InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Bijnieraandoeningen: symptomen, oorzaken en behandeling

Bijnieraandoeningen: symptomen, oorzaken en behandeling

Bijnieraandoeningen: symptomen, oorzaken en behandeling De bijnieren zijn niet, zoals de naam lijkt uit te drukken, een orgaan die de nieren bijstaan in hun functie. De twee bijnieren (glandula suprarenalis of adrenalis) liggen op de nieren en zijn meestal ingebed in het vetkapsel van de nier. De bijnieren worden rijkelijk van bloed voorzien door drie slagaders. De bijnieren produceren hormonen die de stofwisseling reguleren. De bijnierschors produceert als belangrijkste hormoon cortisol en het bijniermerg maakt onder andere adrenaline.

Bijnier-aandoeningen


Tumoren (gezwellen) in de bijnieren

Tumoren of gezwellen op de bijnieren zijn een zeldzaam verschijnsel. Het merendeel is niet kwaadaardig. Vaak verschijnen ze in één bijnier. De gevolgen van zo'n tumor is afhankelijk van de plaats waar ze verschijnen. Deze tumoren produceren hormonen die in de bloedbaan terecht komen en werkzaam zijn in het lichaam. Te dientengevolge komen er te veel bijnierhormonen in het lichaam terecht, wat zowel de stofwisseling als de waterhuishouding verstoord. Ook de reactie van het lichaam op spanning en stress kan ontregeld raken.

Twee plekken

Tumoren kunnen op twee plaatsen in de bijnier voorkomen:
  • in de schors (de buitenlaag); en
  • in het merg (het binnenste gedeelte).

Tumoren in het bijnierschors

Een tumor in de bijnierschors kan corticosteroïden, aldosteron of androgenen afscheiden. Overproductie van corticosteroïden kan tot veranderingen in het uiterlijk en in de stofwisseling leiden: zie syndroom van Cushing hieronder. Een overschot aan aldosteron leidt tot veranderingen in de zout- en waterhuishouding in het lichaam en kan aanleiding geven tot hoge bloeddruk. Deze aandoening wordt hyperaldosteronisme genoemd. Bij vrouwen kan een te hoog gehalte aan androgenen (mannelijke geslachtshormonen) leiden tot virilisatie: dat is de ontwikkeling van manlijke kenmerken, zoals:
  • sterke haargroei op gezicht, ledematen en de rest van het lichaam;
  • menstruatie wordt minder of blijft zelfs geheel uit;
  • het kleiner worden van de borsten;
  • clitoris wordt groter, groei van de clitoris;
  • adamsappel (strottenhoofd) wordt groter en de stem wordt lager;
  • haar op slapen en kruin wordt allengs minder.

Bij mannen wordt een hoog gehalte van aldosteron doorgaans niet opgemerkt.

Tumoren in het bijniermerg

Tumoren in het bijniermerg (feochromocytomen genaamd) veroorzaken een sterk verhoogde afgifte van epinefrine (adrenaline) en norepinefrine (noradrenaline) door het bijniermerg waardoor de bloeddruk sterk en blijvend is verhoogd (hoge bloeddruk / hypertensie).

Symptomen en verschijnselen van tumoren in de bijniermerg

De mogelijke verschijnselen zijn onder andere:
  • zweten (transpireren);
  • hevige hoofdpijn;
  • netvliesbloedingen;
  • hartkloppingen;
  • duizeligheid bij plotseling opstaan;
  • hoge bloeddruk;
  • woedeaanvallen.

Behandeling

Vaak kunnen bijniertumoren operatief verwijderd worden. In geval we te maken hebben met kwaadaardige tumoren, kan chemotherapie of bestraling noodzakelijk zijn.

Syndroom van Cushing

Het syndroom van Cushing is een verzamelnaam van allerlei symptomen die veroorzaakt wordt door een te hoog cortisolgehalte in het bloed, waardoor de regelmechanismen met betrekking tot de stofwisseling verstoord raken. Dit syndroom komt vaker bij vrouwen voor. De meest voorkomende oorzaken zijn:

Corticosteroïden

Een langdurige behandeling met corticosteroïden, dat zijn middelen die zijn afgeleid van het natuurlijke bijnierschorshormoon cortisol, zoals prednison, en die worden aangewend ter bestrijding van reumatoïde artritis en andere ontstekingsaandoeningen. Dergelijke medicatie versterken het effect van corticosteroïden.

Tumor van de bijnierschors

Een tumor van de bijnierschors (zie voorgaande) met als gevolg een overproductie van corticosteroïden.

Hypofyse / Bron: Tefi/Shutterstock.comHypofyse / Bron: Tefi/Shutterstock.com
Tumor van de hypofyse-voorkwab
Een tumor van de hypofyse-voorkwab (hersenen), die de productie van hormonen in de bijnieren regelt - de hypofyse geeft in dat geval teveel van het hormoon ACTH af, hetgeen de bijnieren stimuleert om cortisol te maken.

De symptomen, signalen, tekenen en klachten van het syndroom van Cushing

De symptomen kunnen zich in enkele maanden tijd ontwikkelen en zijn:
  • vollemaansgezicht: het gezicht kan rood en bol worden;
  • gewichtstoename, met name rond borst en buik;
  • moeheid, snel uitgeput;
  • moeite met traplopen als gevolg van spierverslapping - kan ook bij de armen het geval zijn;
  • emotionele en psychische labiliteit/depressiviteit en gevoelens van somberheid/negatieve gemoedsveranderingen;
  • bloeddrukverhoging;
  • vetbobbels tussen de schouderbladen, onder aan de nek (buffalo hump);
  • bovenmatige haargroei op gezicht en lichaam;
  • onregelmatige menstruatie of zelfs het geheel uitblijven van de menstruatie;
  • roodpaarse strepen op de romp (vaak op de buik, maar ook op dijen en armen);
  • snel blauwe plekken;
  • vorming van acne;
  • verminderde geslachtsdrift, minder zin in seks, of zelfs helemaal geen zin meer;
  • vetzucht (obesitas);
  • botafbraak, het broos worden van de botten (osteoporose / botontkalking);
  • verhoogd glucose-gehalte van het bloed (hyperglykemie);
  • diabetes mellitus;
  • chronische hartkwaal.

Behandeling

Als de diagnose is gesteld, dan hangt de behandeling af van de achterliggende oorzaak van de aandoening. Bij een langdurige behandeling met corticosteroïden, kan besloten worden de dosis te verminderen of de kuur te beëindigen. Stop nooit zonder tussenkomst van uw huisarts met medicatie. Bij een tumor, zal een medicijn worden voorgeschreven die het corticosteroïden-niveau omlaag brengt. De tumoren worden operatief verwijderd en/of bestreden via chemotherapie of bestraling.

Lees verder

© 2009 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Aandoeningen van de bijnieren en ondersteunen bijnierenAandoeningen van de bijnieren en ondersteunen bijnierenAandoeningen van de bijnieren komen niet veel voor maar wanneer ze voorkomen zijn het vaak gecompliceerde aandoeningen.…
Syndroom van CushingSyndroom van CushingHet syndroom van Cushing kenmerkt zich vooral door vetzucht aan de romp en aan het gelaat. De ziekte komt het mest bij v…
Adrenaline, wat is het en waar is het goed voor?Adrenaline, wat is het en waar is het goed voor?De afgelopen weken zijn er al wat grote sportevenementen op de televisie voorbij gekomen. Vaak hoor je daar van alles ov…
Ziekte van Addison: oorzaken, symptomen, behandelingZiekte van Addison: oorzaken, symptomen, behandelingDe ziekte van Addison wordt veroorzaakt doordat de bijnierschors te weinig cortisol en aldosteron aanmaakt. De ziekte va…
De ziekte van Cushing bij het paardDe ziekte van Cushing is een syndroom wat zich vooral voordoet bij paarden en pony's op leeftijd. Het is een aandoening…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/Wavebreakmedia
  • Dr. Jannes J.E. van Everdingen (hoofdredactie): Het medisch handboek; Kosmos-Z&K Uitgevers, Utrecht/Antwerpen, vijfde volledig herziene druk 2006.
  • Afbeelding bron 1: Tefi/Shutterstock.com

Reageer op het artikel "Bijnieraandoeningen: symptomen, oorzaken en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Gielen Mariette-Maria, 13-03-2012 18:02 #2
Ik heb een zeer verschillende bloeddruk!veel te hoog en dan weer veel te laag! de dokter weet niet wat te doen! maar ik nog minder!ze hebben wel gezegt dat het de bijnieren zijn maar weten niet van wat het komt!wat moet ik nu toch doen?dan heb ik versopping en kom kilos bij!dan val ik af en zakt de bloeddruk weer te laag! heeelp mij aub!

Andre Stijns, 24-04-2010 20:41 #1
Met aandacht heb ik de beschrijving over bijnierkanker gelezen, nou wil het geval dat bij mijn schoonzus ook bijnierkanker is geconstateerd, echter ik heb nog geen overeenkomsten in de klachten en symtomen, bij haar gezien of gehoord van het geen ik gelezen heb. Ik hoop dat de nieuwsbrief hier, een beetje meer over kan berichten

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 21-10-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Kanker, gezwellen en tumoren
Bronnen en referenties: 3
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!