InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Paarse urinezaksyndroom: symptomen, oorzaak en behandeling

Paarse urinezaksyndroom: symptomen, oorzaak en behandeling

Paarse urinezaksyndroom: symptomen, oorzaak en behandeling Paarse urinezaksyndroom (PBS) is een zeldzaam verschijnsel waarbij de plastic urinekatheter en slangetjes paars worden. De verkleuring is te wijten aan de aanwezigheid van indigo en indirubinepigmenten die metabolieten zijn van tryptofaan. Het is geassocieerd met urineweginfectie. Bacteriën die sulfatase en fosfatase produceren, zijn betrokken bij de vorming van deze pigmenten. Het paars urinezakensyndroom is geassocieerd met hogere morbiditeit en mortaliteit, in vergelijking met urineweginfecties zonder dit fenomeen.
Paarse urinezaksyndroom / Bron: Ickle, Wikimedia Commons (CC0)Paarse urinezaksyndroom / Bron: Ickle, Wikimedia Commons (CC0)

Wat is het paarse urinezaksyndroom?

Het paarse urinezaksyndroom (in het Engels: Purple Urine bag Syndrome of PUBS) treedt op wanneer urinekatheters en urinezakken een paarse kleur krijgen. De urine verkleurt niet paars.

Vóórkomen

Paarse urinezakensyndroom komt vaker voor bij vrouwelijke verpleeghuisbewoners. Andere risicofactoren zijn onder meer alkalische urine, obstipatie en het gebruik van polyvinylchloride (PVC) katheters.

Geschiedenis

Het syndroom werd voor het eerst beschreven door Barlow en Dickson in 1978.[1]

Oorzaak

De oorzaak van de paarse kleur is anno 2019 niet bekend; er is geen wetenschappelijk bewijs om te verklaren waarom dit gebeurt. Uit onderzoek tot nu toe is niet gebleken dat het verband houdt met het type of merk van urinezakken of katheters dat wordt gebruikt; het kan in alle katheters voorkomen. Er zijn echter veel theorieën in omloop over waarom het voorkomt.

Tryptofaan uit de voeding wordt door darmbacteriën omgezet in de stof 'indol' en het is daarmee het afbraakproduct van tryptofaan. Tryptofaan komt in eiwitrijke voeding voor. De lever zet indol om in 'indoxysulfaat', wat in de urine uitgescheiden. Patiënten die langere tijd een urinekatheter hebben, kunnen pepaalde bacteriën in de urine hebben, zoals Providencia stuartii, Klebsiella pneumoniae en Proteus mirabilis. Deze micro-organismen zorgen ervoor dat dit inoxysulfaat wordt omgezet in indigokristallen (blauw) en indirubine (rood) en wanneer rood en blauw worden gemengd krijg je de kleur paars. De mate van paars hangt af van de unieke concentratie rode kleurstof en geproduceerde blauwe kleurstof; soms is het meer blauw, soms meer rood en soms heeft het een paarse tint. Volgens het Slingeland Ziekenhuis is het zo dat indirubine zich oplost in het plastic van de zak en de katheter en indigokristallen zich hechten aan de binnenkant van de katheter en de zak zodat deze paars verkleuren.[2]

Normaal wordt tryptofaan afgebroken in de dunne darm en eventueel in de dikke darm. Bij obstipatie of een vertraagde darm (vaak aangetroffen bij mensen met een dwarslaesie) blijft tryptofaan langer in het systeem. Eenmaal in de dikke darm reageren bacteriën met tryptofaan om de bovengenoemde rode en blauwe kleurstoffen te maken.

Volgens het Slingeland Ziekenhuis kan de aanwezigheid van de bacteriën in de urine van patiënten met een katheter mogelijk ook samenhangen met bacteriële overgroei van de darmflora. Dit is volgens het ziekenhuis een predisponerende factor voor verhoogde productie van indol, wat uiteindelijk mede het ontstaan van de paarse kleur verklaart.[3]

Symptomen

Mensen met het paarse urinezakensyndroom klagen meestal niet over symptomen. Een paarsige verkleuring van de urinezak is vaak de enige bevinding, vaak opgemerkt door zorgverleners. Het wordt meestal als een goedaardig fenomeen of verschijnsel beschouwd, hoewel het bij een recidiverende of chronische urineweginfectie kan worden geassocieerd met geneesmiddelresistente bacteriën.

Behandeling paarse urinezaksyndroom

Antibiotica zoals ciprofloxacine kan worden toegediend bij een urineweginfectie en de katheter moet worden vervangen. Als obstipatie aanwezig is, moet dit ook worden behandeld.

Preventie

Urineweginfecties voorkomen

De beste manier om een urineweginfectie te voorkomen is om veel vocht te drinken. Het is belangrijk om elke dag 2 tot 3 liter water te drinken. Het is het beste om dranken met suiker, cafeïne en alcohol te vermijden. Deze dranken kunnen de irritatie van de blaas verhogen en bijdragen aan het ontstaan van urineweginfecties.

Zorg voor een regelmatig darmprogramma

Een gezond functionerend darmprogramma is de combinatie van vele factoren:
  • Neem je medicijnen iedere dag op een vast tijdstip zoals voorgeschreven door je arts. Medicijnen die je neemt voor de stoelgang moeten op hetzelfde tijdstip en in dezelfde dosis worden ingenomen; je lichaam houdt niet van verrassingen.
  • Eet een dieet rijk aan vezels.
  • Drink dagelijks voldoende water.
  • Zorg voor een regelmatig dieet en vermijd cafeïne, alcohol en voedsel dat je maag van streek maakt.
  • Zorg voor dagelijkse beweging, want dat stimuleert de darmwerking.

Noten:
  1. Barlow, GB; Dickson JAS (March 1978). "Purple urine bags". Lancet. 1 (8062): 502
  2. Slingeland Ziekenhuis. Paarse urinezaksyndroom PBS. https://urologie.slingeland.nl/professionals/Kathetermanagement/Paarse-urinezaksyndroom/1350/1430 (ingezien op 24-11-2018)
  3. Ibid.

Lees verder

© 2018 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Paarse morgenster of haverwortelPaarse morgenster of haverwortelPaarse morgenster is een één of tweejarige plant met een mooie paarse bloem die in de siertuin niet zou misstaan. Hij wo…
Hoe kun je je woonkamer mooi inrichten met paars?Wil jij je woonkamer inrichten met paars? Dat kan heel goed, paars is een prachtige kleur voor in de woonkamer. Toch kan…
Angioma serpiginosum: oorzaken rode tot paarse huidvlekkenAngioma serpiginosum: oorzaken rode tot paarse huidvlekkenAngioma serpiginosum is een zeldzame en goedaardige huidaandoening, waarbij er kleine bloedvaten (capillairen) in de buu…
Venous lake op lip: rood-paarse, zwarte bloedblaar op lipVenous lake op lip: rood-paarse, zwarte bloedblaar op lipEen venous lake ziet eruit als een rood-paars tot zwart bultje, die wordt veroorzaakt door een verwijd bloedvaatje. Een…
Paars bloeiende vaste plantenPaars bloeiende vaste plantenVoor de liefhebbers van paars bloeiende planten is er voldoende keus. Paars bloeiende planten laten zich gemakkelijk com…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: BlueSkyImage/Shutterstock.com
  • Barlow, GB; Dickson JAS (March 1978). "Purple urine bags". Lancet. 1 (8062): 502
  • https://urologie.slingeland.nl/professionals/Kathetermanagement/Paarse-urinezaksyndroom/1350/1430
  • https://www.mdedge.com/ccjm/article/95726/infectious-diseases/purple-urine-woman-chronic-kidney-disease
  • https://craighospital.org/resources/purple-urine-bag
  • https://www.researchgate.net/publication/26265863_Purple_urine_bag_syndrome
  • https://en.wikipedia.org/wiki/Purple_urine_bag_syndrome
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Tryptofaan
  • https://www.ntvg.nl/artikelen/diagnose-beeld-104-paarse-verkleuring-van-de-urinezak
  • Afbeelding bron 1: Ickle, Wikimedia Commons (CC0)

Reageer op het artikel "Paarse urinezaksyndroom: symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 17-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Urine kleur en geur
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!