Roken en hoge bloeddruk: roken verhoogt de bloeddruk

Roken en hoge bloeddruk: roken verhoogt de bloeddruk Wist je dat roken gerelateerd is aan hart- en vaatziekten en dat roken de bloeddruk verhoogt? De meeste mensen associëren het roken van sigaretten met ademhalingsproblemen en longkanker. Maar mensen die roken hebben veel kans dat ze (ook) hoge bloeddruk en hart- en vaatziekten ontwikkelen. Nicotine activeert het sympathische zenuwstelsel, dat deel uitmaakt van het autonome zenuwstelsel. Omdat dit zenuwstelsel alle vitale functies in het lichaam regelt, zoals ademhaling, spijsvertering, stofwisseling en ook bloeddruk, wordt het lichaam in een alarmtoestand gebracht door het sympathische zenuwstelsel via nicotine te activeren: de hartslag stijgt, de bloedvaten vernauwen en daarmee stijgt de bloeddruk. Ook werken medicijnen tegen hoge bloeddruk minder goed bij rokers.

Hart- en vaatziekten

Belangrijke doodsoorzaak

Hart- en vaatziekten zijn een belangrijke doodsoorzaak in Nederland. Ongeveer 30% van alle sterfgevallen door hart- en vaatziekten zijn direct gerelateerd aan het roken van sigaretten. Dat komt omdat roken een belangrijke oorzaak is van coronaire hartziekten, dat zijn aandoeningen die worden veroorzaakt door vernauwingen in de kransslagaders als gevolg van aderverkalking (atherosclerose). Veel voorkomende ziektebeelden zijn het acute hartinfarct en angina pectoris. Rokers hebben twee keer meer kans op een hartaanval. Van alle rokers overlijdt volgende de Nederlandse Hartstichting uiteindelijk 1 op de 2 aan de gevolgen ervan.

Leefstijlfactoren

Leefstijlfactoren zijn de belangrijke risicofactoren voor coronaire hartziekten. Naast roken, zijn te weinig bewegen en voeding (te weinig groente en fruit, te veel verzadigd vet), risicofactoren. Deze factoren beïnvloeden onder meer via interactie met genetische factoren belangrijke biologische risicofactoren voor coronaire hartziekten, zoals een verhoogd cholesterolgehalte, verhoogde bloeddruk en overgewicht.

Bloeddrukmeting door een arts / Bron: Kurhan/ShutterstockBloeddrukmeting door een arts / Bron: Kurhan/Shutterstock

Roken verhoogt de bloeddruk

Roken verhoogt de hartslag en de bloedvaten vernauwen zich onmiddellijk door nicotine. Beide factoren veroorzaken onmiddellijk een verhoging van de bloeddruk. Het hart moet steeds harder pompen om de verste kleine, smalle bloedvaten te bereiken. Het zuurstofgehalte in het bloed wordt ook verlaagd door roken, dus het lichaam probeert de toevoer veilig te stellen door een snellere hartslag. Bovendien veroorzaken de giftige stoffen in de sigaret voor kleine verwondingen aan de binnenste laag van de bloedvaten, waardoor ​​er afzettingen (aderverkalking) ontstaan wat de bloedvaten vernauwd.

Waarom is verder roken bij hoge bloeddruk zo riskant?

Als je rookt terwijl je hoge bloeddruk hebt, vernauwen de reeds vernauwde, beschadigde bloedvaten, omdat elke trek van de sigaret de bloeddruk een paar minuten doet stijgen. Het risico op verdere complicaties is daarom bijzonder groot. Deze secundaire ziekten zijn onder meer: ​​aderverkalking, hart- en vaatziekten, beroerte, oogletsel (de bloedvaten in de ogen en oogzenuwen worden beschadigd), nieraandoeningen en aandoeningen van de bloedsomloop. Roken verhoogt ook het risico op vaatbeschadiging.

Wanneer daalt de bloeddruk na het stoppen met roken?

Al 20 minuten na de laatste sigaret daalt de bloeddruk weer naar een normaal niveau. Na acht uur daalt ook het niveau van koolmonoxide in het lichaam. Met als resultaat dat weefsels en organen weer voldoende van zuurstof kunnen worden voorzien.

Stoppen met roken / Bron: Serhiy Kobyakov/Shutterstock.comStoppen met roken / Bron: Serhiy Kobyakov/Shutterstock.com

Stoppen met roken is zinvol

Voordelen van het stoppen met roken

Stoppen met roken heeft de volgende voordelen:
  • het verlengt je leven (gemiddeld leven niet-rokers 10 jaar langer dan rokers);
  • het vermindert het risico op allerlei ziekten een aandoeningen (waaronder hart- en vaatziekten, hoge bloeddruk, longkanker, strottenhoofdkanker, COPD, mondholte- en keelkanker en slokdarmkanker, tandvleesontsteking, enz.);
  • het maakt het risico op allerlei luchtwegklachten kleiner, zoals respiratoire symptomen (hoesten, slijm, piepen en ademnood), vroege achteruitgang in longfunctie en (moeite met het onder controle houden van) astma gerelateerde symptomen;
  • je voelt je gezonder en je uithoudingsvermogen en conditie gaat met sprongen vooruit;
  • je zult er beter uitzien, aangezien roken huidveroudering in de hand werkt en zorgt voor verkleuring van je tanden;
  • je smaak en geur zullen verbeteren;
  • je bespaart geld.

Het is nooit te laat om te stoppen met roken

De gezondheidseffecten van stoppen met roken beginnen direct nadat je gestopt bent. Het is dus nooit te laat om te stoppen. Direct nadat je gestopt bent met roken, daalt de bloeddruk en binnen 24 uur neemt de kans op een hartinfarct al af. De kans op coronaire hartziekten is al na een jaar gehalveerd en na vijftien jaar is de kans op een hartinfarct ongeveer gelijk aan die van iemand die nooit een sigaret heeft aangeraakt.

Hoe word je een niet-roker?

Hulpmiddelen

De meeste rokers proberen cold-turkey te stoppen. Het slagingspercentage is laag. Er zijn betere methoden. Bijvoorbeeld nicotine-kauwgom, -pleisters en -tabletten. Je apotheker kan je hierover adviseren. Het beste slagingspercentage wordt behaald door programma's voor het veranderen van gedrag in de groep; groepstrainingen voor het stoppen met roken.

Vergoeding

Per jaar wordt er één stoppen-met-rokenprogramma vergoed vanuit je basisverzekering. Nicotinepleisters, smelttabletten en nicotinekauwgom kunnen ook gedurende een bepaalde periode vergoed worden. En je kunt er zeker van zijn dat je snel het geïnvesteerde geld bespaart door geen sigaretten te roken. Het heeft zich snel terugbetaald voor de gemiddelde roker om nog maar te zwijgen van de gezondheidsvoordelen.

Gewichtstoename door te stoppen met roken? / Bron: Istock.com/VladimirFLoydGewichtstoename door te stoppen met roken? / Bron: Istock.com/VladimirFLoyd

Gewichtstoename na stoppen met roken?

Als je als hoge bloeddruk-patiënt te horen krijgt dat je moet stoppen met roken, is de gewichtstoename die vaak gepaard gaat met stoppen met roken geen goed nieuws. Ja, je kunt in gewicht toenemen door te stoppen met roken, aangezien nicotine de activiteit van het sympathische zenuwstelsel verhoogt. Als gevolg hiervan verhoogt nicotine het basaal metabolisme of rustmetabolisme van het lichaam, bij een flinke roker is dat grofweg 200 kilocalorieën per dag.

Maar de meeste overschatten de gewichtstoename die optreedt na het stoppen met roken door de normalisatie van het metabolisme. Ex-rokers worden in de eerste één tot twee jaar gemiddeld slechts 4,5 kilogram zwaarder. De nadruk ligt op 'gemiddeld' omdat veel rokers hun gewicht behouden of zelfs afvallen. Slechts ongeveer tien procent van de ex-rokers neemt flink in omvang toe, vooral met name degenen die meer dan 20 sigaretten per dag roken.

Over een langere periode gezien verschilt het gewicht van ex-rokers echter niet van mensen die nooit gerookt hebben.

Vier tot zes weken tegen de rest van je leven

Overigens duurt fysieke ontwenning van nicotine slechts vier tot zes weken. De ergste ontwenningsverschijnselen verdwijnen al na een paar dagen. De intensiteit van de symptomen wordt door rokers meestal overschat. De angst voor ontwenningsproblemen is meestal erger dan de ontwenning zelf.

Lees verder

© 2020 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Een hoge bloeddrukEen hoge bloeddrukEen hoge bloeddruk is bij een op de drie volwassenen in Nederland een feit. Een verhoogde bloeddruk is helaas moeilijk t…
Alles over de bloeddrukAlles over de bloeddrukHet hart perst het bloed door de bloedvaten en veroorzaakt daardoor druk. Daardoor kan het bloed naar alle lichaamgedeel…
Hoge bloeddruk, en wat je er zelf tegen kunt doenHoge bloeddruk kan erg gevaarlijk zijn. De meeste mensen merken niets van een hoge bloeddruk. Ongeveer 10% van de Nederl…
Hoge bloeddruk of hypertensieHoge bloeddruk of hypertensieEen hoge bloeddruk is geen ziekte. Je merkt soms zelfs niet dat je een te hoge bloeddruk hebt, daarom kan het geen kwaad…

Gebarsten huid: Oorzaken en symptomen van barstjesGebarsten huid: Oorzaken en symptomen van barstjesEen gebarsten huid is vaak het resultaat van een droge huid. Diverse aandoeningen zoals een allergie of een huidziekte l…
Contacteczeem door allergie en irritatie  tips & adviezenContacteczeem door allergie en irritatie tips & adviezenContacteczeem, ofwel contactdermatitis, kenmerkt zich door jeukende, schilferende en rode plekken op de huid. Ook vormen…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Maxknoxvill, Pixabay
  • Dr. A.J. Six (in samenwerking met dr. J.H. Kirkels, dr. R.P.J. Budde, dr. M.J.M. Cramer en drs. B.E. Backus): De cardiologie vereenvoudigd. Boom Lemma Uitgevers, Den Haag, vijfde herziene druk, 2011.
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • https://www.volksgezondheidenzorg.info/onderwerp/roken/cijfers-context/gevolgen
  • https://www.rivm.nl/bibliotheek/rapporten/270254001.pdf
  • https://www.heart.org/en/health-topics/high-blood-pressure/changes-you-can-make-to-manage-high-blood-pressure/smoking-high-blood-pressure-and-your-health
  • https://www.rokeninfo.nl/effecten/hart-en-vaatziekten
  • https://www.hartstichting.nl/getmedia/6fc3205e-a349-4b2d-a265-59f1c5c4bd69/infosheet-hartstichting-roken.pdf
  • https://encyclopedie.medicinfo.nl/functie-van-het-sympathische-zenuwstelsel
  • https://www.ikstopnu.nl/stoppen-met-roken/stopmethoden/groepstherapie/
  • https://www.independer.nl/zorgverzekering/vergoedingen/stoppen-met-roken.aspx
  • https://www.onhealth.com/content/1/alcohol_coffee_smoking_and_high_blood_pressure
  • https://www.hindawi.com/journals/crp/2011/264894/
  • https://www.zorgwijzer.nl/zorgverzekering-2015/stoppen-met-roken-dit-vergoedt-de-zorgverzekering/
  • https://medisana.nl/healthblog/hypertensie/
  • https://www.uptodate.com/contents/smoking-and-hypertension
  • https://nl.wikipedia.org/wiki/Basaal_metabolisme
  • https://www.nhs.uk/news/heart-and-lungs/smoking-diabetes-and-high-blood-pressure-increase-risk-heart-attack-more-women-men/
  • https://www.ahajournals.org/doi/full/10.1161/01.hyp.37.2.187
  • Richard Braam en Bart Boon. Hartwijzer - Cardiologisch zapboek. Thoeris, NVVC, Amsterdam/Utrecht, 2009.
  • Afbeelding bron 1: Kurhan/Shutterstock
  • Afbeelding bron 2: Serhiy Kobyakov/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/VladimirFLoyd

Reageer op het artikel "Roken en hoge bloeddruk: roken verhoogt de bloeddruk"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 22-05-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hoge bloeddruk
Bronnen en referenties: 23
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!