InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Gescheurde achillespees: symptomen van achillespeesruptuur

Gescheurde achillespees: symptomen van achillespeesruptuur

Gescheurde achillespees: symptomen van achillespeesruptuur Een gescheurde achillespees of achillespeesruptuur is een ruptuur van de achillespees. De scheur wordt veroorzaakt door overmatig gebruik van de pees, vaak in de context van sportactiviteiten of andere zware belasting. Het treedt vooral op als de kuitspieren plotseling krachtig worden aangespannen. De achillespees, tendo Achillis of tendo calcaneiis een belangrijke pees, waar vaak grote krachten op komen. Meer mannen dan vrouwen worden getroffen door een gescheurde achillespees.
De spieren van het onderbeen met de achillespees ter hoogte van de hiel / Bron: Henry Vandyke Carter, Wikimedia Commons (Publiek domein)De spieren van het onderbeen met de achillespees ter hoogte van de hiel / Bron: Henry Vandyke Carter, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Gescheurde achillespees

Onder een achillespeesruptuur of gescheurde achillespees wordt het scheuren van de achillespees in het been bedoeld. De pees begint bij de hiel. Het creëert een verbinding tussen hielbeen en kuitspier. De achillespees brengt de kracht van de kuitspieren aan de achterkant van het onderbeen over naar de voet. Het bereikt een lengte tussen 10 en 12 centimeter en vormt de sterkste pees van het lichaam. Een achillespeesruptuur resulteert in een volledige scheur van de achillespees. Als er slechts sprake is van een niet-volledige scheur, spreken artsen van een gedeeltelijke achillespeesruptuur.

Bij ongeveer 70 procent van de mensen scheurt de achillespees in de middenpees, waar de bloedcirculatie slechter is. Dit heeft op zijn beurt een negatieve invloed op het genezingsproces.

Bij wie komt het voor?

In de meeste gevallen treedt een gescheurde achillespees op bij mensen in de leeftijd van 20 tot 50 jaar. Mannen worden aanzienlijk vaker getroffen dan vrouwen. Vrijwel altijd zijn sportactiviteiten de oorzaak van een achillespeesruptuur. Grofweg 8 van de 10 gevallen is te wijten aan sport en het aandeel van balsporten is bijzonder hoog.

Oorzaken van een gescheurde achillespees

Oorzaken

Een gescheurde achillespees wordt veroorzaakt doordat de kuitspieren plotseling krachtig worden aangespannen tijdens het sporten, bij een snelle start of een onverwachte beweging. Vaak zijn sportieve activiteiten hiervoor verantwoordelijk. Een achillespeesruptuur komt vooral veel voor in sporten waar herhaaldelijke bewegingen worden uitgevoerd, gesprongen en sprintjes worden getrokken. Deze sporten zijn onder meer voetbal, tennis, badminton, squash en basketbal. In de meeste gevallen is er voorafgaand aan de breuk reeds sprake van schade. Dit kan gebeuren door micro-verwondingen of door verouderingsprocessen. De reden hiervoor is meestal te weinig trainingspauzes en overbelasting door te intensief sporten.

Risicofactoren

Typische risicofactoren voor gescheurde achillespees zijn onder meer spierstoornissen, mannelijk geslacht (meer mannen dan vrouwen worden er door getroffen) en oudere leeftijd. Daarnaast kan het gebruik van bepaalde medicijnen zoals anabole steroïden, cortison en bepaalde antibiotica (chinolonen) een rol spelen. Verder kan een achillespees scheuren als gevolg van misvormingen van de voet, afwijkingen aan de onderzijde van de voet of (het sporten op) niet-passende/slechte schoenen.

Symptomen

Verschijnselen

De symptomen van een gescheurde achillespees zijn:
  • een acute, hevige pijn achter op de kuit of enkel
  • lopen lukt niet of nauwelijks meer
  • kracht om op de tenen te staan ontbreekt
  • je kunt niet meer op je tenen lopen
  • je kunt je voet niet goed afwikkelen.
  • er is een deuk voelbaar in het verloop van de pees, ongeveer 4-6 cm boven het hielbeen
  • warmte, roodheid en zwelling rond de achillespees
  • soms is er bij het scheuren een knappend geluid te horen

Beschrijving

Een achillespeesruptuur is gemakkelijk te herkennen aan bepaalde symptomen. Wanneer de pees scheurt, kan er soms een luid knallend geluid klinken. Het geluid wordt voorafgegaan door een abrupte intense belasting, zoals een snelle start. Bovendien lijd je aan een acute en ernstige stekende pijn op de kuit. Je hebt het gevoel dat je een schop tegen de kuit hebt gehad. Andere mogelijke symptomen van achillespeesruptuur zijn warmte, roodheid en zwelling rond de achillespees. Je hebt daarnaast problemen met lopen.

Beloop

Het beloop van een achillespeesruptuur hangt grotendeels af van de behandeling. Wanneer het goed wordt uitgevoerd, zal de pees meestal volledig herstellen, waardoor je je prestaties kan evenaren. Problemen komen echter vaak voor bij springers en hardlopers die tot de topklasse behoren. Een gescheurde achillespees kan het einde van hun carrière betekenen, omdat ze niet langer kunnen voortbouwen op hun eerdere prestaties. Als de scheur van de achillespees operatief wordt behandeld, bestaat het risico op slechte wondgenezing.

Huisarts raadplegen

Als je een acute, hevige pijn waarneemt achter de kuit of enkel bij het uitvoeren van lichamelijke activiteit, dan is het verstandig een arts te raadplegen. Het horen van een knappend geluid of een vergelijkbaar hard geluid is reden tot bezorgdheid en moet door een arts worden onderzocht. Vaak vinden de klachten plaats tijdens het hardlopen of tijdens sportactiviteiten. Het been moet onmiddellijk worden verzorgd en niet verder worden belast.

In geval van pijn en een verkeerde uitlijning van het lichaam moet een arts worden geraadpleegd, zodat passende behandelingsmaatregelen kunnen worden genomen. Zwelling van de voet of kuit moet medisch worden onderzocht en behandeld. Als het gaat om huidletsels of roodheid, is een doktersbezoek noodzakelijk. Als er bloeding optreedt of als pijn optreedt bij lichte druk op het getroffen gebied, moet een arts worden geraadpleegd.

Onderzoek en diagnose

Als er een vermoeden bestaat van een achillespeesruptuur, moet je onmiddellijk een arts raadplegen. De arts informeert naar je klachten en de omstandigheden van het letsel, of je last hebt van bewegingsbeperking en of je eerder soortgelijke klachten hebt gehad. Tijdens lichamelijk onderzoek is voor de arts een deuk voelbaar in het verloop van de pees, ongeveer 4-6 cm boven het hielbeen. Een andere indicatie van een gescheurde achillespees is het onvermogen om op je tenen te gaan staan. Bovendien zijn beeldvormingsonderzoeken zoals een röntgenonderzoek nuttig. Op deze manier kan een een ruptuur worden herkend. Door echografie bepaalt de arts de exacte locatie van de scheur. Als het echografisch onderzoek geen informatie oplevert, kan ook een MRI-scan worden uitgevoerd.

Complicaties

Een achillespeesruptuur is een volledige gescheurde achillespees die resulteert in krachtverlies als het niet wordt behandeld. Chirurgische zorg leidt meestal tot volledig herstel van de achillespees. Toch kunnen complicaties niet worden uitgesloten. Mogelijke complicaties zijn:
  • kneuzingen
  • bloedstolsel
  • bloeden
  • stoornissen in de bloedsomloop
  • zenuwletsels die leiden tot sensorische stoornissen en verlamming
  • problemen met de wondgenezing
  • overmatige littekens
  • gevoelsstoornissen in het gebied van het chirurgische litteken
  • allergische reacties

Behandeling van een gescheurde achillespees

Eerste hulp

Als eerste hulpmaatregel bij een gescheurde achillespees wordt de RICE-regel in acht genomen:
  • R staat voor Rust houden (immobilisatie, het aangedane been niet belasten)
  • I staat voor IJs en koelen
  • C staat voor Compressie (druk geven)
  • E staat voor Elevatie (hoog houden)

Niet-operatief

In sommige gevallen is een conservatieve behandeling van de achillespees mogelijk. Dit gebeurt wanneer beide uiteinden van de pezen bij het neerlaten van de voet bij elkaar kunnen worden gebracht. Je draagt dan gedurende zes weken gips, waarvan de laatste twee weken met loopgips. Na het verwijderen van het gips krijg je mogelijk een hakverhoging gedurende zes weken.

Operatie

Achillespeesoperaties zijn minimaal invasief of open. In de regel hecht de chirurg de twee gescheurde peesuiteinden aan elkaar. In sommige gevallen kan het gebruik van speciale hechttechnieken vereist zijn. Soms moet de arts zijn toevlucht nemen tot een pees uit een ander deel van het lichaam, zoals de voetzool. Na de operatie wordt er een gipsspalk aangelegd, waardoor je de eerste week op krukken loopt. Daarna worden de hechtingen verwijderd en krijg je een gedurende zes weken hakverhoging van 3 centimeter of een zogeheten softcast (zacht gips). Fysiotherapie helpt bij de revalidatie.

Preventie

Een achillespeesruptuur kan worden voorkomen door bepaalde risicosporten te vermijden.

Lees verder

© 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Achillespeesruptuur - Symptomen en behandelingAchillespeesruptuur - Symptomen en behandelingDe achillespees ruptuur is een aandoening waarbij er een (gedeeltelijk of volledige) gescheurde achillespees is ontstaan…
Achillespees en aandoeningenAchillespees en aandoeningenAchilles was geen bestaand figuur maar een uit de mythologie. Bij Achilles denken we gelijk aan de achillespees. Wat doe…
Pijn aan achillespeesPijn aan achillespeesPijn aan de achillespees komt vaak voor, vooral bij mensen van middelbare leeftijd die ook nog eens sporten. De oorzaak…
De achillespees en de blessuresDe achillespees is de sterkste pees in het menselijk lichaam. De pees heeft zijn naam te danken aan de Griekse mythologi…
Pijn aan de achillespees? Behandeling achillespeesontstekingPijn aan de achillespees? Behandeling achillespeesontstekingPijn aan de hiel en een lichte zwelling onderaan het been kunnen erop wijzen dat je last hebt van een blessure aan de ac…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Michaeljung/Shutterstock.com
  • https://www.hierhebikpijn.nl/aandoening/99/achillespeesruptuur
  • https://www.jeroenboschziekenhuis.nl/gescheurde-achillespees-achillespeesruptuur
  • https://www.trauma.nl/pub/letsel/gescheurde-achillespees
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Achillespees
  • https://www.thuisarts.nl/achillespeesontsteking/ik-heb-last-van-mijn-achillespees
  • https://www.lumc.nl/patientenzorg/praktisch/patientenfolders/gescheurde-achillespees
  • https://www.mmc.nl/chirurgie/aandoening-en-behandeling/achillespeesruptuur/
  • https://www.eerstehulpwiki.nl/wiki/index.php/(R)ICE-regel
  • Afbeelding bron 1: Henry Vandyke Carter, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Reageer op het artikel "Gescheurde achillespees: symptomen van achillespeesruptuur"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 30-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Botten, spieren en gewrichten
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!