InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Myositis (spierontsteking): Pijn en zwakte in spieren

Myositis (spierontsteking): Pijn en zwakte in spieren

Myositis (spierontsteking): Pijn en zwakte in spieren Myositis betekent letterlijk vertaald ‘spierontsteking’. Hierbij ontstaat een pijnlijke zwelling en verharding van een spier. De oorzaak is niet altijd bekend, maar vaak ligt een infectie of ziekte wel aan de basis van de spierproblemen. Myositis kent heel wat soorten en symptomen. De diagnose is niet altijd eenvoudig, omdat veel aandoeningen de symptomen van spierzwakte veroorzaken. De arts behandelt deze ongeneeslijke ziekte ondersteunend met medicatie, fysiotherapie, rust, hulpmiddelen en/of warmtetherapie. De vooruitzichten zijn tot slot variabel omdat sommige oorzaken van myositis goed behandelbaar zijn en daarom verdwijnen, terwijl andere, chronische oorzaken aanwezig blijven waardoor ook de spierproblemen aanhouden.

Oorzaken van spierontsteking

Myositis heeft verschillende onderliggende oorzaken, hoewel artsen soms geen verklaring hebben voor de spieraandoening. Onverklaarbare myositis staat bekend als ‘idiopathische myositis’. Voorbeelden van vaak voorkomende gekende oorzaken van myositis zijn onder meer:

Primaire en secundaire myositis

Wanneer myositis resulteert uit een andere aandoening, een letsel, een infectie of medicatiegebruik, is sprake van ‘secundaire myositis’. Meestal zijn de symptomen van secundaire myositis milder dan de primaire vorm. De primaire vorm komt namelijk tot stand zonder andere duidelijke oorzaak. Dermatomyositis, polymyositis en inclusion body myositis zijn voorbeelden van primaire myositis.

Vormen van spieraandoening

Myositis heeft heel veel verschillende typen, elk met eigen mogelijke oorzaken en symptomen.

Dermatomyositis

Deze aandoening veroorzaakt een zichtbare, vlekkerige, rode of paarse huiduitslag. Een patiënt ervaart tevens spierzwakte en af en toe spierpijn. Ademhalingsproblemen en slikproblemen komen ook voor. Dermatomyositis komt vaker voor bij vrouwen dan bij mannen.

Door medicatie veroorzaakte myositis

Door het gebruik van bepaalde medicijnen ontstaan mogelijk ook ontstoken spiercellen. Bekende geneesmiddelen die verantwoordelijk zijn voor de spierontsteking zijn statines, zoals lovastatine. Ook medicatie die de arts voorschrijft voor de behandeling van hiv of aids leidt mogelijk tot myositis. Zidovudine (Retrovir) is een voorbeeld van dit type medicatie.

Inclusion-body myositis

Sporadische 'inclusion body'-myositis (sIBM) zijn synoniemen van inclusion-body myositis. Deze vorm van myositis treft vooral vijftigplussers van het mannelijk geslacht. De patiënten ervaren hierbij een geleidelijke spierverzwakking. Ze hebben eveneens slikproblemen (dysfagie).

Infectieuze myositis

Patiënten die lijden aan een virale infectie, zoals de griep, lijden sneller aan infectieuze myositis. Bacteriële infecties en dan vooral veroorzaakt door stafylokokken, veroorzaken mogelijk myositis. Ook trichinose, een infectie waarbij een parasiet in het menselijk lichaam binnendringt, is een mogelijke risicofactor voor infectieuze myositis. Bij trichinose nestelt de parasiet zich in de spieren, vooral in het middenrif, de tussenribspieren, de halsspieren en de biceps. Vooreerst presenteert de patiënt zich met maag- en darmstoornissen. Daarna komt dan koorts en een pijnlijke zwelling van de aangedane spieren tot stand in combinatie met spraak-, slik-, of ademhalingsstoornissen.

Juveniele myositis

Kinderen en jonger dan achttien jaar, en dan vooral meisjes, lijden vaak aan juveniele myositis. Hierbij ontstaat een paarse of rode huiduitslag, vaak op de oogleden. Bovendien lijdt de patiënt aan slikproblemen en heeft hij een hese stem of zwakke stem. De meeste patiënten met deze aandoening ervaren tevens een ontsteking van de bloedvaten (vasculitis). Sommige kinderen hebben spierpijn, terwijl anderen spierzwakte hebben, vooral in de maag, de nek, de bovenarmen en de benen.

Myositis myoglobinurica

Myositis myoglobinurica is vorm van myositis waarbij myoglobine vrijkomt die patiënten met de urine uitscheiden. De aandoening is eveneens bekend als de ‘ziekte van Günther’, die verwijst naar de ontdekker van dit type myositis, H. Günther, een Duits internist (1884–1956).

Myositis ossificans

Myositis ossificans vloeit meestal voort uit een blessure, zoals een aanzienlijke blauwe plek. Deze vorm van myositis is een voortschrijdende spierverbening, die gepaard gaat met ontstekingsverschijnselen, die mogelijk tot ernstige misvormingen leidt. Dit type myositis treedt vooral op bij jonge patiënten. De spierverbening verschijnt soms plaatselijk (myositis ossificans localisata) door aanhoudende druk of sterke inspanning van spieren. Een voorbeeld hiervan is het zogenaamde ‘rijbeen’ in de dijspieren bij ruiters.

Myositis tropica

Bij myositis tropica ontstaat een primaire ontsteking van (meestal) spieren van de bovenbenen (incl. mm. psoas), de billen en de schoudergordel. Dit gaat vaak gepaard met de ontwikkeling van longabcessen, pericarditis (ontsteking van het hartzakje) en myocarditis (ontsteking van de hartspier). De oorzaak van deze vorm van myositis is onbekend.

Orbitale myositis

Orbitale myositis (ook bekend als 'oculaire myositis') is een vorm van myositis die de spieren aantast die de beweging van het oog regelen. Deze uiterst zeldzame aandoening komt vaak voor bij volwassenen van jonge tot middelbare leeftijd, en dan vooral bij vrouwen. De vorm van myositis is geassocieerd met diverse auto-immuunziekten, waaronder de ziekte van Crohn (aandoening met diarree en buikpijn), systemische lupus erythematosus, reumatoïde artritis, diabetes mellitus (suikerziekte), myasthenia gravis (aandoening met symptomen aan gezicht, ledematen en ogen) en ankyloserende spondylitis (blijvende gewrichtsontsteking), al is de oorzaak van de aandoening onbekend. Bekende symptomen hiervan zijn ‘vastzittende ogen’, dubbelzien (diplopie), een zwelling rond de ogen, hangende oogleden (ptosis), oogpijn, rode ogen en uitpuilende ogen (exoftalmie).

Polymyositis

Bij deze aandoening ontstaat een geleidelijke spierzwakte die start in de rib en die zich dan naar buiten verspreidt. Vrouwen lijden vaker aan dit type ziekte. Diverse soorten kanker en auto-immuunziekten zijn in staat om polymyositis te veroorzaken.

Symptomen: Pijn en zwakte in de spieren

Myositis kent veel oorzaken en daarom zijn ook verschillende symptomen aanwezig. Sommige soorten myositis veroorzaken specifieke symptomen, zoals een typische huiduitslag of zwakte in specifieke delen van het lichaam. Enkele algemene symptomen komen echter steeds voor:

Voorbeelden zijn:
  • koorts
  • moeilijk recht kunnen staan vanuit een zittende positie
  • onverklaarbare spierpijn
  • problemen bij het lopen van trappen
  • problemen met het opheffen van de armen
  • problemen met slikken of ademhalen
  • spierontsteking
  • spierzwakte
  • vermoeidheid na een korte periode van staan of lopen

Diagnose en onderzoeken

Vraaggesprek
Een bevraagt de patiënt over de medische geschiedenis en de aanwezige klachten. Daarnaast is het mogelijk dat de symptomen op bepaalde tijdstippen of door bepaalde risicofactoren verergeren of verminderen en de arts wenst ook hierover informatie. Daarna volgt een lichamelijk onderzoek.

Diagnostisch onderzoek
De arts voert enkele diagnostische onderzoeken uit om myositis op te sporen en om andere aandoeningen uit te sluiten die gelijkaardige symptomen met zich meebrengen.

Voorbeelden van deze testen zijn:
  • beeldvormende onderzoeken: Beeldvormende onderzoeken zoals een MRI-scan identificeren gebieden met spierafwijkingen.
  • een biopsie: Een spierbiopsie onthult ontstoken spiergebieden
  • een bloedonderzoek: Een bloedonderzoek meet de aanwezigheid van spierenzymen en de aanwezigheid van antilichamen geassocieerd met auto-immuunziekten.
  • een elektromyografie: Deze test gebruikt de arts om de elektrische activiteit van een spier te bepalen.

Afhankelijk van het type myositis zet de arts soms nog bijkomende onderzoeken in.

Een medicamenteuze behandeling is mogelijk / Bron: Stevepb, PixabayEen medicamenteuze behandeling is mogelijk / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling

Myositis is niet te genezen, maar het is wel mogelijk om de symptomen onder controle te krijgen. De arts schrijft corticosteroïden voor. Deze krachtige medicijnen verminderen de ontsteking in het lichaam, waardoor de symptomen verminderen. Soms behandelt de arts de onderliggende oorzaak van myositis. Wanneer bijvoorbeeld een bacteriële infectie leidt tot myositis, zet de arts antibiotica in. Als de myositis resulteert uit een auto-immuunaandoening, schrijft de arts disease modifying anti-reumatic drugs (DMARD's) voor. Voorbeelden van deze medicijnen zijn azathioprine en methotrexaat. Bepaalde lichamelijke oefeningen verstevigen de spieren waardoor patiënten meer kracht en weerstand ontwikkelen. Ook rekoefeningen zijn nuttig; deze vergroten het bewegingsbereik en de flexibiliteit. Deze oefeningen voert de patiënt uit bij een fysiotherapeut. Warmtetherapie, rust en hulpmiddelen zijn tot slot inzetbaar.

Prognose

Soms is myositis een tijdelijke aandoening, bijvoorbeeld bij een infectie (infectieuze myositis). Sommige vormen van myositis (zoals polymyositis en dermatomyositis) zijn echter chronisch waardoor spieratrofie (spierverlies) ontstaat en de activiteiten van het dagelijks leven zijn aangetast.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Oorzaken en behandelingen van spierontstekingSpierontsteking is een aandoening die vrijwel bij iedereen kan voorkomen. Het kan pijn geven in de spieren of in de peze…
Oorzaken van spier- en gewrichtspijnOorzaken van spier- en gewrichtspijnIedereen heeft wel eens last van spier- of gewrichtspijn, maar als de pijn langer aanhoudt kan het verstandig zijn om de…
Polymyositis en dermatomyositis: symptomen, behandelingPolymyositis en dermatomyositis: symptomen, behandelingBij myositis is er sprake van spieren die ontstoken zijn. De spiercellen worden hierdoor aangetast en dit leidt tot pijn…
Benigne fasciculatiesyndroom: Onvrijwillige spiertrekkingenBenigne fasciculatiesyndroom: Onvrijwillige spiertrekkingenHet benigne fasciculatiesyndroom (BFS) is een neurologische aandoening met een onbekende oorzaak. De aandoening veroorza…
Kniepijn oorzaken en behandelingenKniepijn oorzaken en behandelingenEen veel voorkomend frustratie punt is knie pijn, een probleem dat vele oorzaken kan hebben. Het is belangrijk een goede…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 20 december 2017:
  • All you need to know about myositis, https://www.medicalnewstoday.com/articles/320366.php
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Myositis, http://www.reumafonds.nl/informatie-voor-doelgroepen/patienten/vormen-van-reuma/myositis
  • Myositis, https://medlineplus.gov/myositis.html
  • Myositis, https://www.webmd.com/a-to-z-guides/myositis-symptoms-treatments-prognosis#1
  • Orbital myositis, http://www.myositis.org/learn-about-myositis/types-of-myositis/orbital-myositis
  • Types of myositis, http://www.myositis.org/learn-about-myositis/types-of-myositis
  • Wat is myositis?, http://www.reumafonds.nl/informatie-voor-doelgroepen/patienten/vormen-van-reuma/myositis/over-de-ziekte
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Myositis (spierontsteking): Pijn en zwakte in spieren"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 25-03-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Spier- en gewrichtsafwijkingen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!