InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Anaal abces: Verzameling pus bij anus met pijn en zwelling

Anaal abces: Verzameling pus bij anus met pijn en zwelling

Anaal abces: Verzameling pus bij anus met pijn en zwelling Abcessen ontstaan mogelijk overal op het lichaam en zijn te wijten aan een verzameling bacteriën die pus produceren. Bij een anaal abces verschijnt de verzameling van pus in de buurt van de anus. Pijn, huidirritatie, constipatie en koorts zijn enkele bekende symptomen van een anaal abces dat diep of oppervlakkig gelegen is. De behandeling bestaat meestal uit een chirurgische insnijding en een afvoer van het pus (drainage). Bij het merendeel van de patiënten is de behandeling van een abces rond het anale gebied succesvol. Wel ervaart een aantal patiënten een fistel als gevolg van het anaal abces. Chirurgie is de steunpilaar van de behandeling van anale fistels.

Oorzaken van anale abcessen

Een abces wordt veroorzaakt doordat een infectie optreedt op één van de klieren die slijm produceert om de anus te smeren. Diverse bacteriën van de darmflora zijn hierbij mogelijk betrokken.

Risicofactoren van abces rond anus

Aandoeningen

Enkele aandoeningen zijn gekoppeld aan abcessen rond de anus zoals:

Een zwangerschap verhoogt het risico op de vorming van anale abcessen / Bron: PublicDomainPictures, PixabayEen zwangerschap verhoogt het risico op de vorming van anale abcessen / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay

Omgevingsfactoren

Verder ontstaat een abces rond het anusgebied ook sneller in volgende omstandigheden:
  • anale geslachtsgemeenschap zonder adequate bescherming
  • de ontvangende partner zijn bij anale seks
  • de plaatsing van vreemde lichamen in de anus
  • een slechte hygiëne bij luierwisselingen bij baby’s en jonge kinderen
  • een vezelarm dieet
  • een zwangerschap
  • hardnekkig persen tijdens de stoelgang en langdurig op het toilet zitten.
  • obesitas
  • patiënten die immunosuppressiva (medicatie die het immuunsysteem onderdrukt) nemen zoals steroïden (prednison, methylprednisolon) of die chemotherapie ondergaan voor de behandeling van kanker

De patiënt ervaart pijn en is mogelijk erg vermoeid door het anaal abces / Bron: Geralt, PixabayDe patiënt ervaart pijn en is mogelijk erg vermoeid door het anaal abces / Bron: Geralt, Pixabay

Symptomen: Pijn en zwelling

Oppervlakkig

Oppervlakkige anale abcessen (perianale abcessen) zijn ernstiger dan diepe abcessen en veroorzaken volgende mogelijke klachten:

Diep

Anale abcessen die zich in dieper gelegen weefsels bevinden (perirectale abcessen), komen minder vaak tot stand en zijn mogelijk minder zichtbaar. Patiënten met diepere anale abcessen ervaren volgende mogelijke tekenen:

Diagnose en onderzoeken

De arts bekijkt het perianale gebied en voert een digitaal rectaal onderzoek onderzoek van de onderkant van de endeldarm) uit. Dankzij deze onderzoeken is hij meestal al in staat om een anaal abces te diagnosticeren. Bij sommige patiënten zijn wel aanvullende onderzoeken nodig omdat de arts een vermoeden heeft dat de patiënt lijdt aan:
  • diverticulitis of een divertikelaandoening
  • een inflammatoire darmaandoening
  • een seksueel overdraagbare aandoening
  • rectumkanker

Een anoscopie (inwendig kijkonderzoek van anus) onderzoekt de binnenkant van de anus en het onderste gedeelte van het rectum (endeldarm). De arts bestelt soms ook beeldvormende onderzoeken zoals een echografie, een CT-scan of een MRI-scan. Tot slot bestelt de arts soms een bloedonderzoek en een colonoscopie (inwendig kijkonderzoek van de dikke darm) om andere aandoeningen uit te sluiten.

Voor sommige patiënten schrijft de arts antibiotica voor / Bron: Stevepb, PixabayVoor sommige patiënten schrijft de arts antibiotica voor / Bron: Stevepb, Pixabay

Behandeling van anale abcessen

Een snelle chirurgische drainage (pus afvoeren) is belangrijk, bij voorkeur voordat het abces uitbarst. Oppervlakkige anale abcessen voert de arts af met behulp van een plaatselijke verdoving. Bij grote of diepere anale abcessen krijgt de patiënt volledige anesthesie waarbij hij volledig slaapt. Na de procedure krijgen de meeste patiënten pijnstillende medicijnen voorgeschreven. Patiënten die geen andere gezondheidsproblemen ervaren, hebben meestal geen antibiotica nodig. De arts schrijft echter soms antibiotica voor bij bepaalde patiëntengroepen, zoals patiënten met diabetes mellitus (suikerziekte) of patiënten met een verzwakt immuunsysteem.

Prognose van anaal abces

Een goed hersteld anaal abces of een genezen fistel keert normaal gesproken niet terug. Wel moet de patiënt rekening houden met een aantal tips om toekomstige abcessen rond de anus te voorkomen. Soms geneest het abces niet volledig, wat aangeeft dat er zich een anale fistel heeft gevormd.

Complicaties van verzameling van pus: Fistel

Een aantal patiënten met een anaal abces ontwikkelt een fistel. Dit is een kleine tunnel (soort gangetje) waarbij een abnormale verbinding ontstaat tussen de plaats van het abces en de huid. In sommige gevallen veroorzaakt een anale fistel een aanhoudende pusafvoer. Als de buitenkant van de tunnelopening sluit, krijgt de patiënt mogelijk opnieuw te maken met een anaal abces. Bijna alle anale fistels moet de arts behandelen via chirurgie.

Chirurgie

Soms voert de arts een fisteloperatie tegelijkertijd uit met een abcesoperatie. Dit gebeurt echter niet zo vaak, want fistels ontwikkelen zich over het algemeen pas vier tot zes weken nadat de arts de pus uit een abces heeft afgevoerd. Soms komt een fistel pas maanden of zelfs jaren later tot stand. De arts kiest daarom vaak voor een aparte operatie om de fistel te verwijderen hetgeen meestal een kort ziekenhuisverblijf vereist.

Na de ingreep

Na een abces- of fisteloperatie ervaart de patiënt meestal mild ongemak waarvoor hij pijnstillers mag nemen. Patiënten krijgen meestal het advies om het getroffen gebied drie of vier keer per dag in een bad met warm water te laten weken. Ontlastingsverzachters of laxeermiddelen zijn aanbevolen om het ongemak van het passeren van stoelgang te verminderen. Sommige patiënten krijgen het advies om een gaaskussen of een minikussentje te dragen om te voorkomen dat de pusafvoer hun kleding bevuilt.

Bijwerkingen van operatie

Complicaties na een operatie bestaan uit:

Preventie van abcesvorming in anale regio

Het gebruik van condooms tijdens de (anale) geslachtsgemeenschap helpt bij het voorkomen van anale abcessen. Verder zijn bij baby’s en peuters frequente luierwisselingen nodig waarbij ook het billengebied goed gereinigd moet worden. Ook moeten diabetici hun bloedsuikerspiegel goed onder controle houden. De arts zet tot slot medicatie in om een abces te voorkomen bij patiënten met inflammatoire darmaandoeningen zoals de ziekte van Crohn.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Jeuk aan de anus en anaal eczeemAnaal eczeem wordt ook wel pruritus ani genoemd. Anaal eczeem veroorzaakt jeuk aan de anus. Hoewel anaal eczeem erg verv…
Perianale fistel: symptomen, oorzaak en behandelingPerianale fistel: symptomen, oorzaak en behandelingEen perianale fistel is een fistel bij de anus, ook vaak 'peri-anale fistel' genoemd. Net binnen de anus bevinden zich e…
Bult anus: oorzaken knobbel naast anus of pijnlijke anusbultBult anus: oorzaken knobbel naast anus of pijnlijke anusbultEen pijnlijke of pijnloze knobbel of bult die op, in of rond de anus optreedt, kan een teken zijn van letsel, infectie o…
Cryptitis (slijmklierontsteking anus): symptomen en oorzakenCryptitis (slijmklierontsteking anus): symptomen en oorzakenCryptitis duidt op een slijmklierontsteking van de anus. Wanneer de kliertjes in het slijmvlies rondom de anus en het an…
Gebitsabces: oorzaak en behandelingGebitsabces: oorzaak en behandelingAls je kiespijn of een gaatje negeert en ermee blijft rondlopen, kan dit uiteindelijk uitgroeien tot een abces. Pus hoop…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 22 mei 2019:
  • Anal abscess and fistula, https://www.acpgbi.org.uk/patients/conditions/anal-abscess-and-fistula/
  • Anal Abscess and Fistula, https://www.sgh.com.sg/patient-care/conditions-treatments/anal-abscess-fistula
  • Anal Abscess, https://hospitals.aku.edu/pakistan/diseases-and-conditions/Pages/anal-abscess.aspx
  • Anal Abscess, https://factdr.com/health-conditions/anal-abscess/
  • Anal Abscess, https://www.webmd.com/a-to-z-guides/anal-abscess#1
  • Anal Abscess. https://www.emedicinehealth.com/anal_abscess/article_em.htm
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Afbeelding bron 1: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Anaal abces: Verzameling pus bij anus met pijn en zwelling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 23-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!