InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Landkaarttong: Vlekken op tong door ontbrekende papillen

Landkaarttong: Vlekken op tong door ontbrekende papillen

Landkaarttong: Vlekken op tong door ontbrekende papillen Een landkaarttong is een goedaardige tongaandoening waarbij vooral aan de bovenkant en zijkanten van de tong gladde en rode vlekken verschijnen, wat doet denken aan het uiterlijk van een landkaart. Deze tongvlekken zijn het gevolg van afwezige tongpapillen. Vaak genezen de gladde vlekken in één deel van de tong maar dan verschijnen op een ander tonggebied weer andere vlekken. Deze tongaandoening is eenvoudig te diagnosticeren via een lichamelijk onderzoek. Een behandeling is bij de meeste patiënten niet vereist, maar enkele middeltjes verhelpen mogelijk het ongemak dat gepaard gaat met de tongafwijking. De vooruitzichten van een landkaarttong zijn tot slot uitstekend daar deze aandoening niet geassocieerd is met een andere ziekte, infectie of kanker.

Synoniemen

‘Lingua geographica’, ‘goedaardige migrerende glossitis’, ‘erythema migrans (van de tong)’ en ‘orale erythema migrans’ zijn andere bewoordingen voor een landkaarttong.

Epidemiologie van tongafwijking

Een landkaarttong is een tongafwijking die vooral volwassenen van middelbare leeftijd aantast. Vrouwen zijn vaker dan mannen getroffen door de tongafwijking. Circa 1 tot 3% van de mensen krijgt tijdens het leven te maken met een landkaarttong.

Oorzaken: Ontbrekende papillen

De tong is normaal gesproken bedekt met kleine, witroze bultjes (papillen). Deze zien er uit als korte, fijne, haarachtige uitsteeksels. Bij een landkaarttong ontbreken papillen op bepaalde gebieden van het tongoppervlak. Daardoor verschijnen ze als gladde, rode 'eilanden', vaak met enigszins verhoogde randen. Anno februari 2018 zijn de oorzaken van een landkaarttong niet gekend.

Risicofactoren van tongaandoening

Aandoeningen

Mogelijk is de ziekte geassocieerd met volgende aandoeningen:

Tandpasta veroorzaakt of verergert mogelijk een landkaarttong / Bron: Photo Mix, PixabayTandpasta veroorzaakt of verergert mogelijk een landkaarttong / Bron: Photo Mix, Pixabay

Omgevingsfactoren

Volgende uitlokkende factoren zijn bekend voor een landkaarttong:
  • gekruid, pittig of zuur voedsel
  • het gebruik van anticonceptiepillen een risicofactor.
  • mondwater
  • roken
  • snoep
  • tabak kauwen
  • tandpasta
  • warm eten
  • zout

Symptomen: Vlekken met variabele grootte, vorm en locatie

Een landkaarttong blijft bij veel patiënten gedurende maanden of jaren asymptomatisch. De aandoening veroorzaakt bij symptomatische patiënten diverse gladde, rode en onregelmatige vlekken aan de bovenkant en zijkanten van de tong (rode tong met vlekken). De vlekken hebben verschillende vormen / patronen die in de loop van de tijd veranderen in grootte. Ze genezen dan maar migreren (verplaatsen zich) naar andere delen van de tong. Rond de vlekken is een verhoogde rand aanwezig die mogelijk wit of lichtgekleurd is. Deze tongvlekken doen soms denken aan het uiterlijk van een landkaart. De meeste patiënten kampen niet met pijn of ander ongemak. Ongeveer 10% van de patiënten presenteert zich wel met tongpijn en/of mondbranden. Dit gebeurt dan vaak wanneer de patiënt in contact is gekomen met de uitlokkende factoren. Tot slot krijgt een patiënt sporadisch te maken met een gele tong, een witte tong of een schilferige tong.

Diagnose en onderzoeken

Vaak ontdekt een tandarts of arts de aandoening tijdens een standaard onderzoek. De arts bekijkt de tong en mond en controleert de patiënt op tekenen van een ziekte, zoals gezwollen lymfeklieren in de nek, koorts of andere symptomen. Hij gebruikt tevens een instrument met verlichting om de tong nader te inspecteren. Hij prikt ook de tong aan om te kijken of het weefsel verdoofd of juist pijnlijk aanvoelt. Ook test de arts de tongbewegingen. Wanneer de arts vermoedt dat de patiënt lijdt aan een andere aandoening, voert hij mogelijk verdere onderzoeken uit, zoals een tongbiopsie, een bloedonderzoek enzovoort. Af en toe doet de tongaandoening denken aan mondspruw (schimmelinfectie door schimmel Candida) of lichen planus.

Een patiënt stopt best met roken bij deze tongaandoening / Bron: Geralt, PixabayEen patiënt stopt best met roken bij deze tongaandoening / Bron: Geralt, Pixabay

Behandeling van het afwijkende tongoppervlak

Niet altijd is een medische behandeling vereist; bij de meeste patiënten verdwijnen de symptomen namelijk spontaan. De mogelijke behandelingen voor een landkaarttong zijn onder andere:
  • antihistaminica mondspoelingen
  • corticosteroïde spoelingen
  • mondwater met verdovingsmiddel
  • uitlokkende factoren vermijden
  • via de mond ingenomen vrij verkrijgbare pijnstillers
  • vitamine B- en zinksupplementen (soms)

Door de zeldzaamheid van de aandoening en het feit dat de aandoening vaak spontaan verbetert, zijn deze behandelingen wel niet goed bestudeerd anno februari 2018. Het is dan ook verstandig om bij tongpijn, vlekjes op de tong en andere problemen aan de tong altijd een arts te raadplegen voor een kundige diagnose en een mogelijke conservatieve of medische behandeling.

Prognose van ziekte aan tong

Een landkaarttong is een goedaardige aandoening waarbij de levensverwachting niet aangetast is. Het uiterlijk van de tong is afwijkend en soms komt wat tongpijn voor, maar meestal verdwijnen de vlekken uiteindelijk zonder medische behandeling na enkele dagen, weken, maanden of jaren. Het is wel mogelijk dat de symptomen van een landkaarttong na enige tijd terugkeren.

Complicaties van een landkaarttong

Belangrijke complicaties zijn niet verbonden aan een landkaarttong. De tongaandoening resulteert niet in een ziekte of kanker. Door het uiterlijk van de tong schamen sommige patiënten zich, zijn ze angstig of ervaren ze andere psychologische complicaties. Patiënten zijn namelijk bang dat ze een negatief oordeel krijgen van anderen. Bovendien maken sommige patiënten zich ernstig zorgen dat ze aan een ernstigere aandoening lijden, wat bij een landkaarttong niet het geval is.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat is een landkaarttong?Wat is een landkaarttong?Een landkaarttong (lingua geographica) is de benaming voor een aandoening aan de tong. Wat is een landkaarttong en is er…
Kloofjestong: symptomen kloofjes in tong of groeven in tongKloofjestong: symptomen kloofjes in tong of groeven in tongEen kloofjestong —ook wel scrotale tong, lingua plicata of fissured tongue genoemd— is een veelvoorkomende onschuldige a…
Wat kan je tong je vertellen over je gezondheid?Wat kan je tong je vertellen over je gezondheid?Voor aanwijzingen van problemen in de mond, steek je tong uit en kijk in de spiegel. Een gezonde tong hoort roze te zijn…
Landkaarttong: symptomen, oorzaak, behandeling en prognoseLandkaarttong: symptomen, oorzaak, behandeling en prognoseEen landkaarttong wordt ook lingua geografica genoemd. Bij 1 tot 2 % van de bevolking komt een landkaarttong voor. Een l…
Aandoeningen aan de tong & Oorzaak en behandelingAandoeningen aan de tong & Oorzaak en behandelingTongaandoeningen worden vaak gekenmerkt door veranderingen in de textuur van het tongoppervlak. Bij tongontsteking (glos…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bin Im Garten, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Geraadpleegd op 3 februari 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Diagnosis, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/geographic-tongue/diagnosis-treatment/drc-20354401
  • Geographic tongue, https://healthjade.com/geographic-tongue/
  • Geographic tongue, https://medlineplus.gov/ency/article/001049.htm
  • Geographic tongue, https://www.drugs.com/cg/geographic-tongue.html
  • Geographic tongue, https://www.webmd.boots.com/oral-health/guide/geographic-tongue
  • Geographic tongue: Causes, pictures, and treatment, https://www.medicalnewstoday.com/articles/319342.php
  • Geographic Tongue: Causes, Symptoms, Signs, Treatment, https://www.epainassist.com/face-mouth-throat/tongue-pain/geographic-tongue
  • Overview, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/geographic-tongue/symptoms-causes/syc-20354396
  • Afbeelding bron 1: Photo Mix, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay

Reageer op het artikel "Landkaarttong: Vlekken op tong door ontbrekende papillen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 01-02-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mond- en kaakproblemen
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!