Knobbeltje onder de huid: oorzaken van een onderhuidse bult
Een knobbeltje onder de huid is vaak goedaardig, alhoewel je er veel hinder van kunt ondervinden. Bij een onderhuidse knobbel kan er sprake zijn van een vaste of een beweegbare bult, een grote of een kleine knobbel, een harde of een zachte bult. De meeste knobbeltjes onder de huid zijn geen reden tot bezorgdheid. Er zijn verschillende soorten oorzaken, zoals infecties, een cyste of een lipoom (vetbultje). Soms gaat een bultje onder de huid gepaard met andere symptomen, zoals pijn, irritatie, roodheid en zwelling. Het is belangrijk om niet te knijpen in de bult of deze anderszins te manipuleren. Het wordt ten zeerste afgeraden om de knobbel proberen te verwijderen. Dat kan leiden tot complicaties, zoals een infectie of littekenvorming. Als je last hebt van een onderhuids knobbeltje, dan kun je het beste je huisarts raadplegen. Deze kan bekijken wat er aan de hand is en een behandeling voorstellen. Soms is eerst nog aanvullend onderzoek nodig of volgt een verwijzing naar een specialist.
Hoe voelt een knobbeltje onder de huid?
Een knobbeltje onder de huid kan zich op diverse manieren manifesteren:
Hard en vast
Het onderhuidse knobbeltje voelt stevig aan en lijkt aan de oppervlakte van de huid vast te zitten, alsof het niet kan worden bewogen. Dit kan duiden op een bindweefselknobbel ofwel een fibroadenoom als het zich in een borst bevindt.
Zacht en rubberachtig
Het bultje heeft meer een elastische textuur en kan een beetje worden ingedrukt wanneer je erop drukt. Een vetbult voelt zacht aan.
Pijnlijk en gevoelig
Het onderhuidse bultje of knobbeltje veroorzaakt pijn of ongemak wanneer je het aanraakt of erop drukt.
Glad en rond
Het knobbeltje wat je zich onder de huid bevindt heeft een glad oppervlak zonder ruwe randen en voelt rond aan. Een vetbultje is hier een goed voorbeeld van.
Onregelmatig en hobbelig
Het knobbeltje lijkt niet symmetrisch en heeft een oneffen oppervlak met bobbels of hobbels erin.
Beweeglijk en verschuifbaar
Het onderhuidse knobbeltje lijkt losser en kan enigszins onder de huid bewegen wanneer je het probeert te verschuiven. Een vetbult kun je meestal goed heen en weer bewegen.
Vastgehecht aan de huid
Het onderhuidse bultje lijkt vast te zitten aan de huid eromheen en beweegt niet onafhankelijk.
Warm aanvoelend
Het knobbeltje of bultje voelt warmer aan dan de omliggende huid. Zo veroorzaakt erythema nodosum pijnlijke rode, warme bulten op de benen.
Oorzaken knobbeltje onder de huid
Het ontdekken van een al dan niet harde bult onder de huid kan alarmerend zijn, maar het is zelden een reden tot bezorgdheid. Verschillende factoren kunnen knobbeltjes onder de huid veroorzaken en deze zijn meestal goed te behandelen. De belangrijkste oorzaken van een onderhuidse bult zijn:
- gezwollen lymfeklieren door een infectie
- goedaardige gezwellen, zoals een cyste of lipoom (vetbultje)
- liesbreuk
- schildklierknobbeltje
Gezwollen lymfeklieren door een infectie
De klieren (
lymfeklieren) aan weerszijden van de
hals, onder de kaak of
achter de oren zwellen gewoonlijk op als je
verkouden bent of
griep hebt. Meer ernstige infecties kunnen ervoor zorgen dat de klieren groter worden en erg stevig en gevoelig worden. Klieren kunnen ook zwellen en gevoelig worden na een verwonding, zoals een snee of een beet, of wanneer een infectie in de mond, het hoofd of de nek optreedt.
Wat is een lymfeklier?
Een lymfeklier is een kleine, ronde of boonvormige cluster van cellen bedekt met een kapsel van bindweefsel. Het is een orgaantje op het verloop van lymfevaten, bestaande uit een combinatie van lymfocyten (die eiwitdeeltjes produceren die indringers vangen, zoals virussen) en macrofagen (die het gevangen materiaal afbreken). Lymfocyten en macrofagen filteren je lymfevocht tijdens hun reis door je lichaam en beschermen je door indringers te vernietigen.
Lymfeklieren bevinden zich in groepen en elke groep draineert een specifiek deel van je lichaam. Je kunt een zwelling of knobbel opmerken in bepaalde gebieden, zoals in de lymfeklieren in je nek, onder je kin, in de
oksels en in de
lies. De plaats van de gezwollen lymfeklieren kan helpen de onderliggende oorzaak te identificeren.
De meest voorkomende oorzaak van
gezwollen klieren is een infectie, met name een virale infectie, zoals verkoudheid. Er zijn ook andere mogelijke oorzaken van gezwollen lymfeklieren.
![Lymfeklier / Bron: SEER, Wikimedia Commons (Publiek domein)](/artikel-fotos/tartuffel/427972999164-thumb1.jpg)
Lymfeklier /
Bron: SEER, Wikimedia Commons (Publiek domein)Vaak voorkomende infecties
Vaak voorkomende infecties die lymfeklierzwelling kunnen veroorzaken zijn:
Minder vaak voorkomende infecties
Minder vaak voorkomende oorzaken van gezwollen lymfeklieren zijn:
- tuberculose (tbc)
- bepaalde seksueel overdraagbare aandoeningen (soa's), zoals syfilis
- toxoplasmose (een parasitaire infectie als gevolg van contact met de ontlasting van een geïnfecteerde kat of het eten van onvoldoende verhit vlees)
- kattenkrabziekte (een bacteriële infectie van een kat krabt of bijt)
![Kattenkrabziekte: besmetting vindt plaats via een krab van een kat / Bron: Mydegage/Shutterstock.com](/artikel-fotos/tartuffel/911474856697-thumb1.jpg)
Kattenkrabziekte: besmetting vindt plaats via een krab van een kat /
Bron: Mydegage/Shutterstock.comImmuunsysteemaandoeningen
Aandoeningen aan het immuunsysteem kunnen ook zwelling van de lymfeklieren veroorzaken, welke je kunt waarnemen als onderhuidse knobbeltjes:
- Lupus: een chronische ontstekingsziekte die zich kan richten op je gewrichten, huid, nieren, bloedcellen, hart en longen
- Reumatoïde artritis: een chronische ontstekingsziekte waarbij gewrichten ontstoken zijn.
Kanker
Een knobbeltje onder de huid als gevolg van een lymfeklierzwelling kan ook ontstaan door kanker:
- Lymfoom: kanker die ontstaat in je lymfestelsel.
- Leukemie: kanker van het bloedvormende weefsel van je lichaam, waaronder je beenmerg en lymfevatenstelsel.
- Andere kankers die zich hebben verspreid (gemetastaseerd) naar de lymfeklieren.
Andere oorzaken lymfeklierzwelling
Andere mogelijke maar zeldzame oorzaken zijn bepaalde medicijnen, zoals de anti-epileptische medicatie fenytoïne (dit middel onderdrukt de abnormale hersenactiviteit die de
epileptische aanval veroorzaakt), en preventieve medicijnen tegen
malaria.
Onderhuidse bult door goedaardige gezwellen
Er zijn verschillende soorten goedaardige gezwellen, die meestal onschadelijk zijn, en die een onderhuidse knobbel kunnen vormen:
![Lipoom / Bron: Designua/Shutterstock.com](/artikel-fotos/tartuffel/316785326177-thumb1.jpg)
Lipoom /
Bron: Designua/Shutterstock.comLipoom
Een
lipoom of
vetbultje is een gladde, rubberachtige, koepelvormige knobbel die gemakkelijk onder de huid kan worden verplaatst. Het is een goed beweegbaar onderhuids bultje. Het is een langzaam groeiende vetbultje die zich meestal tussen de huid en de onderliggende spierlaag bevindt. Je kunt het knobbeltje gemakkelijk bewegen met een lichte vingerdruk. Vaak ontstaat een dergelijk knobbel op middelbare leeftijd. Sommige mensen hebben meer dan één lipoom.
Lipomen kunnen overal in het lichaam voorkomen. Je kunt ze herkennen aan de volgende kenmerken:
- een vetbultje ligt net onder de huid
- voorkeursplekken zijn de nek, schouders, rug, buik, armen en dijen
- een vetbult voelt zacht en deegachtig aan
- het bultje beweegt gemakkelijk met een lichte vingerdruk
- een lipoom is over het algemeen klein en hebben meestal een diameter van minder dan 5 centimeter
- een lipoom kan langzaamaan groeien en groter worden
- soms pijnlijk, vooral als ze groeien en op nabijgelegen zenuwen drukken of als het bultje veel bloedvaten bevat
Cyste
Een cyste is een is een abnormale lichaamsholte, afgelijnd is door epitheelweefsel en gevuld met keratine, talg, of ander materiaal, en lucht. Een cyste kan stevig of zacht aanvoelen en zijn volledig goedaardig. Ten minste 20% van de volwassenen zal een soort van cyste in hun leven ontwikkelen.
Talgbult of atheroomcyste
Een
talgbult of atheroomcyste (synoniemen: epidermale cyste, epidermoid cyste, sebaceous cyst) is een goedaardig bultje of knobbeltje onder de huid. Deze lastpakken kunnen overal op de huid verschijnen, maar komen het meest voor op het gezicht, de hals en de romp. Een talgbultje groeit langzaam en is vaak pijnloos, waardoor ze zelden problemen veroorzaken of behandeling behoeven. Je kunt deze knobbeltjes herkennen aan de volgende kenmerken:
- een klein onderhuids rond bultje
- voorkeursplekken zijn het gezicht, de nek of de romp
- een kleine mee-eter die de centrale opening van de cyste dichtstopt
- in de bulkt zit een dik, geel, stinkend materiaal
- soms stroomt de inhoud uit de cyste
- roodheid, zwelling en gevoeligheid in het gebied als de bult ontstoken of geïnfecteerd raakt
Erythema nodosum
Erythema nodosum is een ontsteking van vetweefsel onder de huid. Het betreft een vorm van
huidontsteking dat zich in een bepaald deel van de vetlaag van de huid bevindt. Het kenmerkt zich door roodachtige, pijnlijke, gevoelige knobbeltjes die zich meestal aan de voorzijde van de benen bevinden.De zachte knobbeltjes variëren in grootte van één tot vijf centimeter. Ontsteking in de vetlaag van de huid veroorzaakt de nodulaire zwelling.
Dermatofibroom
Een
dermatofibroom is een harde, solitaire, langzaam groeiende bult die in verschillende kleuren kan voorkomen, meestal bruin tot bruinig, maar grijs, zwart, blauw, geel, rood, paars komen ook voor. Dermatofibromen veroorzaken normaal gesproken weinig of geen ongemak, maar
jeuk en gevoeligheid kunnen optreden. Dermatofibromen kunnen overal op het lichaam worden aangetroffen, maar meestal komen ze voor op de benen en armen. Ze komen het vaakst voor bij vrouwen; de verhouding man-vrouw is ongeveer 1:4. De leeftijdsgroep waarin zij het meest voorkomen, is 20 tot 45 jaar. Dermatofibromen hebben meestal een inkeping in het midden. Het bultje of knobbeltje voelt hard aan, alsof er een tablet in de huid zit.
![Fibroadenoom / Bron: Timonina/Shutterstock.com](/artikel-fotos/tartuffel/834189394658-thumb1.jpg)
Fibroadenoom /
Bron: Timonina/Shutterstock.comBindweefselknobbel
Een bindweefselknobbel, ook wel een
fibroadenoom genoemd, is een goedaardige tumor die voorkomt in de borst. Deze knobbeltjes komen doorgaans voor bij vrouwen tussen de twintig en dertig jaar oud.
De symptomen van een bindweefselknobbel zijn als volgt:
- Textuur: Het knobbeltje voelt stevig en rubberachtig aan.
- Grootte en vorm: Het is meestal klein en heeft een ronde vorm.
- Oppervlak: De knobbel heeft een duidelijk gladde vorm.
- Pijn: Soms kan de knobbel pijnlijk aanvoelen.
- Beweeglijkheid: Wanneer je het tussen twee vingers vasthoudt, kan je het gemakkelijk heen en weer bewegen.
Het is mogelijk dat er meerdere bindweefselknobbels in de borst aanwezig zijn.
Een bindweefselknobbel is goedaardig en vormt meestal geen reden tot zorg. Toch is het raadzaam om bij het ontdekken van een knobbeltje in de borst altijd je zo snel mgelijk je huisarts raad te plegen.
![Close-up van een keloïd / Bron: Parwin Prasomsuk/Shutterstock.com](/artikel-fotos/tartuffel/582117969277-thumb1.jpg)
Close-up van een keloïd /
Bron: Parwin Prasomsuk/Shutterstock.comKeloïd
Een
keloïd is een stevige, roze tot rode, jeukende, geïrriteerd bultje die de neiging heeft om geleidelijk groter te worden en te verschijnen op de plaats van een eerdere beschadiging van de huid. Het ontwikkelt zich als gevolg van abnormale littekenvorming. Mensen met een donkere huid hebben meestal meer aanleg om een keloïd te ontwikkelen. Voorkeursplekken zijn de schouders, borst, oren en rug.
Fibroadenoom
Een
fibroadenoom is een vaste, goedaardige knobbel in de borst die vooral voorkomt bij vrouwen in de leeftijd van 15 tot 35 jaar. Een fibroadenoom kan stevig, glad, rubberachtig of hard aanvoelen en heeft een goed omlijnde vorm. Meestal is een dergelijk knobbeltje pijnloos; het kan aanvoelen als een knikker in je borst, en het bultje kun je gemakkelijk onder je huid bewegen wanneer het (door de arts) wordt onderzocht. Dergelijke bultjes variëren in grootte.
Liesbreuk
Een
liesbreuk kan een zachte knobbel in de lies veroorzaken. Deze uitstulping ontstaat als gevolg van een zwakke plek of een opening in de buikwand, de breukpoort genoemd. Vrouwen hebben een andere anatomie van het lieskanaal dan mannen. Het lieskanaal is de plek waar de liesbreuk ontstaat. Daarom hebben vrouwen veel minder vaak een liesbreuk dan mannen. De breuk veroorzaakt een zichtbare uitstulping in de lies en kan aanleiding geven tot een pijnlijk, soms branderig gevoel in de lies. Sommige mensen worden ook misselijk van een liesbreuk. De klachten verergeren bij het voorover bukken, hoesten, te hard persen of (zwaar) tillen, omdat door deze handelingen de druk in de buikholte wordt vergroot. Behandeling van een liesbreuk bestaat uit een kijkoperatie of een open operatie.
Wat is een liesbreuk?
Een liesbreuk (medische benaming: hernia inguinalis) is een uitstulping van het buikvlies in de liesstreek.
Oorzaken
Een liesbreuk ontstaat ten gevolge van een verhoogde druk in de onderbuik of een zwakke plek in de buikwand, of een combinatie van beide. De zwakke plek in de buikwand kan aangeboren zijn, maar het kan ook later in het leven ontstaan doordat de buikwand uitrekt, bijvoorbeeld als je fors in gewicht toeneemt, veel en zwaar tilt, te hard perst of te veel hoest. Deze factoren vergroten de druk in de buikholte waardoor een liesbreuk kan ontstaan, zeker in geval van een zwakke plek in de buikwand. Verder blijkt dat mensen die roken een verhoogde kans hebben op het krijgen van een liesbreuk.
Vanwege een andere anatomie van het lieskanaal, hebben jongens en mannen meer kan om een liesbreuk te krijgen dan meisjes en vrouwen. Vrouwen hebben echter vier keer meer kans om een liesbreuk te ontwikkelen in de canalis femoralis, dat wil zeggen hoog in de dij, onder de liesstreek. Dit wordt wel een femorale liesbreuk of dijbeenbreuk genoemd.
Symptomen
Sommige liesbreuken veroorzaken geen symptomen. Het komt nogal eens voor dat je niet weet dat je een liesbreuk hebt, totdat deze door een arts wordt ontdekt tijdens een medisch onderzoek. In veel gevallen is er echter een uitstulping zichtbaar. De bobbel is meestal meer zichtbaar als je rechtop staan, vooral als je hoest of blaast op de rug van je hand. Door het blazen of hoesten komt de uitstulping (bij de liesbreuk) naar voren. Bij jongens werd vroeger voor de medische keuring voor militaire dienst door de keuringsarts meestal gecontroleerd op aanwezigheid van een liesbreuk, door je op de rug van je hand te laten blazen.
De symptomen van een liesbreuk zijn onder meer:
- een knobbel, bobbel of zwelling in de liesstreek
- een liesbreuk kan een pijnlijk, soms branderig gevoel in de lies geven
- pijn in de liesstreek kan verergeren bij het voorover bukken, hoesten, te hard persen of (zwaar) tillen, want hierbij wordt de druk in de buik vergroot
- soms kunnen mannen met een liesbreuk last krijgen van pijn en zwelling in het scrotum (balzak)
Als een deel van de darm geblokkeerd raakt door een liesbreuk, wordt de bloedvoorziening afgesnoerd waardoor de darm kan afsterven. Een inklemming geeft vaak veel pijnklachten en gaat niet zelden gepaard met
misselijkheid en
braken, het uitblijven van de stoelgang en
winderigheid.
Liesbreuk bij een baby of kind
Een liesbreuk bij baby's en kinderen is het gevolg van een zwakke plek in de buikwand, dat reeds bij de geboorte aanwezig was. Een liesbreuk bij kinderen is een aangeboren aandoening. Een liesbreuk bij kinderen houdt verband met de indaling van de teelbal bij jongens. Het kan echter ook bij meisjes voorkomen, zij het in veel mindere mate. Soms is de breuk alleen zichtbaar wanneer een kind huilt, hoest of perst tijdens de stoelgang. Bij een duidelijk zichtbare liesbreuk, is de kans op een spontane sluiting vrijwel uitgesloten.
Aneurysma
Een uitpuilende sectie in de wand van een bloedvat (aneurysma) kan aanvoelen als een pulserende knobbel in de buik, in de lies of achter de knie. Het kan ernstige problemen veroorzaken als het gaat om de bloedvaten in de hersenen of de buik. Aneurysmata kunnen een medisch noodgeval zijn en vereisen mogelijk onmiddellijke medische behandeling.
![Echo van de schildklier / Bron: Dreams Come True/Shutterstock.com](/artikel-fotos/tartuffel/991638269534-thumb1.jpg)
Echo van de schildklier /
Bron: Dreams Come True/Shutterstock.comSchildklierknobbeltjes
Een schildkliernodus of
schildklierknobbel is een abnormale groei van de schildklier. Een
vergrote schildklier (
struma) bevindt zich in de hals net onder de adamsappel. Schildklierknobbeltjes zijn eigenlijk heel gewoon. Op 60-jarige leeftijd heeft de helft van alle mensen ze. Deze knobbeltjes zijn vaak erg klein en niet tot nauwelijks voelbaar. Verschillende factoren vergroten de kans op het ontwikkelen van een schildklierknobbel, zoals:
- wonen in een deel van de wereld waar het dieet geen jodium bevat
- een familiegeschiedenis van schildkliernodules hebben
- man zijn
- jonger zijn dan 30 of ouder dan 60 jaar
Onderhuidse knobbel door kanker
Een bult of knobbel veroorzaakt door kanker is meestal hard, onregelmatig (grillig) gevormd en stevig gefixeerd onder de huid of diep in het weefsel. Hoewel ze meestal geen
pijn veroorzaken, zijn sommige soorten bultjes als gevolg van kanker pijnlijk. De meeste knobbeltjes worden evenwel niet veroorzaakt door kanker.
![Onderhuidse knobbels door bepaalde medicijnen / Bron: Stevepb, Pixabay](/artikel-fotos/tartuffel/911287262773-thumb1.jpg)
Onderhuidse knobbels door bepaalde medicijnen /
Bron: Stevepb, PixabayAndere oorzaken onderhuids bultje
Zwelling kan ook worden veroorzaakt door:
Bijwerking van een medicijn
Een onderhuidse knobbel kan een bijwerking zijn van een geneesmiddel, zoals fenytoïne (voorgeschreven bij epilepsie en bij
hartritmestoornissen). De bijsluiter van fenytoïne vermeldt onder mogelijke bijwerkingen:
"Aandoening van de slagaders gekenmerkt door zichtbare knobbels van de slagaders en algemene ziektesymptomen zoals koorts, fors gewichtsverlies, vermoeidheid, spierzwakte en algehele lusteloosheid (periarteritis nodosa)."
Andere aandoeningen
Andere medische aandoeningen en ziekten, zoals lupus, myalgische encefalomyelitis (ME) of reumatoïde artritis, kunnen onderhuidse knobbeltjes veroorzaken.
Onderzoek en diagnose
Onderzoek en diagnose van een onderhuidse knobbel zijn cruciaal om de oorzaak vast te stellen en een passende behandeling te bepalen. Hieronder volgen de stappen en technieken die artsen meestal gebruiken voor het onderzoeken en diagnosticeren van een onderhuidse knobbel:
Anamnese
De arts begint met een gesprek om inzicht te krijgen in de medische geschiedenis van de patiënt en de kenmerken van de knobbel:
- Duur en ontwikkeling: Hoe lang bestaat de knobbel? Is deze recent ontstaan of al langere tijd aanwezig?
- Symptomen: Gaat de knobbel gepaard met pijn, gevoeligheid, jeuk, zwelling, roodheid of andere symptomen?
- Verandering: Is de knobbel in de loop van de tijd groter of kleiner geworden? Zijn er veranderingen in de textuur of beweeglijkheid?
- Andere klachten: Zijn er bijkomende symptomen zoals koorts, vermoeidheid, gewichtsverlies of infecties?
Lichamelijk onderzoek
De arts onderzoekt de knobbel door te kijken naar de grootte, vorm, textuur en beweeglijkheid van de bult:
- Palpatie: De arts voelt de knobbel aan om te beoordelen of deze hard of zacht is, of het beweegt onder de huid, en of het vastzit aan onderliggend weefsel.
- Inspectie van de huid: De arts onderzoekt ook de huid rond de knobbel voor tekenen van roodheid, zwelling of infectie.
Aanvullend onderzoek
Indien nodig kan de arts besluiten tot verder onderzoek om meer informatie te verkrijgen over de aard van de knobbel.
Beeldvormend onderzoek
- Echografie: Een echo kan helpen om de inhoud van de knobbel te visualiseren (bijv. vet, vloeistof, vaste massa) en om te bepalen of de knobbel vastzit aan omliggende structuren.
- Röntgenfoto: Kan worden gebruikt als er een vermoeden is van botbetrokkenheid of verkalking.
- MRI of CT-scan: Deze gedetailleerde beeldvormende technieken kunnen worden ingezet om de aard en omvang van de knobbel te bepalen, vooral als er een vermoeden is van een complexer gezwel of kanker.
Bloedonderzoek
- Algemeen bloedonderzoek: Dit kan worden uitgevoerd om tekenen van ontsteking, infectie of andere systemische aandoeningen te detecteren.
- Specifieke markers: In gevallen van vermoeden van kanker of auto-immuunziekten kunnen specifieke bloedmarkers worden onderzocht, zoals tumormarkers of auto-antistoffen.
Weefselonderzoek (biopsie)
- Fijne naald aspiratie (FNA): Hierbij wordt met een dunne naald een klein beetje weefsel of vocht uit de knobbel gehaald voor onderzoek onder de microscoop. Dit is vooral nuttig bij vermoeden van kanker of infecties.
- Excisiebiopsie: Soms wordt de gehele knobbel chirurgisch verwijderd en vervolgens onderzocht. Dit gebeurt wanneer een definitieve diagnose nodig is of als er een vermoeden van maligniteit bestaat.
Differentiële diagnose
Op basis van de verzamelde gegevens stelt de arts een lijst op van mogelijke oorzaken (differentiële diagnose). Door de onderzoeksresultaten te interpreteren, kan de arts de meest waarschijnlijke oorzaak bepalen, zoals:
- Goedaardige tumoren (bijv. lipoom, cyste)
- Infecties (bijv. gezwollen lymfeklieren door bacteriële of virale infecties)
- Auto-immuunziekten (bijv. lupus, reumatoïde artritis)
- Maligne tumoren (bijv. lymfoom, huidkanker)
Definitieve diagnose
Na het voltooien van alle benodigde onderzoeken en het analyseren van de resultaten, stelt de arts een definitieve diagnose. Afhankelijk van de diagnose wordt een behandelplan opgesteld, dat kan variëren van observatie en conservatieve behandeling tot chirurgie of medicatie.
Het volledige proces is erop gericht om de juiste oorzaak van de onderhuidse knobbel vast te stellen en een gerichte behandeling in te zetten.
Behandeling van een onderhuidse bult
De behandeling van een onderhuidse knobbel hangt af van de onderliggende oorzaak. Hier volgt een korte toelichting van de mogelijke behandelingen voor de eerder genoemde oorzaken:
Gezwollen lymfeklieren door een infectie
In de meeste gevallen is geen specifieke behandeling nodig, omdat gezwollen lymfeklieren vanzelf verdwijnen zodra de infectie is genezen. Als de zwelling langer aanhoudt of gepaard gaat met andere symptomen, zoals koorts, kan een arts antibiotica of antivirale medicatie voorschrijven.
Lipoom (vetbultje)
Een lipoom is meestal goedaardig en hoeft niet te worden behandeld tenzij het pijn veroorzaakt of cosmetische problemen oplevert. In dat geval kan het chirurgisch worden verwijderd.
Cyste
Cysten hoeven meestal niet behandeld te worden, tenzij ze geïnfecteerd of ongemakkelijk worden. In sommige gevallen kan een arts de cyste leegzuigen of chirurgisch verwijderen.
Talgbult of atheroomcyste
Deze knobbeltjes worden meestal verwijderd als ze geïnfecteerd raken of cosmetisch storend zijn. Chirurgische verwijdering is de meest voorkomende behandeling.
Erythema nodosum
De behandeling is gericht op de onderliggende oorzaak. Ontstekingsremmers zoals NSAID's (bijv. ibuprofen) of corticosteroïden kunnen worden voorgeschreven om de pijn en ontsteking te verminderen.
Dermatofibroom
Dermatofibromen hoeven meestal niet te worden behandeld, tenzij ze symptomen veroorzaken of cosmetisch storend zijn. Chirurgische verwijdering is mogelijk, maar kan littekens veroorzaken.
Bindweefselknobbel (fibroadenoom)
Dit type knobbel is goedaardig en hoeft meestal niet verwijderd te worden. In sommige gevallen wordt chirurgische verwijdering aanbevolen, vooral als de knobbel groeit of als er twijfel is over de aard ervan.
Liesbreuk
Een liesbreuk moet meestal chirurgisch worden behandeld om complicaties zoals inklemming te voorkomen. Er zijn twee operatieve methoden: een open operatie of een kijkoperatie.
Aneurysma
Aneurysmata vereisen meestal chirurgische reparatie, vooral als het risico op scheuren groot is. Dit kan door middel van een open operatie of een endovasculaire procedure.
Schildklierknobbeltjes
De meeste schildklierknobbels zijn goedaardig en vereisen geen behandeling. Indien de knobbels de ademhaling of het slikken belemmeren, of als er een vermoeden van kanker is, kan een operatie worden aanbevolen.
Onderhuidse knobbel door kanker
Als een knobbel door kanker wordt veroorzaakt, hangt de behandeling af van het type en de fase van de kanker. Behandelingen kunnen bestaan uit chirurgie, chemotherapie, radiotherapie of een combinatie daarvan.
Bijwerking van een medicijn
Als een knobbel een bijwerking is van een medicijn, kan het staken of aanpassen van de medicatie door de arts worden overwogen.
Andere aandoeningen
Bij auto-immuunziekten zoals lupus of reumatoïde artritis kunnen immunosuppressiva en ontstekingsremmende medicijnen worden voorgeschreven om de onderliggende aandoening te behandelen en knobbels te verminderen.
Prognose
De prognose van een onderhuidse knobbel hangt af van de onderliggende oorzaak:
- Goedaardige knobbels: Zoals lipomen en cysten hebben meestal een uitstekende prognose. Ze zijn vaak onschadelijk en vereisen geen verdere behandeling tenzij ze klachten geven.
- Gezwollen lymfeklieren door infectie: Deze verdwijnen meestal vanzelf zodra de infectie is genezen. De prognose is doorgaans goed.
- Liesbreuken: Na chirurgische ingreep is de prognose meestal positief. De meeste mensen herstellen goed zonder verdere complicaties.
- Kankergerelateerde knobbels: De prognose hangt af van het type en de fase van de kanker. Vroege diagnose en behandeling verbeteren de kans op een goede uitkomst.
Door de bank genomen s de prognose voor de meeste onderhuidse knobbels gunstig, vooral als ze vroeg worden ontdekt en correct worden behandeld.
Preventie
Preventie van onderhuidse knobbels is niet altijd mogelijk, maar er zijn enkele dingen die je kunt doen om je risico te verminderen:
- Vermijd infecties: Zorg voor goede hygiëne en was regelmatig je handen.
- Blijf gezond: Eet gezond, slaap genoeg en versterk je immuunsysteem.
- Check je huid: Controleer regelmatig je huid op knobbels of veranderingen.
- Let op blessures: Vermijd snijwonden of beten die kunnen leiden tot infecties.
- Beweeg regelmatig: Een actieve levensstijl met dagelijkse beweging helpt je spieren en weefsels sterk te houden.
- Stop met roken: Roken kan je risico op liesbreuken en andere complicaties verhogen. Stoppen met roken is daarom een belangrijke preventieve maatregel!
- Gebruik medicijnen bewust: Volg altijd de aanwijzingen van je arts bij het gebruik van medicatie.
Door alert te zijn op je lichaam en gezond te leven, kun je de kans op bepaalde knobbels verminderen.
Lees verder