Stemverlies (afonie): Oorzaken van verlies van stemgeluid

Stemverlies (afonie): Oorzaken van verlies van stemgeluid Afonie is de medische term voor stemverlies. Dit medisch probleem is vaak te wijten aan aandoeningen, zoals zure reflux of een neurologische ziekte, maar ook omgevingsfactoren zoals overmatig praten liggen mogelijk aan de basis van het verlies van het stemgeluid. Sommige patiënten klinken hees omdat ze een deel van de stem verliezen, maar andere patiënten kunnen enkel maar fluisteren. Houden de stemproblemen meer dan twee weken aan, of treden andere vervelende symptomen op, dan is het verstandig om de arts te raadplegen.

Oorzaken van verlies van stem

Aandoeningen

Diverse aandoeningen leiden mogelijk tot afonie:

Omgevingsfactoren

Ook enkele omgevingsfactoren leiden sneller tot een verlies van het stemgeluid:
  • de blootstelling aan irriterende stoffen in de lucht, zoals rook of luchtvervuiling
  • onvoldoende bevochtiging (zorgt voor minder efficiënte vibratie van de stembanden en verhoogt keelirritatie)
  • roken
  • stemmisbruik (overmatig schreeuwen/juichen, zingen, hoesten of praten)

Risicofactoren

Factoren die de kans op het ontwikkelen van afonie kunnen vergroten, zijn onder meer:
  • de stem te veel gebruiken, zoals spreken totdat heesheid optreedt
  • een geschiedenis van kanker
  • een operatie op of rond het strottenhoofd
  • een vocaal veeleisende baan waarbij een patiënt zijn stem vaak gedurende meerdere uren moet gebruiken, zoals lesgeven of werken in een callcenter
  • gedrag dat misbruik maakt van de stembanden, zoals roken, waardoor de patiënt ook een hoger risico loopt op strottenhoofdkanker

Symptomen

Het verlies van de stem (afonie) neemt mogelijk verschillende vormen aan. Zo heeft een patiënt soms een gedeeltelijk verlies van de stem die dan hees, ruw, rasperig of moe klinkt. Sommige patiënten verliezen het stemgeluid echter volledig waardoor enkel een fluisterend geluid klinkt. Het stemverlies treedt afhankelijk van de oorzaak langzaam of snel op. Ook keelpijn, keelslijmen, benauwdheid in de keel, een piepende ademhaling en slikproblemen zijn andere mogelijke symptomen. Afhankelijk van de onderliggende oorzaak, treden nog andere klachten op.

Diagnose en onderzoeken

De patiënt geeft de arts informatie inzake de aanwezige klachten en de medische geschiedenis, waarna de arts een lichamelijk onderzoek uitvoert. De oorzaak van de symptomen is niet altijd meteen duidelijk voor de arts. Daarom verwijst hij de patiënt mogelijk door naar een keel-, neus- en oorspecialist (KNO-arts). Deze arts voert een laryngoscopie uit. Bij dit inwendig kijkonderzoek onderzoekt de arts de stembanden, het strottenhoofd en de keel. De arts voert nog andere onderzoeken uit om de stemfunctie te controleren. Wanneer de arts een vermoeden heeft dat een neurologische of psychologische oorzaak aan de basis ligt van het stemverlies, verwijst hij de patiënt mogelijk door naar een andere specialist.

Behandeling van afonie

Zelfzorg

Patiënten die geen stemgeluid meer kunnen produceren of hees klinken, laten best de stem rusten. Ze stoppen ook met roken. Het is wel belangrijk om voldoende te blijven drinken (water en geen alcohol of cafeïne), alsook om een luchtbevochtiger te gebruiken. Verder zijn vrij verkrijgbare pijnstillers toegelaten, zoals paracetamol en ibuprofen.

Professionele medische behandeling

Andere behandelingen zijn afhankelijk van de specifieke oorzaak. Logopedie is bijvoorbeeld aangewezen wanneer afonie het resultaat is van het overmatig gebruik van de stem. Zure reflux behandelt de arts met medicatie. In een aantal omstandigheden is chirurgie nodig om het stemverlies ongedaan te maken, bijvoorbeeld om een gezwel te verwijderen.

Prognose van afwezig of verminderd stemgeluid

Meestal herwint de patiënt de stem binnen één à twee weken zonder blijvende effecten. Als het verlies van de stem echter langer aanhoudt, is het verstandig om een arts te bezoeken.

Preventie van stemverlies

Dankzij enkele tips is het mogelijk om het risico op een verlies van de stem te verlagen:
  • aandoeningen behandelen die mogelijk leiden tot stemverlies
  • de alcoholinname beperken
  • de blootstelling aan dampen en gifstoffen beperken
  • de stem voldoende laten rusten
  • luide omgevingen vermijden (omdat mensen dan vaak gedwongen worden om luid te praten)
  • stemtechnieken door een logopedist laten aanleren wanneer veel spreken voor het werk noodzakelijk is
  • stoppen met roken
  • stress vermijden (hierdoor gaan mensen sneller schreeuwerig praten)
  • veel praten vermijden

Lees verder

© 2019 - 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Help, ik ben mijn stem kwijt!Je stem kwijt zijn of zo hees zijn dat je stem af en toe wegvalt is een vervelend probleem. Pas dan besef je hoe vaak en…
Wat is heesheidHeesheid is een stoornis van het stemgeluid. De meeste mensen zijn ooit al eens hees geweest. Maar wat is heesheid nou p…
Heesheid: oorzaken en behandelingHeesheid: oorzaken en behandelingHeesheid is iets wat de meeste mensen wel eens of zelfs vrij vaak ervaren. Je kunt hees worden doordat je verkouden bent…
Dag van de Stem - World Voice DayDag van de Stem - World Voice DayIn de maand april is de Dag van de Stem. Er is een Internationale Dag van de Stem, World Voice Day, en er is een nationa…

Gebroken kuitbeen: symptomen, oorzaken en behandelingGebroken kuitbeen: symptomen, oorzaken en behandelingHet kuitbeen (fibula) is het bot dat zijdelings van het scheenbeen (tibia) is geplaatst. Het is aan de boven- en onderka…
Gebroken scheenbeen (tibiafractuur): Symptomen & behandelingGebroken scheenbeen (tibiafractuur): Symptomen & behandelingHet onderbeen bestaat uit twee botten met name het scheenbeen (tibia) en het kuitbeen (fibula). Het scheenbeen is het gr…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Mcmurryjulie, Pixabay
  • Geraadpleegd op 26 december 2019:
  • 4 Causes of Voice Loss: Lifestyle Demand, Vocal Technique and More, https://www.healthxchange.sg/head-neck/ear-nose-throat/four-causes-voice-loss-lifestyle-demand-vocal-technique
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Losing Your Voice? What’s Going On in Your Body, https://health.clevelandclinic.org/losing-your-voice-whats-going-on-in-your-body/
  • Loss of Voice, https://www.carepointhealth.org/condition/loss-of-voice/
  • Loss of Voice, https://www.winchesterhospital.org/health-library/article?id=432303
  • Why Am I Losing My Voice?, https://www.webmd.com/rheumatoid-arthritis/why-am-i-losing-my-voice#1

Reageer op het artikel "Stemverlies (afonie): Oorzaken van verlies van stemgeluid"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 07-01-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mond- en kaakproblemen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!