Astma bij ouderen: Oorzaken, symptomen en behandeling

Astma bij ouderen: Oorzaken, symptomen en behandeling Astma is een chronische ontstekingsziekte waarbij de luchtwegen overmatig reageren op verschillende prikkels. Hierdoor ontstaat een ontsteking, wat resulteert in onder andere een hoest met slijmproductie, kortademigheid en beklemming op de borst. Deze complexe ziekte tast patiënten van alle leeftijden aan, ook ouderen. Hoewel astma in alle leeftijdsgroepen even vaak voorkomt, is astma bij ouderen vaak ondergediagnosticeerd en onderbehandeld. Astma bij ouderen veroorzaakt mogelijk ernstige gezondheidsproblemen als de arts de longaandoening niet goed behandelt. Een goede opvolging door de arts is noodzakelijk.

Oorzaken van longaandoening

Astma is een ziekte met een verhoogde reactiviteit of spiertrekkingen van de luchtwegen op verschillende stimuli, waaronder allergenen en irriterende stoffen die een obstructie (verstopping) van de luchtwegen veroorzaken. Een samentrekking van spieren rond de luchtwegen en ontsteking resulteren in een zwelling van de bekleding van de luchtwegen en een verhoogde afscheiding van slijm in de luchtwegen. Dit veroorzaakt ademhalingsproblemen en een hoest.

Risicofactoren van astma-aanval bij ouderen

De stimuli of uitlokkende factoren voor astma zijn in het algemeen onder te verdelen in allergisch en niet-allergisch.

Huidschilfers van katten leiden mogelijk tot een astma-aanval / Bron: George Ag., Flickr (CC BY-ND-2.0)Huidschilfers van katten leiden mogelijk tot een astma-aanval / Bron: George Ag., Flickr (CC BY-ND-2.0)

Allergisch

Allergenen die mogelijk leiden tot astma (allergisch astma) zijn:
  • huidschilfers van huisdieren en insecten)
  • huisstofmijt
  • pollen
  • schimmels

Niet-allergisch

Ook niet-allergische factoren zijn gekoppeld aan de chronische ontsteking van de luchtwegen in de longen:

Symptomen

Beklemming op de borst is één van de mogelijke tekenen van een astma-aanval / Bron: Pexels, PixabayBeklemming op de borst is één van de mogelijke tekenen van een astma-aanval / Bron: Pexels, Pixabay

Algemene tekenen

De patiënt heeft terugkerende episodes van een piepende ademhaling, beklemming op de borst, kortademigheid, een aanhoudende hoest of nachtelijke hoest en/of terugkerende lagere luchtweginfecties. De symptomen variëren mogelijk in de loop van de tijd en komen vaak tot stand door inspanning, koude, stof of blootstelling aan allergische of niet-allergische prikkels.

Ouderen

De meeste patiënten met astma ervaren hun eerste symptomen op jonge leeftijd. Maar astma ontwikkelt zich mogelijk bij iedereen op elke leeftijd. Af en toe ervaren 65-plussers voor het eerst astmasymptomen. Wanneer astma op latere leeftijd ontstaat, lijken de symptomen op die van een andere patiënt. Astma creëert echter een veel groter risico voor ouderen omdat ze meer kans hebben op ademhalingsinsufficiëntie als gevolg van astma, zelfs tijdens milde episodes van symptomen. De astmasymptomen bij ouderen nemen vaker de vorm aan van hoesten met de productie van sputum uit de longen. In tegenstelling tot astma bij jongere patiënten, gaat astma bij ouderen zelden in remissie.

Diagnose en onderzoeken

Vraaggesprek en lichamelijk onderzoek
De patiënt bevraagt de patiënt over de aanwezige symptomen, de medische geschiedenis, en de mogelijke uitlokkende factoren. Vervolgens is een lichamelijk onderzoek nodig. De arts bemerkt hierbij een piepende ademhaling, een snelle ademhalingssnelheid (tachypneu) of in ernstige gevallen het gebruik van bijkomende ademhalingsspieren. De bevindingen van het lichamelijk onderzoek zijn echter af en toe volledig normaal.

Diagnostisch onderzoek
De arts zet diverse onderzoeken in om de longaandoening te diagnosticeren of om onderliggende aandoeningen op te sporen zoals:

Differentiële diagnose
Een diagnose van astma kan bij een ouderen sneller worden gemist omdat de symptomen van andere aandoeningen vergelijkbaar zijn met astmasymptomen en de specifieke symptomen kunnen maskeren. Volgende aandoeningen vormen een differentiële

Behandeling van chronische ontsteking van luchtwegen in longen

Diverse medicijnen zijn inzetbaar / Bron: Stevepb, PixabayDiverse medicijnen zijn inzetbaar / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicatie

Corticosteroïden
De astmasymptomen blijven meestal bestaan, ondanks vermijdingsmaatregelen. Daarom zijn medicijnen vaak nodig. Geïnhaleerde (ingeademde) corticosteroïden zijn de eerste eerstelijnstherapie voor de behandeling van astma. Het kortstondig gebruik van via de mond ingenomen steroïden is nuttig om acute astmasymptomen of opflakkeringen te behandelen; Het langdurig gebruik van via de mond ingenomen steroïden is echter meestal niet aanbevolen bij oudere astmapatiënten. Na verloop van tijd veroorzaken deze medicijnen namelijk ernstige bijwerkingen, zoals verzwakte botten, huidzweren of een hoge bloeddruk.

Biologische medicijnen
De arts zet mogelijk ook biologische middelen met subcutane (onderhuidse) of intraveneuze (via een ader) toediening in voor de behandeling van astma. Ze verminderen de algemene atopische ontsteking bij patiënten met matige tot ernstige astma.

Moeilijkere behandeling
De behandeling van astma voor ouderen is wel lastiger omdat ze vaak meerdere medicijnen gebruiken voor verschillende gezondheidsproblemen. Sommige astmamedicijnen interageren met andere medicijnen waardoor vervelende bijwerkingen ontstaan. Bovendien verergeren andere medicijnen soms astmasymptomen. Verwardheid en geheugenverlies komen voorts vaker tot stand bij ouderen, waardoor patiënten minder therapietrouw zijn. Het hanteren van de inhalator is tot slot soms lastiger voor ouderen, al zijn hiervoor wel alternatieven bekend.

Risicofactoren aanpakken

De patiënt moet de risicofactoren aanpakken, zoals onder andere stoppen met roken, uitlokkende stoffen uit de omgeving vermijden, … Regelmatige vaccinaties voor de griep en een longontsteking zijn voorts sterk aanbevolen voor ouderen met astma.

Patiënten opvolgen

Astma is een chronische aandoening die voortdurende opvolging vereist om de controle ervan te beoordelen en om vroege tekenen van de behandeling of slechte therapietrouw te detecteren. Patiënten met astma stoppen immers vaak met hun medicatie als ze zich goed voelen. Een goede controle heeft rechtstreeks invloed op de fysieke functie en de kwaliteit van leven.

Prognose en complicaties

Het sterftecijfer bij astma is het hoogst bij patiënten van 65 jaar en ouder (30,4 per miljoen) in vergelijking met patiënten van andere leeftijdsgroepen. Oudere vrouwen en patiënten met een zwarte huidskleur komen het vaakst te overlijden als gevolg ven een astmagerelateerde complicatie. Sterfgevallen door astma zijn echter relatief zeldzaam en grotendeels te voorkomen. Meer ziekenhuisopnames en bezoeken aan de ziekenhuisafdeling spoedeisende hulp zijn risicofactoren voor een overlijden door astma.

Lees verder

© 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Aandoening: AstmaAandoening: AstmaAstma is een chronische ziekte, en is een ontsteking aan de luchtwegen. Als mensen astma hebben worden ze kortademig en…
Astma: wat te doen bij een acute astma aanvalAstma: wat te doen bij een acute astma aanvalBij een astma aanval voelt men een voortdurende belemmering van een vrije ademhaling. Dit is meestal door een overgevoel…
Chronische aandoening, astmaAstma is een chronische ontsteking van de luchtwegen. Vooral van de lagere luchtwegen, namelijk de longen. Mensen met as…
De symptonen en de behandeling van astmaDe symptonen en de behandeling van astmaAstma is een chronische ontsteking van de luchtwegen dat leidt tot een overdreven prikkelbaarheid van de luchtwegen. Een…

Ontstoken insectenbeet: symptomen, oorzaken en behandelingOntstoken insectenbeet: symptomen, oorzaken en behandelingEen ontstoken insectenbeet treedt op wanneer bacteriën de huidwond zijn binnengedrongen en een infectie hebben veroorzaa…
Virtuele colonoscopie (CT-colonografie): Test van dikke darmVirtuele colonoscopie (CT-colonografie): Test van dikke darmEen virtuele colonoscopie (CT-colonografie) is een speciaal beeldvormend onderzoek waarmee de arts de dikke darm kan ins…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bykst, Pixabay
  • Geraadpleegd op 16 februari 2020:
  • Asthma in Older Adults Is Often Misdiagnosed and Undertreated, https://www.healthline.com/health-news/asthma-in-older-adults-undertreated
  • Asthma in Older Adults, https://asthmaandallergies.org/asthma-allergies/asthma-in-older-adults/
  • Asthma in Older Adults, https://emedicine.medscape.com/article/2001721-overview
  • Asthma in the elderly: a different disease?, https://breathe.ersjournals.com/content/12/1/18
  • Asthma in the Elderly: Important Considerations for Diagnosis and Treatment, https://www.pulmonologyadvisor.com/home/topics/asthma/asthma-management-and-treatment-considerations-in-elderly-patients/
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Afbeelding bron 1: George Ag., Flickr (CC BY-ND-2.0)
  • Afbeelding bron 2: Pexels, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Stevepb, Pixabay

Reageer op het artikel "Astma bij ouderen: Oorzaken, symptomen en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 17-02-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Longaandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!