InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Vetdiarree (steatorree): Vettige, stinkende ontlasting

Vetdiarree (steatorree): Vettige, stinkende ontlasting

Vetdiarree (steatorree): Vettige, stinkende ontlasting Steatorree (steatorroe) staat voor ‘vet in de ontlasting’, soms ook aangeduid als ‘vetdiarree’. Vet in de ontlasting veroorzaakt grote, schuimige, drijvende, vettige en stinkende ontlasting door een hoog vetgehalte. Het vet in de ontlasting is het resultaat van onverteerde voedingsstoffen (eiwitten, vezels en zouten). Daarnaast bevat de ontlasting slijm, dode cellen of andere afvalstoffen die het lichaam uitscheidt. Vetdiarree kent een tijdelijke of meer chronische oorzaak. De behandeling hangt af van de oorzaak, maar voedingsaanpassingen, rust, vitaminesupplementen en medicijnen verlichten de meeste symptomen van vetdiarree. De arts behandelt vanzelfsprekend ook de onderliggende oorzaak van vetdiarree.

Oorzaken van losse, stinkende ontlasting

Vetdiarree komt veelal tot uiting als gevolg van volgende oorzaken:
  • een versnelde darmpassage (ziekte of stress leidt tot een snellere voedselpassage door de darmen)
  • een verstoorde vetopname door de dunne darmwand
  • een verstoorde vetvertering (door een tekort aan galvloeistof of alvleeskliersap; deze zijn beiden nodig voor de vertering van vet)
  • een verwijdering van een groot deel van de dunne darm

Vetabsorptie

De vetabsorptie is afhankelijk van verschillende factoren, waaronder gal. De productie van gal gebeurt in de lever en de opslag van gal is mogelijk in de galblaas. De absorptie van vet hangt ook af van pancreaslipasen (enzymen die vet afbreken) en de normale darmfunctie. Wanneer gal ontbreekt, is vaak sprake van een verstopping van de galwegen. Dit resulteert in een lichtgekleurde vette stoelgang en geelzucht (icterus). De afwezigheid van pancreaslipasen komt niet vaak voor, maar verschijnt door een zieke pancreas, mucoviscidose of een aangeboren afwijking. Verder zijn ontstekingsaandoeningen van de binnenkant van de darmen mogelijk de oorzaak van vetdiarree. Tot slot is de vetabsorptie mogelijk aangetast door de chirurgische verwijdering van een deel van de darmen.

Risicofactoren van vetdiarree

Overmatig alcoholgebruik is geassocieerd met vetdiarree / Bron: Jarmoluk, PixabayOvermatig alcoholgebruik is geassocieerd met vetdiarree / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Meestal door voeding

Steatorree is vloeit veelal voort uit de voedingsinname, waarbij mensen te veel vet, vezels of kaliumoxalaat consumeren. Sommige voedingsmiddelen die erg rijk zijn aan onverteerbare of moeilijk verteerbare vetten en vezels liggen wellicht aan de basis van steatorree. Veel voorkomende voedingsmiddelen en dranken waarvan bekend is dat ze vetdiarree veroorzaken, zijn onder andere:
  • kokos- en palmpitolie
  • kunstmatige vetten
  • naturopathische of etherische oliën
  • noten, vooral hele noten waarvan de schil intact is
  • overmatig alcoholgebruik
  • vetrijke vis, zoals escolar
  • volkoren producten

Aandoeningen en medische behandelingen

Ernstige of langdurige symptomen van steatorree wijzen mogelijk in de richting van een medische aandoening, zoals malabsorptie (problemen met de opname van voedingsstoffen), een enzymtekort of een maag- en darmaandoening.

Auto-immuunaandoeningen
Bij volgende auto-immuunziekten verschijnt vetdiarre:

Galwegen, galblaas en pancreas
Wanneer een aandoening optreedt aan de galwegen, de galblaas of het pancreas, komt mogelijk een vettige ontlasting tot stand. De vetvertering verloopt bij deze spijsverteringsproblemen namelijk niet goed. Dit gebeurt bij volgende aandoeningen:

Maag en darmen
Vetdiarree resulteert mogelijk uit maag- en darmziekten of een operatie, waardoor de absorptie van voedingsstoffen verstoord is (malabsorptie):

Vetmetabolisme
Patiënten met de ziekte van Gaucher (ophoping van vetten in organen) en de ziekte van Tay-Sachs (ernstige stofwisselingsziekte) presenteren zich eveneens mogelijk met vetdiarree.

Andere ziekten
Bij volgende andere ziekten is steatorree ook mogelijk:

Bepaalde medicijnen veroorzaken een vettige ontlasting / Bron: Stevepb, PixabayBepaalde medicijnen veroorzaken een vettige ontlasting / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicatie

Diverse medicijnen zijn verantwoordelijk voor het overmatig veel vet in de ontlasting:

Symptomen: Vettige, stinkende ontlasting

Bij steatorree ervaart een patiënt een losse, maar omvangrijke ontlasting met veel vet en een merkbare olieafscheiding. Milde of tijdelijke gevallen van steatorree veroorzaken mild ongemak, maar ernstige klachten zijn mogelijk.

Ontlasting

Typerend aan vetdiarree is de stinkende, brijige, plakkerige ontlasting die gevuld is met vet. Diverse ontlastingsafwijkingen komen mogelijk voor bij vetdiarree zoals bijvoorbeeld:
  • chronische losse, zware, stinkende, met vet gevulde ontlasting
  • diarree of losse of dunne ontlasting die groter is dan normaal
  • drijvende ontlasting
  • kleur: bloederige ontlasting, lichtgekleurde ontlasting, vaak lichtbruin (lichtbruine ontlasting), groene ontlasting, oranje ontlasting, gele ontlasting, teerachtige of zwarte ontlasting
  • moeilijk weg te spoelen ontlasting
  • ontlasting die bedekt is met een dikke, vettige laag
  • schuimende, schuimige of met slijm opgevulde ontlasting

Andere klachten

Vaak komen ook nog andere tekenen voor; deze zijn afhankelijk van de etiologie:

Diagnose en onderzoeken

Meestal diagnosticeert een arts steatorree door de patiënt te bevragen naar de symptomen, zijn medische geschiedenis na te lopen en door het testen van de ontlasting op het vetgehalte. Voor het bepalen van het vetgehalte in de ontlasting, is de ontlasting van 72 uur nodig. Normaal gezien bevat de ontlasting 0 tot 4 gram vet per 100 gram ontlasting. Wanneer dit getal hoger is, ontstaat plakkerige en vette ontlasting. Is steatorree aanwezig, dan zet de arts verdere onderzoeken in om de oorzaak te achterhalen.

Behandeling van steatorree

De behandeling voor steatorree hangt af van de oorzaak en de ernst van de symptomen. Vak moet de patiënt extra vitaminen innemen daar een tekort aan calcium (hypocalciëmie) en andere vitaminetekorten tot stand komen. Een andere, minder vettige voeding is bij veel patiënten met vetdiarree aanbevolen; hiervoor is voedingsadvies van een voedingsdeskundige nodig. Daarnaast mag een patiënt enkel deze voedingsaanpassingen doorvoeren wanneer hij zeker is dat hij lijdt aan steatorree.

Milde vetdiarree

Patiënten met milde vetdiarree genezen vaak met rust en basiszorg. Huismiddeltjes voor het behandelen en voorkomen van vettige ontlasting omvatten:
  • de inname van kaliumoxalaat verminderen of beperken
  • meer in vet oplosbare vitaminen innemen door het nemen van voedingssupplementen, zoals vitamine A, D, E en K
  • meer vitamine B12, foliumzuur, ijzer, magnesium en calcium innemen via de voeding
  • minder vet via de voeding innemen
  • minder voedingsvezels innemen
  • stoppen met roken of roken verminderen
  • stoppen of verminderen van alcoholgebruik
  • voldoende blijven drinken om uitdroging te voorkomen
  • vrij verkrijgbare medicijnen nemen zoals antacida (maagzuurremmers), of medicijnen tegen een opgeblazen gevoel en winderigheid
  • vrij verkrijgbare middelen tegen diarree innemen, waaronder loperamide (imodium) en bismutsubsalicylaat (Kaopectate, Pepto-Bismol)

Ernstige vetdiarree

Bij ernstige of chronische steatorree is een medische behandeling vereist. De arts behandelt zowel vetdiarree als de onderliggende oorzaak van de vettige, plakkerige en stinkende ontlasting. Medicijnen die inzetbaar zijn voor de behandeling en preventie van een vette ontlasting zijn:
  • intraveneuze vloeistoffen (vochttoediening via een ader) om de elektrolytenbalans te herstellen en uitdroging te stoppen
  • medicijnen tegen diarree
  • pancreasenzymvervangingstherapie (PERT)
  • protonpompremmers (medicijnen die het maagzuur verminderen)

Lees verder

© 2017 - 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Plakkerige poep: Oorzaken van kleverige ontlastingPlakkerige poep: Oorzaken van kleverige ontlastingDe meest ideale ontlasting is vergelijkbaar met een banaan: een zachte consistentie, een ronde vorm en een glad oppervla…
Lichte plakkerige ontlastingLichte plakkerige ontlastingEen lichte en plakkerige of kleverige ontlasting bestaat uit teveel vet in de ontlasting. Dit heeft te maken met een ver…
Vetdiarree: oorzaken vette, plakkerige ontlasting of poepVetdiarree: oorzaken vette, plakkerige ontlasting of poepLast van vette, kleverige, plakkerige ontlasting? Vetdiarree of steatorroe wijst op de aanwezigheid van abnormaal veel v…
Vetdiarree: dunne, vettige en plakkerige ontlastingVetdiarree: dunne, vettige en plakkerige ontlastingIedereen heeft wel eens diarree. Een vervelende klacht, zeker wanneer je voortdurend naar het toilet moet en daarbij hev…
Drijvende ontlastingDrijvende ontlastingDrijvende ontlasting duidt op ontlasting dat blijft drijven in de toiletpot. Drijvende ontlasting of poep kan komen door…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: OpenClipart-Vectors, Pixabay
  • Geraadpleegd op 20 december 2017:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Steatorrhea: Overview, https://www.diagnose-me.com/symptoms-of/steatorrhea.php
  • Vettige ontlasting, https://www.darmklachten.nl/symptomen/vettige-ontlasting
  • Wat is vetdiarree?, https://www.mlds.nl/klachten/vetdiarree/
  • What is steatorrhea or fatty stool?, https://www.medicalnewstoday.com/articles/320361.php
  • What is steatorrhea?, http://healthfixit.com/steatorrhea/
  • What is steatorrhea?, https://www.healthgrades.com/symptoms/steatorrhea
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Vetdiarree (steatorree): Vettige, stinkende ontlasting"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 01-10-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Darmproblemen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!