Ouderdomsvlekken op de handen: symptomen en behandeling

Ouderdomsvlekken op de handen: symptomen en behandeling Ouderdomsvlekken op de hand zijn kleine, donkerdere vlekken die, in tegenstelling tot hun naam, niet alleen op oudere leeftijd kunnen verschijnen. Ouderdomsvlekken zijn pigmentafwijkingen die zich uiten als bruine vlekken op de handrug, onderarmen en in het gelaat. Ouderdomsvlekken staan ook bekend als lentigo senili, lentigo solaris, levervlekken, solar lentigo, actinic lentigo en age spots. Ze komen voort uit verhoogde, chronische blootstelling aan ultraviolette straling, zoals zonlicht. Dit resulteert in lokale, scherp begrensde lichtbruine vlekken met een toename van de melanine-producerende melanocyten, vooral op gebieden die veel zijn blootgesteld aan de zon. De vlekken zijn clusters van het bruinachtige wasachtige pigment lipofuszine (geel tot bruin pigment), dat zich op latere leeftijd in de weefsels vormt en het eindproduct is van de oxidatie van onverzadigde vetzuren in het celmembraan. De lysosomen kunnen de stof niet meer volledig afbreken en blijft dus zichtbaar.
Ouderdomsvlekken op de rug van de hand / Bron: Alain Gérard, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Ouderdomsvlekken op de rug van de hand / Bron: Alain Gérard, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)

Ouderdomsvlekken op de handen

Melanine is de natuurlijke kleurstof van de huid. Het pigment melanine beschermt de huid tegen uv-stralen en kleurt de huid donker. Hoe meer er is, hoe donkerder je huid. Het biedt de huid bescherming tegen het schadelijke uv-stralen van de zon. Ouderdomsvlekken op de hand komen zo vaak voor omdat de handen deel uitmaken van de huid die heel vaak wordt blootgesteld aan ongefilterd zonlicht. Ouderdomsvlekken op de hand verschijnen niet alleen op hoge leeftijd, ze kunnen op jonge leeftijd ontstaan ​​en zelfs grote delen van de hand bedekken. Ook de onderarmen en het gelaat zijn voorkeursplekken. Hoewel ze volkomen onschadelijk zijn en niet leiden tot huidkanker, vormen ze vaak een cosmetisch probleem voor de getroffenen. Niet alleen jonge mensen, maar ook veel ouderen storen zich aan de ouderdomsvlekken op hun handen en willen daarom van ze af zijn.

Synoniemen

Ouderdomsvlekken staan ook bekend als:
  • lentigo senili
  • lentigo solaris
  • levervlekken
  • actinic lentigo
  • age spots

Een overdaad aan zon is slecht voor de huid / Bron: Istock.com/LiudmylaSupynskaEen overdaad aan zon is slecht voor de huid / Bron: Istock.com/LiudmylaSupynska

Oorzaken van ouderdomsvlekken

In delen van de wereld waar mensen in meerdere mate zijn blootgesteld aan de zon, hebben mensen vanaf hun geboorte een donkere of bijna zwarte huid. Dit komt door het melaninegehalte van hun huid, dat hen zou moeten beschermen tegen fel zonlicht. Als je huid vaak wordt blootgesteld aan de zon, beschermt de huid zichzelf tegen het licht en kan melanine zich ophopen waardoor er vlekken ontstaan. Met het voortschrijden der jaren verouderd de huid en zeker de huid die veel in de zon is geweest kan pigmentafwijkingen gaan vertonen zoals bruine ouderdomsvlekken op de handruggen. In beroepen waarbij je handen worden blootgesteld aan veel licht, zijn ouderdomsvlekken op de hand een veel voorkomend verschijnsel en verschijnen ze vaak eerder dan bij andere mensen. Dit geldt ook voor mensen die veel hebben gezonnebaad in hun leven.

Symptomen

De handen, onderarmen, gezicht en decolleté komen meestal in direct contact met ultraviolette straling. Omdat zonlicht de belangrijkste oorzaak is van ouderdomsvlekken, is het geen wonder dat ze zich juist op deze plekken vormen. De geelbruine tot donkerbruine vlekken zijn soms lichter, soms donkerder. Ze verschillen ook in vorm en grootte. Soms zijn ouderdomsvlekken klein, soms een paar centimeter groot. De vorm varieert, van meer rond tot ovaal. De randen van de plek kunnen erg onregelmatig zijn, maar het is wel scherp afgebakend van het omliggende huidgebied. In tegenstelling tot sproeten vervagen ouderdomsvlekken nauwelijks in de winter.

Melanoom / Bron: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)Melanoom / Bron: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)
Ouderdomsvlekken zijn soms moeilijk te onderscheiden van bepaalde soorten huidkanker. De vlekken kunnen erg lijken op een specifieke vorm van huidkanker, de zogenaamde lentigo maligna, een voorloper van het melanoom, waarbij beschadiging van de huid door overmatige blootstelling aan zonlicht de belangrijkste veroorzaker is. Ook moeten ouderdomsvlekken onderscheiden worden van actinische keratosen. Dit zijn ruwe plekjes op de huid die ontstaan door schade van zonlicht. Actinische keratose is goedaardig, doch kan mettertijd veranderen in plaveiselcelkanker.

Onderzoek en diagnose

In de meeste gevallen ontstaan ​​ouderdomsvlekken waar de huid vaak onbedekt is, bijvoorbeeld op het gezicht en op de handen. Ouderdomsvlekken op de hand zijn eigenlijk geen tekenen van veroudering, want ze komen zelfs bij jonge mensen voor, afhankelijk van de mate van blootstelling van de huid aan de zon. De eerste ouderdomsvlekken op de hand zijn vaak klein en niet erg merkbaar, maar er kunnen in de loop der jaren steeds meer verschijnen en duidelijker zichtbaar worden.

Ze vormen geen gezondheidsprobleem en leiden volgens de huidige kennis (anno 2020) niet tot de ontwikkeling van huidkanker. Ouderdomsvlekken op de hand verdwijnen echter niet vanzelf en kunnen een cosmetisch probleem vormen voor degenen die erdoor getroffen zijn, vooral op jonge leeftijd. Aangezien ouderdomsvlekken op de hand meestal klein zijn en duidelijk gedefinieerde contouren hebben, zal een arts geen huidkanker vermoeden als er geen andere symptomen zijn.

Behandeling van ouderdomsvlekken

Geen behandeling nodig

Vanuit medisch oogpunt hebben ouderdomsvlekken op de hand geen behandeling nodig omdat ze niet schadelijk zijn. Ze zijn eerder een waarschuwingssignaal dat de huid teveel onbeschermd contact met uv-licht van de zon krijgt en betere bescherming nodig heeft, zodat de problemen niet verergeren.

Handcrème

Vooral jonge mensen of mensen van middelbare leeftijd met ouderdomsvlekken op de hand willen vaak een oplossing voor het probleem. Veel ouderen hebben hier ook last van en willen iets doen aan ouderdomsvlekken. De cosmetica-industrie heeft dit natuurlijk erkend en een reeks handcrèmes ontwikkeld die bedoeld zijn om ouderdomsvlekken op de hand te verhelpen.

Laserbehandeling

Lasertherapie is een van de meest efficiënte medische behandelingen die onmiddellijk effectief zijn. Gerichte laserstralen vernietigen de pigmentafzettingen in de huid, ze vallen uiteen in de kleinste delen en er wordt een kleine ontsteking onder de huid uitgelokt. Het immuunsysteem reageert hierop en breekt de pigmenten af, met als gevolg dat de ouderdomsvlekken op de hand verdwijnen.

Je voelt echter enkele dagen na de laserbehandeling een branderig gevoel, vergelijkbaar met zonnebrand, hetgeen te wijten is aan de processen die het gevolg zijn van de laserstralen. Om alle ouderdomsvlekken op de hand te laten verdwijnen, moet de behandeling vaak in meerdere sessies worden herhaald.

Chemische peeling

Een chemische peeling is ook mogelijk ter behandeling van ouderdomsvlekken. De bovenste huidlagen worden chemisch verwijderd, wat de ouderdomsvlekken op de hand kan verlichten of volledig kan doen verdwijnen. Bleekcrèmes zijn in principe milder, maar ze vereisen veel geduld. Veel mensen zijn uiteindelijk niet tevreden met hun uitkomst, omdat de ouderdomsvlekken op de hand niet onmiddellijk verdwijnen en soms niet op de behandeling reageren. Chemische peelings elimineren ouderdomsvlekken op de hand eerder, maar irriteren wel de huid.

Dermabrasie

Een andere optie is dermabrasie, waarbij de bovenste huidlaag onder plaatselijke verdoving met stikstof (-196°C) wordt bevroren, waarna er een rode plek ontstaat, soms met een korstje. De opperhuid vormt zich weer opnieuw, in het beste geval zonder de ouderdomsvlek. Dermabrasie brengt echter het risico met zich mee van een vlekkerige huid en littekens.

Zonnebrandcrème ter preventie van ouderdomsvlekken / Bron: Asiandelight/Shutterstock.comZonnebrandcrème ter preventie van ouderdomsvlekken / Bron: Asiandelight/Shutterstock.com

Preventie

De beste manier om ouderdomsvlekken op je hand te voorkomen, is door de palm van je hand en de rest van je huid tegen zonlicht te beschermen. Een handcrème met uv-bescherming biedt voldoende soelaas in het dagelijks leven. Het wordt aanbevolen voor iedereen die veel buiten is, want dat kan voldoende zijn om ouderdomsvlekken op de hand te krijgen. Bij het zonnebaden moet je je insmeren met zonnebrandcrème en daarbij ook je handen insmeren.

Lees verder

© 2019 - 2021 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Bruine tot gele vlekken op de huid door ouderdomsvlekkenBruine tot gele vlekken op de huid door ouderdomsvlekkenHeb je last van bruine tot gele vlekken op de huid? Mogelijk heb je last van ouderdomsvlekken, ook wel lentigo senilis,…
Huidverzorging: ouderdomsvlekkenHuidverzorging: ouderdomsvlekkenOuderdomsvlekken, met de medische benaming lentigo, is een afwijking in het pigment van de huid. Het zijn vlekken op de…
Spotner Pen: middel tegen ouderdomsvlekken (pigmentvlekken)Spotner Pen: middel tegen ouderdomsvlekken (pigmentvlekken)Voor de behandeling van ouderdomsvlekken ofwel pigmentvlekken is er nu de Spotner Pen. Dit middel wordt snel en simpel a…
Ouderdomsvlekken: Huidaandoening door blootstelling aan zonOuderdomsvlekken: Huidaandoening door blootstelling aan zonOuderdomsvlekken zijn platte, bruine of zwarte vlekken die op diverse huidgebieden verschijnen. Veelal krijgen mensen di…

Gebroken enkel (enkelfractuur): Symptomen en behandelingGebroken enkel (enkelfractuur): Symptomen en behandelingEen enkelfractuur (gebroken enkel, enkelbreuk) is een botbreuk in één of meer botten van het enkelgewricht. Soms is er s…
Anterieure uveïtis: Oogontsteking van straallichaam en irisAnterieure uveïtis: Oogontsteking van straallichaam en irisDe uvea is de middelste laag van het oog. Anterieure uveïtis (uveïtis anterior) is de medische term voor een ontsteking…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Beyond My Ken, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • https://www.polikliniekdeblaak.nl/huidziekten/ouderdomsvlekken/
  • https://www.encyclo.nl/begrip/lipofuscine
  • https://www.medicalnewstoday.com/articles/323287.php
  • https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ltxt/LentigoSolaris.htm
  • https://www.webmd.com/healthy-aging/features/age-spots-what-to-do
  • https://wibnet.nl/mens/lichaam/melanine-waardoor-verbrandt-een-donkere-huid-niet
  • https://www.huidhuis.nl/huidaandoening/lentigo-maligna
  • https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/age-spots/symptoms-causes/syc-20355859
  • https://www.thuisarts.nl/actinische-keratose
  • https://www.schoonheidssalonsoraya.nl/huidverbetering/pigmentvlekken/microdermabrasie/
  • Prof. dr. R.O.B. Gans, prof. dr. P.E.Y. Van Schil, prof. dr. J.P. Vandenbroucke, prof. dr. C. van Weel (hoofdred.). Codex Medicus. Reed Business, Amsterdam, 13e geheel herziene en opnieuw bewerkte druk, 2009, tweede en derde oplage 2010 en 2012.
  • Afbeelding bron 1: Alain Gérard, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/LiudmylaSupynska
  • Afbeelding bron 3: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 4: Asiandelight/Shutterstock.com
Tartuffel (2.976 artikelen)
Laatste update: 05-01-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 16
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!