InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Mondzweren: Oorzaken van aften (zweertjes) in mond

Mondzweren: Oorzaken van aften (zweertjes) in mond

Mondzweren: Oorzaken van aften (zweertjes) in mond Zweertjes (aften) in de mond kennen diverse oorzaken. Mogelijk zijn deze te wijten aan iets uit de omgeving, maar ook enkele aandoeningen zoals koortsblaasjes en mondspruw veroorzaken mogelijk mondzweren. Veel patiënten met mondzweertjes kampen met pijn en problemen met de dagelijkse activiteiten, zoals tanden poetsen of warm eten. Dankzij enkele tips is het mogelijk om mondzweertjes thuis aan te pakken. Deze verdwijnen in de meeste gevallen zonder dat hiervoor een medische behandeling vereist is. Wanneer langdurige zweren in de mond ontstaan, erg veel pijn optreedt en/of andere symptomen en problemen met de dagelijkse activiteiten ontstaan, is het echter belangrijk om medische hulp in te schakelen. Dankzij medicatie en het aanpakken van de onderliggende oorzaak is het dan vaak ook mogelijk om verlost te raken van mondaften.

Oorzaken van zweren in mond

De exacte oorzaak van aften is nog steeds onbekend anno april 2019. Een theorie is dat mondzweren verschijnen wanneer de witte bloedcellen van het lichaam de cellen aanvallen die langs de binnenkant van de mond lopen in plaats van gezonde cellen als gevolg van een storing in het immuunsysteem. Omdat patiënten met terugkerende aften vaak familieleden hebben met dezelfde aandoening, zijn de zweren mogelijk ook erfelijk. De familieband kan echter ook worden veroorzaakt door gedeelde omgevingsfactoren in plaats van genen. Er is dus meer onderzoek nodig op dit gebied. Aften zijn voorts mogelijk geassocieerd met voedingstekorten, vooral bij kinderen. Een tekort aan vitamine B12 of een voedingsstof, zoals calcium, foliumzuur of zink, kan een uitbraak van zweertjes in de mond veroorzaken of verergeren. Onderzoekers denken dat meerdere factoren mogelijk betrokken zijn bij de uitbraak van mondaften.

Risicofactoren van aften

Aandoeningen

Aandoeningen die zweren in de mond veroorzaken zijn onder meer:

Bepaalde medicijnen leiden sneller tot aften / Bron: Stevepb, PixabayBepaalde medicijnen leiden sneller tot aften / Bron: Stevepb, Pixabay

Omgevingsfactoren

Enkele omgevingsfactoren leiden sneller tot zweertjes in de mond zoals:

Symptomen

Meestal zijn deze mondzweren wit of geel en de randen rood gekleurd. Hoewel de zweren ondiep zijn, zijn ze vaak pijnlijk, vooral tijdens het eten, drinken, praten en/of tanden poetsen. Deze zweren vormen zich op mogelijk vele plaatsen in de mond. Ze zijn zichtbaar aan de binnenkant van de wangen of lippen, op het tandvlees, op gehemelte mond of zelfs op de tong. Soms beginnen de symptomen voordat de pijnlijke huidskleur verschijnt. Sommige patiënten merken eerst een tintelend of branderig gevoel op, en een paar dagen later ontwikkelt zich dan een pijnlijk zweertje in de mond. Bepaalde presentaties van zweertjes in de mond treden op in combinatie met symptomen van de griep, koorts of ontstoken lymfeklieren.

Alarmsymptomen bij mondzweren

Een patiënt moet met een arts praten als hij één of meer van volgende symptomen ervaart:
  • andere lichamelijke symptomen
  • bloedende mondzweren
  • erg veel pijn
  • koorts
  • letsels die groter zijn dan 1,5 cm in diameter
  • meer dan vier letsels tegelijk
  • niet meer kunnen eten
  • tekenen van een infectie zoals koorts en vermoeidheid
  • terugkerende aften (meer dan vier keer per jaar)
  • witte vlekken op de zweren
  • zweren die verergeren of niet beter worden na verloop van tijd
  • zweren die zich ontwikkelen na het starten van medicatie of de behandeling van kanker

Diagnose en onderzoeken

Zelfdiagnose

Meestal is de patiënt zelf wel in staat om de oorzaak van de pijn in de mond te achterhalen. Mogelijk heeft een patiënt dit reeds eerder gehad en dan herkent hij dit. Een patiënt die op zijn wang bijt, weet dat de pijnlijke plek is ontstaan door dit incident. Patiënten met gediagnostiseerde aandoeningen, zoals mondherpes, herkennen mogelijk hun symptomen en hebben een actieplan om de uitbarsting aan te pakken.

De arts bestelt mogelijk een bloedonderzoek / Bron: Frolicsomepl, PixabayDe arts bestelt mogelijk een bloedonderzoek / Bron: Frolicsomepl, Pixabay

Arts

Als een patiënt terugkerende of onverklaarbare zweertjes in de mond heeft, voert de arts een visuele inspectie uit. Eventueel voert hij een uitstrijkje van de mond en/of een bloedonderzoek uit. Als een arts vermoedt dat een zweer het gevolg is van een ernstige ziekte, voert hij een biopsie van het gebied uit. Op die manier weet hij of de patiënt lijdt aan kanker of een ander gezondheidsprobleem.

Behandeling van mondzweertjes

Zelfzorg

In veel gevallen genezen zweertjes in de mond zonder behandeling. Mondaften door lichte verwondingen en irritatie verdwijnen meestal binnen één à twee weken. Volgende huisremedies helpen mogelijk om de mondzweren te verhelpen:
  • alcohol vermijden
  • een zachte tandenborstel gebruiken
  • geen citrusvruchten of zoute voedingsmiddelen eten, omdat ze mogelijk leiden tot pijnlijke steken
  • geen tabaksproducten gebruiken
  • kauwgom vermijden
  • knapperig voedsel zoals toast of chips vermijden
  • met zout water gorgelen
  • mondspoeling gebruiken
  • pikant of gekruid voedsel en hete pepers uit de voeding schrappen
  • via de mond ingenomen pijnstillers nemen
  • zeer warme dranken zoals koffie en thee vermijden
  • zoute crackers of pretzels vermijden
  • zuiveringszout en water op de pijn toepassen
  • zure vruchten zoals citrus of tomaten vermijden

Professionele medische behandeling

Als huismiddeltjes niet voldoende zijn of de pijnlijke plek niet vanzelf geneest, zijn medische behandelingen nodig. Een arts schrijft mogelijk sterkere ontstekingsremmende of pijnstillende medicijnen en zalven voor. Als een onderliggende aandoening de aften de mond veroorzaakt, stelt de arts een geschikt behandelplan op.

Een goede mondhygiëne hanteren is noodzakelijk om het risico op mondzweren te verminderen / Bron: Photo Mix, PixabayEen goede mondhygiëne hanteren is noodzakelijk om het risico op mondzweren te verminderen / Bron: Photo Mix, Pixabay

Preventie van mondzweer

Enkele stappen die iemand kan nemen om zweertjes in de mond te helpen zijn:
  • alcohol beperken of vermijden
  • een goede mondhygiëne beoefenen
  • hete voedingsmiddelen en dranken vermijden
  • lippenbalsems met een hoge zonbeschermingsfactor gebruiken om schade door de zon te voorkomen
  • met een tandarts spreken als een tandheelkundig apparaat irritatie veroorzaakt
  • niet roken en ook geen ander gebruik van tabak maken
  • stress verminderen
  • veel water drinken
  • veilige seks beoefenen
  • voorzichtig en langzaam kauwen

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Aften of afteuze zweren & oorzaak en behandelingAften of afteuze zweren & oorzaak en behandelingAften of afteuze zweren zijn kleine, pijnlijke kratervormige zweertjes in het mondslijmvlies (orale mucosa). Er kan één…
Aften in de mond behandelenAften in de mond behandelenAften zijn kleine zweertjes die ontstaan in je mond en zeer pijnlijk kunnen aanvoelen. De oorzaak van aften blijft nog s…
Aften: symptomen, diagnose, behandeling en oorzakenAften: symptomen, diagnose, behandeling en oorzakenKleine pijnlijke zweertjes in de mond zijn aften. Ze komen meestal voor het eerst voor in de puberteit en komen daarna n…
Wat te doen bij aften?Wat is een aft? Een aft is een zweertje wat vaak in de mond voor komt. Aften kunnen meerdere oorzaken hebben. Een aft is…
Wat zijn aften? Kleine mondzweertjesAften zijn pijnlijke zweertjes van het mondslijmvlies. Aften worden ook wel mondzweertjes genoemd. De aften kunnen voork…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 13 april 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • How to Treat a Mouth Ulcer or Canker Sore, https://www.dentaly.org/us/mouth-ulcer-treatment/
  • Mouth Sores: Causes, Types, Symptoms, and Treatments, https://www.naturalfoodseries.com/mouth-sores-symptoms-treatments/
  • Mouth sores: Everything you need to know, https://www.medicalnewstoday.com/articles/324680.php
  • Mouth ulcers, https://www.betterhealth.vic.gov.au/health/conditionsandtreatments/mouth-ulcers
  • The Complete Guide To Mouth Ulcer Symptoms And Treatment, https://www.colgate.com/en-us/oral-health/conditions/mouth-sores-and-infections/the-complete-guide-to-mouth-ulcer-symptoms-and-treatment-
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Frolicsomepl, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Photo Mix, Pixabay

Reageer op het artikel "Mondzweren: Oorzaken van aften (zweertjes) in mond"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 15-04-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mond- en kaakproblemen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!