InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Gastritis: symptomen, oorzaak, behandeling en complicaties

Gastritis: symptomen, oorzaak, behandeling en complicaties

Gastritis: symptomen, oorzaak, behandeling en complicaties Gastritis symptomen bestaan onder meer uit brandende pijn in de maagstreek, misselijkheid en een opgeblazen gevoel. Gastritis wijst op een ontsteking van het slijmvlies aan de binnenkant van de maag. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen acute gastritis en chronische gastritis. Acute gastritis is een plotselinge ontsteking van het slijmvlies van de maag. Gastritis is allen van invloed op het maagslijmvlies, terwijl gastro-enteritis zowel de maag als de darmen beïnvloedt. De meest voorkomende oorzaken van acute gastritis zijn niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's), zoals ibuprofen, diclofenac en naproxen, en corticosteroïden.

Wat is gastritis?

Gastritis duidt op een groep aandoeningen waarbij het slijmvlies van de maag is ontstoken, ofwel maagslijmvliesontsteking. Deze ontsteking is meestal het gevolg van een virus of een bacterie. Gallige reflux (het terugstromen van dunne darminhoud naar de maag), regelmatig gebruik van bepaalde pijnstillers en het drinken van te veel alcohol kunnen ook gastritis veroorzaken. Gastritis kan plotseling optreden, of het kan langzaam ontstaan in de tijd. Het eerste wordt acute gastritis genoemd en het tweede chronische gastritis. In sommige gevallen kan gastritis leiden tot een maagzweer en een verhoogd risico op maagkanker. Meestal is gastritis echter niet ernstig en verbetert de aandoening met goede behandeling.

Gastritis symptomen

De symptomen van acute gastritis bestaan uit

Gastritis veroorzaakt echter lang niet altijd symptomen.

Oorzaak van acute gastritis

Acute gastritis treedt op wanneer de bekleding van de maag is beschadigd of verzwakt. De dikke slijmvlieslaag van de maag beschermt tegen het agressieve zoutzuur. Als deze slijmvlieslaag is verzwakt, kunnen verteringszuren de maag irriteren. Er zijn veel factoren die je maagwand kunnen beschadigen. De oorzaken van acute gastritis zijn onder meer:
  • Niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's), zoals ibuprofen, diclofenac en naproxen, en corticosteroïden;
  • Bacteriële infecties zoals H. pylori;
  • Overmatig alcoholgebruik;
  • Virale infecties;
    Overmatig alcoholgebruik kan gastritis veroorzaken / Bron: Marian Weyo/Shutterstock.comOvermatig alcoholgebruik kan gastritis veroorzaken / Bron: Marian Weyo/Shutterstock.com
  • Auto-immuunziekten, waarbij het immuunsysteem de maagwand aanvalt;
  • Spijsverteringsaandoeningen en aandoeningen zoals de ziekte van Crohn;
  • Gallige reflux (het terugstromen van gal uit de dunne darm richting de maag);
  • Cocaïnegebruik;
  • Chirurgie;
  • Nierfalen.

Soorten chronische gastritis

Er zijn verschillende soorten chronische gastritis en ze kunnen verschillende oorzaken hebben:

Type A

Dit type wordt veroorzaakt doordat je immuunsysteem maagcellen vernietigt. Dit kan het risico op vitaminetekorten, bloedarmoede en maagkanker verhogen.

Type B

Dit het meest voorkomende type en wordt veroorzaakt door Helicobacter pylori-bacteriën en kan maagzweren, darmzweren en kanker veroorzaken.

Type C

Dit type chonische gastritis wordt veroorzaakt door chemische irriterende stoffen zoals niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's), alcohol of galvloesistof. En het kan ook leiden tot erosie en bloedingen in de maag.

Andere soorten gastritis zijn de ziekte van Ménétrier, ook wel de 'reuzenplooienmaag' genoemd. Patiënten met deze aandoening hebben sterk verdikte plooien in hun maagslijmvlies. Er bestaat ook eosinofiele gastritis. Deze gastritis is het gevolg van een allergische reactie of een spoelworminfectie.

Oorzaken van chronische gastritis

De volgende factoren kunnen de bekleding van je maag irriteren en tot chronische gastritis leiden:
  • Langdurig gebruik van bepaalde medicijnen, zoals aspirine en ibuprofen;
  • Overmatig alcoholgebruik;
  • De aanwezigheid van H. pylori-bacteriën;
  • Bepaalde ziekten, zoals diabetes of nierfalen;
  • Een verzwakt immuunsysteem
  • Aanhoudende, intense stress die ook het immuunsysteem beïnvloedt;
  • Gal dat terugstroomt in de maag, of galreflux.

Risicofactoren

Factoren die het risico van gastritis verhogen, zijn:

Helicobacter pylori / Bron: Yutaka Tsutsumi, Wikimedia Commons (CC0)Helicobacter pylori / Bron: Yutaka Tsutsumi, Wikimedia Commons (CC0)

Bacteriële infectie

Ofschoon een infectie met Helicobacter pylori wereldwijd ontzettend vaak voorkomt, ontwikkelt slechts een klein percentage van de geïnfecteerde mensen gastritis of een soortgelijk maagstoornis. Men vermoedt dat de kwetsbaarheid voor de bacterie kan worden verergerd of veroorzaakt door leefstijlfactoren, zoals roken en hoge stressniveaus.

Regelmatig gebruik van NSAID's

Regelmatig gebruik van NSAID's kan zowel acute gastritis als chronische gastritis veroorzaken. Neem daarom deze pijnstillers niet te vaak in. Maagbeschermers kunnen helpen bij frequent gebruik.

Oudere leeftijd

Ouderen hebben een verhoogd risico op het ontwikkelen van gastritis omdat de maagwand met het ouder worden dunner wordt en omdat ouderen vaker H. pylori-infectie of auto-immuunziekten hebben dan jongere mensen.

Overmatig gebruik van alcohol

Alcohol kan je maagwand irriteren, waardoor je maag meer kans heeft om beschadigd te raken door spijsverteringssappen.

Een auto-immuunziekte

Je eigen lichaam valt bij auto-immuungastritis cellen in je maag aan. Auto-immuungastritis komt vaker voor bij mensen met andere auto-immuunziekten, waaronder de ziekte en Hashimoto en diabetes type 1. Auto-immuungastritis wordt ook geassocieerd met vitamine B-12-deficiëntie.

Andere ziekten en aandoeningen

Gastritis kan gepaard gaan met andere medische aandoeningen, zoals hiv/aids, ziekte van Crohn en parasitaire infecties.

Complicaties

Als gastritis niet behandeld wordt, kan dit leiden tot een maagzweer of maagbloeding. In zeldzame gevallen kunnen sommige vormen van chronische gastritis het risico op maagkanker verhogen.

Afname van bloed voor onderzoek / Bron: Istock.com/JovanmandicAfname van bloed voor onderzoek / Bron: Istock.com/Jovanmandic

Diagnose en onderzoek

Anamnese en lichamelijk onderzoek
De huisarts voert eerst een uitgebreid vraaggesprek waarbij alle klachten die je hebt de revue passeren. Ook neemt de arts je medische voorgeschiedenis in ogenschouw en voert hij een lichamelijk onderzoek uit. De diagnose kan gesteld worden op basis van het klachtenpatroon. Hij kan daarnaast bloedonderzoek laten uitvoeren; een compleet bloedbeeld geeft een beeld van je algehele gezondheid. Om de Helicobacter-bacterie aan te tonen is een ontlastingstest of een ademtest nodig. De huisarts kan je zo nodig verwijzen naar het ziekenhuis voor verder onderzoek.

Onderzoek in het ziekenhuis
In het ziekenhuis kan een arts gastroscopie uitvoeren, ofwel inwendig kijkonderzoek van de maag. Hierbij wordt middels een flexibele slang, met daaraan een kijkertje, via de mond en de slokdarm in de maag gekeken. De arts kijkt naar eventuele afwijkingen. Zo nodig kan de arts een stukje weefsel (biopt) wegnemen voor microscopisch onderzoek. Voorts kan een röntgenfoto worden gemaakt, die wordt gebruikt om te zoeken naar structurele problemen in het spijsverteringsstelsel.

Behandeling van gastritis

Behandeling is afhankelijk van de oorzaak. Bij acute gastritis veroorzaakt door niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen of alcohol, wordt geadviseerd om te stoppen met het gebruik van deze stoffen. Chronische gastritis veroorzaakt door H. pylori-infectie wordt behandeld met antibiotica en een maagzuurpompremmer (PPI). De arts kan soms bij een acute gastrits maagzuurremmende medicijnen voorschrijven die het genezingsproces kunnen bevorderen.

Vermijd pittig voedsel, zoals hete pepers / Bron: Holbox/Shutterstock.comVermijd pittig voedsel, zoals hete pepers / Bron: Holbox/Shutterstock.com

Leefstijlaanpassingen

Eet meerdere, kleine maaltijden per dag in plaats van drie grote maaltijden. Vermijd irriterende voedingsmiddelen. Dat zijn voedingsmiddelen die je maag irriteren, vooral pittige, zure, gebakken, gefrituurde of vettige producten. Vermijd voorts alcohol, aangezien alcohol de slijmlaag van je maag kan irriteren. Gebruik tot slot geen NSAID's.

Prognose van gastritis

De meeste mensen herstellen snel van gastritis nadat de oorzaak is gediagnosticeerd en de behandeling is aangevangen. Bij veel mensen zijn er geen precipiterende factoren zoals alcohol of NSAID's (niet-steroïdale anti-inflammatoire geneesmiddelen). In de meeste gevallen zijn de vooruitzichten voor een volledig herstel erg goed met adequate behandeling. Met de juiste behandeling en het vermijden van uitlokkende factoren zoals roken of het gebruik van alcohol, kan gastritis goed behandeld worden.

Flare-up
Veel mensen kunnen van tijd tot tijd last krijgen van een flare-up, afhankelijk van de vele factoren die het maagslijmvlies kunnen aantasten. In het algemeen reageert gastritis goed op behandeling. Slechts zelden groeit het uit tot een ernstige of zelfs levensbedreigende aandoening.

Lees verder

© 2017 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Gastritis: Ontsteking van slijmvlies maag met pijn in buikGastritis: Ontsteking van slijmvlies maag met pijn in buikVaak vertellen mensen dat ze lijden aan een maagontsteking. Correcter is eigenlijk de term 'maagslijmvliesontsteking'. D…
Atrofische gastritis: Infectie en verschrompeling van maagAtrofische gastritis: Infectie en verschrompeling van maagAtrofische gastritis is het eindstadium van jarenlange gastritis (maagslijmvliesontsteking) waardoor het maagslijmvlies…
Geregeld overgeven, braken door maagslijmvliesontstekingGeregeld overgeven, braken door maagslijmvliesontstekingDoor toedoen van een bacteriële maaginfectie kan het voorkomen dat men zonder enige aanleiding uit het niets moet overge…
Maagdarmcatarre: ontsteking van het maag-en darmslijmvliesMaagdarmcatarre: ontsteking van het maag-en darmslijmvliesMaagdarmcatarre wordt ook wel gastro-enteritis genoemd. Het is een ontsteking van het maag-darmslijmvlies. Bekende vorme…
Symptomen maagontsteking, gastritis, ontsteking van de maagSymptomen maagontsteking, gastritis, ontsteking van de maagMaagontsteking ofwel gastritis is een veelvoorkomende ontsteking aan het maagslijmvlies die acuut of chronisch kan zijn…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Healthline. Acute Gastritis. http://www.healthline.com/health/gastritis-acute#1 (ingezien op 15-2-2017)
  • Healthline. Chronic Gastritis. https://www.healthline.com/health/gastritis-chronic (ingezien op 18-2-2018)
  • Mayo Clinic. Gastritis: Definition. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/gastritis/basics/definition/con-20021032 (ingezien op 15-2-2017)
  • MLDS. Maagslijmvliesontsteking, acute. https://www.mlds.nl/ziekten/maagslijmvliesontsteking-acute/ (ingezien op 15-2-2017)
  • Onlymyhealth.com. Prognosis of Gastritis. http://www.onlymyhealth.com/prognosis-gastritis-12977615027 (ingezien op 27-2-2017)
  • Thuisarts.nl. Ik heb maagklachten en de Helicobacter pylori. https://www.thuisarts.nl/maagklachten/ik-heb-maagklachten-en-helicobacter-pylori (ingezien op 15-2-2017)
  • Afbeelding bron 1: Marian Weyo/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Yutaka Tsutsumi, Wikimedia Commons (CC0)
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/Jovanmandic
  • Afbeelding bron 4: Holbox/Shutterstock.com

Reageer op het artikel "Gastritis: symptomen, oorzaak, behandeling en complicaties"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 03-02-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Maagaandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!