InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Bartonella quintana-infectie: Bacteriële infectie met koorts

Bartonella quintana-infectie: Bacteriële infectie met koorts

Bartonella quintana-infectie: Bacteriële infectie met koorts Een Bartonella quintana-infectie is een klinisch syndroom veroorzaakt door een infectie met de bacterie Bartonella quintana. De lichaamsluis is de overbrenger van de bacteriële infectie. Plotse koorts, hoofdpijn, spierpijn en een huiduitslag zijn slechts enkele mogelijke symptomen van de bacteriële infectie. Meestal is een medische behandeling vereist omdat de patiënten spontaan herstellen, maar indien nodig is antibiotica voorhanden. De aandoening werd voor het eerst beschreven tijdens de Eerste Wereldoorlog.

Synoniemen Bartonella quintana-infectie

Andere gebruikte termen om een Bartonella quintana-infectie aan te duiden zijn ‘loopgravenkoorts’, ‘febris quintana’ en ‘Wolhyniakoorts’. De Engelse benaming 'trench fever' wordt soms ook gebruikt in artikelen.

Epidemiologie van bacteriële infectie

De aandoening komt vooral tot stand bij vluchtelingen en daklozen. Slechte hygiënische leefomstandigheden en overbevolkte gebieden vormen dan ook een risicofactor voor de infectieziekte.

Oorzaken: Infectie door bacterie

Een Bartonella quintana-infectie is het gevolg van een infectie met de bacterie ‘Bartonella quintana’. B. quintana is een langzaam groeiende gramnegatieve bacterie met korte staafmorfologie (0,3 tot 0,5 mm breed en 1,0 tot 1,7 mm lang). De bacteriën worden overgedragen door luizen van het menselijk lichaam, gekend als ‘Pediculus humanus var corporis’. Lichaamsluizen worden voornamelijk overgedragen door direct contact met een geïnfecteerde patiënt. De overdracht van de lichaam luizen komt ook voor via bijvoorbeeld kleding of beddengoed. Luizen vermenigvuldigen zich snel en een populatie kan met 11% per dag toenemen.

Geassocieerde aandoeningen

De infectie is geassocieerd met een breed scala aan klinische aandoeningen, waaronder chronische bacteriëmie, endocarditis (een ontsteking van de binnenkant van het hart), lymfadenopathie en bacillaire angiomatose.

Hoofdpijn komt vaak voor / Bron: Geralt, PixabayHoofdpijn komt vaak voor / Bron: Geralt, Pixabay

Symptomen

De klinische incubatieperiode (tijd tussen het oplopen van de besmetting en het tot uiting komen van de klachten) bedraagt 3-48 dagen. Diverse symptomen zijn mogelijk bij de koortsziekte. De bacteriële infectie kenmerkt zich door acute en cyclische koorts (meestal elke vijf dagen), kortademigheid, een rode, vlekkerige huiduitslag, koude rillingen, een stijve nek en hoofdpijn (frontale hoofdpijn en hoofdpijn achter de oogkas), gepaard gaand met spierpijn en botpijn vlak voor het scheenbeen. Neuropsychiatrische symptomen komen ook tot uiting, zoals zwakte, neerslachtigheid, rusteloosheid en slapeloosheid. Verder zijn de ogen getroffen: fotofobie (lichtschuwheid) en conjunctivitis (oogbindvliesontsteking). Tot slot komen maag- en darmklachten voor zoals ver verspreide buikpijn, vaak geassocieerd met gewichtsverlies, misselijkheid, braken, een verlies van eetlust, diarree en obstipatie.

Diagnose en onderzoeken

Conjunctivitis komt mogelijk voor / Bron: Marco Mayer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Conjunctivitis komt mogelijk voor / Bron: Marco Mayer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
Lichamelijk onderzoek
Een lichamelijk onderzoek van een Bartonella quintana-infectie levert variabele symptomen op, maar meestal heeft de patiënt wel:
  • conjunctivitis
  • een huiduitslag
  • gewichtsverlies
  • koorts
  • neuropsychiatrische verschijnselen
  • pijnlijke of gevoelige botten
  • splenomegalie (vergrote milt)
  • zwakte

Diagnostisch onderzoek

B. Quintana-bacteriën zijn moeilijk te diagnosticeren in het laboratorium. Een uitgebreid bloedonderzoek is nodig, en daarna voert de arts een biopsie van de huid, de lymfeklier of ander weefsel uit. De laboratoriumdiagnostiek bij uitstek is namelijk isolatie in kweek uit bloed of weefsels op specifieke media onder specifieke omstandigheden.

Differentiële diagnose

Bij volgende aandoeningen is het klinisch beeld gelijkaardig aan dit van een Bartonella quintana-infectie:

Behandeling van loopgravenkoorts

Een eventuele behandeling gebeurt met erytromycine of doxycycline (beide antibiotica) als de symptomen ernstig zijn.

Prognose

De meeste patiënten herstellen spontaan van de infectie binnen de twee maanden. Sommige patiënten kennen echter een terugval. Bij ongeveer vijf procent van de patiënten ontstaat een chronische infectie.

Preventie

Een B. quintana-infectie is te voorkomen door vermijding of een snelle behandeling van luizenplagen:
  • insecticide (insect dodend middel) aanbrengen op of veelvuldig koken van beddengoed in schuilplaatsen
  • ivermectinebehandeling voor luizenplaag
  • voorzieningen nemen voor het baden / wassen van kledij

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Syndroom van Parinaud, Bartonella henselae bacterieSyndroom van Parinaud, Bartonella henselae bacterieDe Bartonella henselae bacterie is de veroorzaker van de kattenkrabziekte. Hierbij kan het (oculoglandulair) syndroom va…
Kattenkrabziekte: Huidletsels en gezwollen lymfeklierenKattenkrabziekte: Huidletsels en gezwollen lymfeklierenDe kattenkrabziekte is een goedaardige bacteriële infectie met de Bartonella-bacteriën. De besmetting gebeurt het vaakst…
Meningokokken infectie: symptomen, diagnose, behandelingMeningokokken infectie: symptomen, diagnose, behandelingEen meningokokken infectie is een bacteriële infectie, waarbij vroege diagnose en behandeling cruciaal zijn. Behalve de…
KattenkrabziekteKattenkrabziekteDe kattenkrabziekte (vroeger geschreven als kattekrabziekte) wordt veroorzaakt door de krab van een kat of door het prik…
Co-infecties bij lymeWie de ziekte van lyme heeft, draagt mogelijk ook andere infecties bij zich. Dit worden co-infecties genoemd. Deze infec…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 2 december 2017:
  • Clinical Presentatio, https://emedicine.medscape.com/article/230294-clinical-presentation#showall
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010)
  • Differential Diagnoses, https://emedicine.medscape.com/article/230294-differential-diagnoses#showall
  • Facts about Bartonella quintana infection (‘trench fever’), https://ecdc.europa.eu/en/bartonella-quintana-infection-trench-fever/facts
  • Overview, https://emedicine.medscape.com/article/230294-overview#showall
  • Treatment, https://emedicine.medscape.com/article/230294-treatment#showall
  • Trench fever, https://www.britannica.com/science/trench-fever
  • Trench fever, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 148
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Marco Mayer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Reageer op het artikel "Bartonella quintana-infectie: Bacteriële infectie met koorts"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 05-12-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Tropische aandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!