en behandeling wel belangrijk zodat de patiënt de verspreiding van de ziekte voorkomt.

Pijn op de borst komt voor / Bron: Freestocks.org, PexelsPijn op de borst komt voor / Bron: Freestocks.org, Pexels
Actieve tuberculose
De patiënt is bij actieve tuberculose ziek en hij is in staat om mensen te besmetten. De symptomen treden op na enkele weken tot zelfs jaren na de besmetting. De symptomen zijn erg divers en vooral longproblemen komen voor. De patiënt heeft een chronisch hoesten die drie weken of langer aanhoudt. Hij hoest tevens mogelijk bloed op, en het hoesten zelf is pijnlijk. Tevens heeft hij pijn op de borst en pijn bij het inademen. Andere algemene symptomen zijn koorts, rillingen, nachtzweten en vermoeidheid. De patiënt heeft weinig zin om te eten en hij verliest daardoor onbedoeld gewicht. Een vergrote tong (macroglossie) is een ander kenmerk. Soms zijn andere organen zoals de nieren, de wervelkolom of de hersenen aangetast. Zo ontstaat bijvoorbeeld soms vette urine, doordat de lymfevaten in de nieren verstopt zijn. Nefrocalcinose (afzettingen van calcium in nieren) is een ander kenmerk van de aandoening. Ook stomatitis (ontsteking van slijmvlies in en rond mond) behoort tot de mogelijkheden. De symptomen hierbij zijn erg verschillend en afhankelijk van het type orgaan dat is getroffen. Af en toe is zelfs sprake van gezwollen oksels. Tot slot presenteert een patiënt zich mogelijk met pijnlijke, gezwollen vingers en/of tenen (dactylitis).

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk onderzoek
De arts voert een grondig lichamelijk onderzoek uit bij de patiënt. Hierbij is een anamnese, een grondig vraaggesprek, onontbeerlijk. Hij merkt tevens de zichtbare symptomen op bij de patiënt waaronder zwelling van de lymfeklieren. Hij gebruikt tot slot zijn stethoscoop om naar de ademgeluiden te luisteren. Hiervoor plaatst hij de stethoscoop op de borst van de patiënt terwijl hij moet inademen. Door dit onderzoek, gekend als "auscultatie", hoort de arts dat de ademgeluiden abnormaal zijn.

Diagnostisch onderzoek
De arts voert een eenvoudige huidtest uit, al geeft deze soms foute resultaten. Een bloedonderzoek bevestigt daarom de diagnose. Daarnaast is een sputumcultuur ook nuttig, zeker om te bepalen welke medicatie de patiënt nodig heeft. Ook beeldvormend onderzoek zoals een röntgenfoto van de borstkas (radiografisch onderzoek) en een CT-scan bieden informatie over de verspreiding van de TBC-bacteriën. Via deze beeldvormende onderzoeken bemerkt de arts mogelijk ook de aanwezigheid van longknobbeltjes.

Differentiële diagnose
De arts verwart tuberculose vaak met volgende aandoeningen of syndromen:

Behandeling

Het duurt veelal zes tot negen maanden om de besmetting uit te roeien en de ontwikkeling van resistentie tegen antibiotica te voorkomen. De patiënt met actieve tuberculose krijgt gedurende al deze maanden een gecombineerde antibioticakuur die hij strikt moet blijven innemen om zeker te zijn dat de bacteriën allemaal uitgeschakeld zijn. Bij latente tuberculose is een antibioticabehandeling van slechts één soort antibiotica nodig. De patiënt neemt deze gedurende vier maanden in. Door de antibioticakuur komen patiënten niet in de actieve fase terecht. Daarenboven zijn de risico’s op bijwerkingen ook verlaagd door deze kortere behandelingsduur. Voor tuberculose bestaat een vaccin: BCG. Dit is vernoemd naar de Franse wetenschappers die het hebben ontwikkeld, Calmette en Guérin.

Prognose van infectieziekte

De meeste patiënten met actieve tuberculose die een gepaste behandeling hebben gehad, overleven de ziekte. Zij zijn overigens voor ten minste twee weken niet meer besmettelijk. Jaarlijks overlijden zo’n 1,5 miljoen patiënten aan tuberculose; zij hebben veelal geen of geen tijdige behandeling gekregen. De meeste overlijdens zijn te wijten aan longproblemen bij ondervoede patiënten, immuun verzwakte patiënten en ouderen. Maar ook patiënten met een geschiedenis van een eerdere behandeling hebben een slechtere prognose wanneer ze aan de actieve vorm van tuberculose lijden.

Complicaties van tuberculose

Ziekte

Enkele complicaties van de infectieziekte zijn:

Medicatie

De medicatie geeft mogelijk ook bijwerkingen zoals:

Preventie bacteriële infectie

Enkel een patiënt met actieve tuberculose is in staat om de infectie te verspreiden. Hij draagt dan ook best een masker, bedekt de mond, ventileert de kamer en blijft zo veel mogelijk thuis om zo niemand anders te besmetten. Tot slot neemt de patiënt zeer strikt alle medicatie in en stopt hij niet vroegtijdig.

Lees verder

© 2016 - 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Tuberculose, wat is het en hoe wordt het behandeld?Tuberculose, ook wel TBC genoemd, is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door de tuberkelbacterie. Een infectie met…
Bartonella quintana-infectie: Bacteriële infectie met koortsBartonella quintana-infectie: Bacteriële infectie met koortsEen Bartonella quintana-infectie is een klinisch syndroom veroorzaakt door een infectie met de bacterie Bartonella quint…
Oogproblemen bij AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome)Oogproblemen bij AIDS (Acquired Immunodeficiency Syndrome)AIDS of het verworven immuundeficiëntie syndroom is het gevolg van een besmetting door het humaan immunodeficiëntie viru…
Wat is tuberculose precies?Wat is tuberculose precies?Voor dit artikel is onderzoek gedaan naar Tuberculose, beter bekent met de afkorting TBC. In dit artikel wordt uitgelegd…
Antracose: Longziekte door inademing van koolstofdeeltjesAntracose: Longziekte door inademing van koolstofdeeltjesAntracose is een longaandoening die ontstaat bij mensen die werken met kolen, koolstof of roet. Wanneer mensen hieraan b…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bykst, Pixabay
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • http://emedicine.medscape.com/article/230802-differential
  • http://emedicine.medscape.com/article/230802-overview#showall
  • http://www.cdc.gov/tb/topic/basics/default.htm
  • http://www.cdc.gov/tb/topic/basics/glossary.htm
  • http://www.cdc.gov/tb/topic/basics/risk.htm
  • http://www.healthline.com/health/tuberculosis#symptomen4
  • http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tuberculosis/diagnosis-treatment/treatment/txc-20188961
  • http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tuberculosis/diagnosis-treatment/diagnosis/dxc-20188951
  • http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tuberculosis/home/ovc-20188556
  • http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tuberculosis/manage/ptc-20188559
  • http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/tuberculosis/symptoms-causes/dxc-20188557
  • http://www.who.int/campaigns/tb-day/2015/en/
  • http://www.who.int/mediacentre/factsheets/fs104/en/
  • https://www.patient1.nl/encyclopedie/tuberculose
  • Afbeelding bron 1: Freestocks.org, Pexels

Reageer op het artikel "Tuberculose: Bacteriële infectie met longproblemen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 23-10-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Tropische aandoeningen
Bronnen en referenties: 17
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!