Rugpijn in ochtend: Oorzaken van ontwaken met rugklachten

Rugpijn in ochtend: Oorzaken van ontwaken met rugklachten Ontwaken met rugpijn is vaak te het resultaat van een slechte slaaphouding. Ook enkele aandoeningen en een zwangerschap resulteren mogelijk in rugklachten in de ochtend. Zelfs veel patiënten die overdag min of meer pijnvrij zijn, ervaren 's ochtends mogelijk nog steeds aanzienlijke irritatie en stijfheid. Ochtendrugpijn is een moeilijk probleem om te behandelen, omdat dit vaak te wijten is aan een subtiele chronische oorzaak, maar er zijn enkele behandelingsmogelijkheden om de slaap te verbeteren en de pijn te verminderen of voorkomen.

Degeneratieve discopathie

Door de veroudering treedt een natuurlijke slijtage van de wervelschijven in het ruggenmerg op, hetgeen resulteert in een vernauwing van het wervelkanaal (spinale artritis of degeneratieve discopathie). Door de vernauwing ontstaat druk op de wervelkolomzenuwen waardoor een patiënt kampt met pijn, stijfheid en een beperkt bewegingsbereik van meestal de lage rug of de nek. De milde tot ernstige pijn straalt mogelijk uit naar andere lichaamsdelen. ’s Morgens is de pijn erger; soms is de slaap hierdoor eveneens verstoord.

Andere symptomen van degeneratieve discopathie omvatten
  • gevoelloosheid en tintelingen in de armen en benen
  • pijn die verbetert bij het lopen, bewegen of het aannemen van een andere houding
  • pijn die verergert bij het zitten, tillen of buigen
  • zwakte van de beenspieren

Enkele zelfzorgmaatregelen zijn inzetbaar zoals het nemen van vrij verkrijgbare pijnstillers, het toepassen van warmte of koude en het dragen van een rugbrace. Sommige patiënten zijn gebaat met alternatieve therapieën zoals acupunctuur of chiropractische therapie. Verder is fysiotherapie een behandelingsmogelijkheid.

Overgewicht komt voor bij het metabool syndroom / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)Overgewicht komt voor bij het metabool syndroom / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)

Metabool syndroom en rugpijn in ochtend

Ook chronische milde ontstekingen zijn mogelijk een oorzaak van een pijnlijke rug in de ochtend. Dit is bijvoorbeeld het gevolg van het metabool syndroom. Hierbij zijn risicofactoren aanwezig voor bijvoorbeeld diabetes mellitus zoals een oudere leeftijd, overgewicht, weinig fit en chronische stress. De veroudering zelf is eveneens een risicofactor voor een chronische ontsteking. Regelmatig sporten is belangrijk, al is overmatige lichaamsbeweging niet aanbevolen. Een gezonde en gevarieerde voeding is tevens belangrijk. Werken aan angst en belangrijke bronnen van chronische stress (zoals slapeloosheid) is ook aanbevolen. Stoppen met roken of stoppen met het overmatig en regelmatig drinken van alcohol is verder ook essentieel.

Inflammatoire rugpijn

Dit duidt op een relatief zeldzame ontstekingsaandoening in de rug die het gevolg is van een auto-immuunziekte. Een familiegeschiedenis van spondyloartritis of andere auto-immuunziekten is vaak aanwezig. De pijn van inflammatoire rugpijn is vaak vrij ernstig. Inflammatoire rugpijn veroorzaakt in principe 's nachts rugpijn. De ochtendpijn van inflammatoire rugpijn is eigenlijk te wijten aan overgebleven nachtelijke symptomen, die wegtrekken wanneer een patiënt ontwaakt en in beweging komt. Wanneer de symptomen milder zijn, slaapt de patiënt er meestal doorheen en merkt hij ze alleen op wanneer hij ontwaakt. Deze symptomen zullen meestal duidelijk zijn terwijl hij nog in bed ligt. Pijn die de patiënt pas opmerkt als hij daadwerkelijk opstaat en begint te bewegen, is daarentegen minder vaak het resultaat van inflammatoire rugpijn, al zijn er steeds uitzonderingen mogelijk. Een verkeerde diagnose komt vaak voor omdat dit voor artsen vrij onbekend is. Bij inflammatoire rugpijn komen vaak tekenen van een ontsteking in andere lichaamsdelen tot stand, vooral aan de pezen, de ogen, de vingers of tenen of de dikke darm. De patiënt reageert meestal goed op NSAID’s zoals aspirine en ibuprofen. Het mediterrane dieet, dat veel groenten, fruit, volle granen en zeevruchten bevat, verhoogt bovendien de antioxidanten die helpen ontstekingen te verminderen.

Myofasciaal pijnsyndroom en/of fibromyalgie

De symptomen van het myofasciaal pijnsyndroom en fibromyalgie overlappen elkaar.

Myofasciaal pijnsyndroom

Het myofasciaal pijnsyndroom is een aantasting waarbij een patiënt te veel ‘triggerpoints‘ heeft. Dit zijn spierknopen, een soort pijnlijke plekken van zacht weefsel. Door 's nachts langdurig in een ongemakkelijke slaappositie te vertoeven, flakkert de triggerpointpijn vaak op. Zelfmassage en verwarming zijn enkele goedkope en veilige manieren om aan spierknopen te werken.

Patiënten met fibromyalgie voelen zich vaak vermoeid / Bron: Geralt, PixabayPatiënten met fibromyalgie voelen zich vaak vermoeid / Bron: Geralt, Pixabay

Fibromyalgie

Fibromyalgie is een ziekte waarbij een patiënt een verhoogde gevoeligheid, een verlaagde pijndrempel, vermoeidheid, slaapstoornissen, het prikkelbaredarmsyndroom, neerslachtigheid, hoofdpijn, tintelingen en gevoelloosheid in de armen en benen en hersenmist (geheugenverlies en concentratieproblemen) heeft. Patiënten met fibromyalgie voelen zich zelden uitgerust. De aandoening veroorzaakt of wordt veroorzaakt door een gefragmenteerde slaap en een gebrek aan diepe herstellende slaap. Vermoeidheid verergert elk soort pijn, wat patiënten meestal 's ochtends voelen. Enkele behandelingsmogelijkheden omvatten:
  • de kamertemperatuur comfortabel houden
  • de rug minder belasten door gebruik te maken van kussens
  • een betere slaaphouding aannemen
  • gezond en gevarieerd eten
  • lichaamsbeweging uitoefenen
  • massagetherapie krijgen
  • meteen na het opstaan een warme douche nemen om de bloedsomloop te bevorderen en de strakke spieren los te maken
  • pijnstillers of ontstekingsremmers nemen
  • regelmatig sporten
  • voor veel licht zorgen
  • zich uitrekken alvorens uit bed te komen

Onhandige slaaphoudingen met ’s morgens rugklachten

Dit is de meest voor de hand liggende reden om wakker te worden met afleveringen van acute rugpijn die zich in de eerste uren van de dag voordoen. Vooral bij patiënten met chronische rugpijn is een onhandige slaaphouding een vaak voorkomende oorzaak zijn van ochtendrugpijn. Onhandige slaapposities veroorzaken mogelijk behoorlijk wat pijnlijk. Slapen gaat vaak gepaard met ongemakkelijke posities die lang genoeg aanhouden om langdurige druk en zuurstofgebrek van weefsels te veroorzaken. De meest waarschijnlijke gebruikelijke positie om rugproblemen te ervaren in de ochtend, is met de voorkant naar beneden.

Rugpijn tijdens de ochtend is een frequenter probleem bij zwangere vrouwen / Bron: PublicDomainPictures, PixabayRugpijn tijdens de ochtend is een frequenter probleem bij zwangere vrouwen / Bron: PublicDomainPictures, Pixabay

Zwangerschap en pijnlijke rug bij het ontwaken

Tijdens de zwangerschap komen regelmatig pijnen tot stand, zoals bijvoorbeeld rugpijn. Dit symptoom verschijnt mogelijk reeds vanaf de tweede zwangerschapsmaand, maar de meeste zwangere vrouwen ervaren dit teken tussen de vijfde en zevende zwangerschapsmaand. Door de zwangerschap ontstaat druk op de spieren in de lage rug. Ook een langdurige slaap verergert de lage rugpijn in de ochtend, omdat de spieren stijf en gespannen zijn na langdurige immobilisatie. Strekoefeningen verminderen de pijnklachten. Ook het gebruik van de benen om op te staan in plaats van druk te plaatsen op de rug is een goed idee. Bij aanhoudende pijn s het toepassen van een warm kompres nuttig.

Behandeling van ochtendpijn in de rug

Zelfzorg

Enkele eenvoudige tips verminderen mogelijk de rugklachten in de ochtend:
  • acupunctuur of chiropractische therapie proberen
  • beperkt alcohol drinken
  • een andere matras of een ander slaapkussen aanschaffen (eventueel orthopedische slaaphulpmiddelen)
  • een gezonde en gevarieerde voeding eten
  • een rugbrace dragen
  • meteen na het ontwaken een warm bad nemen
  • meteen opstaan bij pijn en de rug, of eventueel ’s nachts de wekker zetten en eventjes rondlopen zodat de rug in beweging is
  • niet roken
  • regelmatige lichaamsbeweging uitvoeren
  • stress en angst verminderen
  • verkrijgbare pijnstillers nemen
  • warmte of koude toepassen
  • yoga beoefenen

Soms zijn medicijnen nodig voor het behandelen van rugklachten bij het ontwaken / Bron: Stevepb, PixabaySoms zijn medicijnen nodig voor het behandelen van rugklachten bij het ontwaken / Bron: Stevepb, Pixabay

Professionele medische zorg

Helpen de zelfzorgremedies niet, dan schrijft de arts mogelijk fysiotherapie of medicatie voor. Af en toe zijn invasievere procedures of een operatie nodig om het onderliggend probleem te verhelpen zodat de rugklachten in de ochtend verminderen.

Lees verder

© 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Pijn in onderrug, rugklachten: wat kunnen de oorzaken zijn?Pijn in onderrug, rugklachten: wat kunnen de oorzaken zijn?Pijn in de rug, onderrug kunnen verschillende oorzaken hebben. Je kunt last hebben van acute pijnsteken of een zeurende…
Rugpijn voorkomen en verzachtenRugpijn voorkomen en verzachtenRugpijn is een vervelende aandoening waar ongeveer 80% van alle Nederlanders regelmatig last van heeft. Gelukkig zijn er…
De oorzaken en gevolgen van (onder)rugpijnDe oorzaken en gevolgen van (onder)rugpijnLage rugpijn is een veelvoorkomende klacht. Het kan verschillende oorzaken hebben. Er worden soms MRI-scans gemaakt wann…

Pijn in nierstreek met misselijkheid: oorzaken & behandelingPijn in nierstreek met misselijkheid: oorzaken & behandelingVrouwen worden vaker getroffen dan mannen door pijn in de nierstreek. Pijn in nierregio in combinatie met misselijkheid…
Droge tong: Oorzaken en behandeling van uitgedroogde tongDroge tong: Oorzaken en behandeling van uitgedroogde tongEen gezonde tong is roze van kleur en heeft smaakpapillen (kleine bultjes). De tong moet goed worden bevochtigd met spee…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Mohamed Hassan, Pixabay
  • Geraadpleegd op 3 februari 2020:
  • 5 Reasons Why You May Experience Lower Back Pain After Sleep, https://blog.withings.com/2018/04/12/lower-back-pain-after-sleep/
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Morning Back Pain, https://www.painscience.com/articles/morning-back-pain.php
  • My back hurts every morning – what could be causing this?, https://www.health24.com/Medical/Backache/Causes-of-backache/my-back-hurts-every-morning-what-could-be-causing-this-20190606
  • What can cause morning back pain?, https://www.medicalnewstoday.com/articles/324961.php
  • Why Does My Back Hurt in the Morning?, https://www.healthline.com/health/lower-back-pain-in-the-morning
  • Woke Up with Back Pain? Here Are 10 Things You Must Do Next, https://www.thehealthy.com/pain/back-pain/morning-back-pain/
  • Afbeelding bron 1: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Afbeelding bron 4: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Rugpijn in ochtend: Oorzaken van ontwaken met rugklachten"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 04-02-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Pijn
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!