InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Natuurgeneeswijze > De geneeskracht van kruipend zenegroen

De geneeskracht van kruipend zenegroen

De geneeskracht van kruipend zenegroen Kruipend zenegroen is een plantje die net als hondsdraf behoort tot de lipbloemenfamilie. Hij groeit op heel het Euraziatische continent en in Noord-Afrika. Kruipend zenegroen kan als bodembedekker op een vochtige grond worden gebruikt. Hij groeit het best op schaduwrijke plaatsen. Kruipend zenegroen is een eetbare geneesplant maar er is helaas niet of nauwelijks onderzoek gedaan naar de medicinale werking van deze plant.
Botanische tekening kruipend zenegroen / Bron: Janus (Jan) Kops, Wikimedia Commons (Publiek domein)Botanische tekening kruipend zenegroen / Bron: Janus (Jan) Kops, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Inhoud:


Zenegroen als sierplant

Kruipend zenegroen is een plant die zowel in de natuur voorkomt als in gecultiveerde tuinen en parken. De plant is makkelijk in het onderhoud. Deze ideale, bloeiende bodembedekker verspreidt zich snel voort zodat er een oppervlakte van enkele meters zenegroen kan ontstaan. Hij groeit het liefst in schaduwrijke omgeving. In het wild zie je hem aan de randen van weilanden onder bomen, bosranden en wegbermen.

Naamgeving

De Latijnse, wetenschappelijke naam van deze plant is Ajuga reptans. Zene betekent ´altijd´. Deze prefix verwijst naar de altijd groene bladeren van de plant. Ajuga is een verbastering van het Latijnse woord aguja, dat komt van het Griekse woord agyios. Agyios betekent ´zwak in de gewrichten´. De Latijnse naam van zenegroen is een verwijzing naar het gebruik van deze plant bij jicht. In Duitsland wordt de plant Günsel genoemd, in Engeland bugleweed en in Frankrijk bugle.

Eetbaarheid kruipend zenegroen

Deze plant wordt soms verward met hondsdraf. De bladeren zijn in tegenstelling tot hondsdraf lepelvormig en de bloemetjes zijn paars, net als hondsdraf maar hebben een iets donkere paarse kleur. De bladeren en de jonge scheuten van deze plant zijn eetbaar maar eet ze niet in te grote hoeveelheden of als ze oud zijn. Dan kan de plant namelijk volgens sommige experts hallucinerende werking hebben, hoewel die claim niet alom wordt bevestigd. De bladeren smaken niet echt lekker, al te kruidig en bitter.

Goed voor de huid?

Volgens een EFSA-commissie, een groep mensen die in opdracht van de EU voeding onderzoeken, is er niet voldoende bewijs dat ajuga reptans oftewel kruipend zenegroen gezond is voor de mens. De commissie zag dat er claims waren in Europa dat kruipend zenegroen goed is voor de huid, met name omdat het de talgproductie stimuleert. Aangezien hier nooit onderzoeken naar zijn gedaan kan deze claim niet onderbouwd worden door wetenschappelijke data. Dat betekent niet dat het drinken van zenegroenthee ongezond is; het zou best goed voor de huid kunnen werken, alleen is dat nooit onderzocht door een universiteit.

Culpeper en zenegroen

Nicholas Culpeper schreef dat zenegroen goed is bij maagzweer, zweren, fistels en gangreen. Culpeper beschreef dat je de bladeren kan klein stampen en het kan vermengen met honing teneinde een zalf te bereiden. Deze zalf werkt goed bij ontstekingen, gebroken botten, gewrichtspijnen en schurft. Verder beval Culpeper aan om een siroop van kruipend zenegroen te drinken om ingewandsproblemen tegen te gaan. Een thee van zenegroen kan volgens Nicholas Culpeper gebruikt worden als iemand is gevallen. Bloedstolsels worden namelijk sneller opgelost door zenegroen.

Mrs grieve en zenegroen

Volgens Mrs Grieve, die ´A modern herbal´ schreef, is zenegroen goed bij aambeien, hoest en het ophoesten van bloed. Daarnaast is het goed voor galproblemen. Bij al deze problemen is het goed om een thee getrokken van zenegroenblad te drinken. Ze noemde het verder: Één van de mildste en beste narcotica ter wereld´.

Inhoudsstoffen kruipend zenegroen

Van kruipend zenegroen wordt de hele plant gebruikt voor medicinale toepassingen. In kruipend zenegroen zitten glycosiden zoals diterpenoïde glycosiden, aliphatide alcohol glycosiden en ecdysteroïden. Verder bevat het looistoffen of tanninen, flavonoïden, anthocyanidinen zoals delfinidine en cyanidine, oligosachariden, etherische oliën, saponinen of zeepstoffen en mineralen. Deze stoffen hebben ontstekingsremmende werking. Met name teupolioside in deze geneesplant is een antioxidant.

Close-up bloem kruipend zenegroen / Bron: Bff, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Close-up bloem kruipend zenegroen / Bron: Bff, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
In 2011 heeft een Nieuw Zeelands bedrijf patent aangevraagd op een haargroeibevorderend middel op basis van kruipend zenegroen.

Zenegroen bij mond- en keelholteproblemen

Zenegroen wordt van oudsher gebruikt bij mond- en keelholteontstekingen. Je gebruikt hiervoor een gorgeldrank. Je kunt een thee van de plant trekken. Om een thee te maken kun je een theezakje vullen met gedroogd kruid. Bij elke theespeciaalzaak is een pakje theezakjes te koop waarin je losse thee kunt zetten. Wanneer je de thee extra sterk wilt maken laat je hem 12 minuten trekken. Na het afkoelen van de thee kun je ermee gorgelen.

Wonden

Als je in de natuur een wond hebt opgelopen zonder dat je een EHBO-doos bij je hebt, kun je de bladeren van kruipend zenegroen gebruiken om de bloedende wond te deppen en te verbinden als een pleister. Het is mogelijk om de bladeren tot een pulp te kauwen en deze op de wond te doen. Verder kun je een zalf van de bladeren maken, bijvoorbeeld in combinatie met honing. Op deze manier verkrijg je een wondhelende zalf. Honing heeft eveneens wondhelende eigenschappen.

Volgens sommige natuurgeneeskundigen kunnen de rustgevende kwaliteiten van zenegroen helpen bij mensen die van hun alcoholisme af wille komen.

Diarree

Een thee van ajuga reptans oftewel kruipend zenegroen kan worden gebruikt om diarree mee te verhelpen. Dat komt vooral door de samentrekkende werking van deze plant. Verder brengt het rust in het lichaam, ook in de darmen. Ook voorkomt het dat de darmen al te veel gaan samentrekken. Het is een rustgevend (sedatief) kruid.

Kruipend zenegroen in het wild / Bron: H. Zell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Kruipend zenegroen in het wild / Bron: H. Zell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
In het algemeen is het goed om elk geneeskruid nooit langer dan vier of vijf weken te gebruiken. Als je iets langer wilt gebruiken, overleg dan met een natuurgeneeskundige of fytotherapeut.

Werking op de schildklier

Kruipend zenegroen heeft een werking op de schildklier. Als je deze plant vaak wilt gebruiken en je hebt een schildklierprobleem, treedt dan in overleg met een fytotherapeut of natuurgeneeskundige. Het kan de hormoonniveauus die de schildklier produceert verlagen en kan daarom worden ingezet bij een verhoogde schildklierwerking. Deze toepassing valt echter niet onder de categorie ´zelfhulp´; de hulp van een professional is aanbevolen.
© 2014 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Vaste planten voor in de schaduwVaste planten voor in de schaduwEen schaduwtuin vraagt om creatief tuinieren. Het hoeft absoluut geen donkere en saaie tuin te worden. Integendeel, want…
Bodembedekkers in de tuinIedere tuinbezitter heeft er in zekere mate mee te maken: het terugkerende ritueel van het onkruidvrij maken van de tuin…
Schaduwtuin in de stadEen schaduwtuin wordt vaak geassocieerd met donker, vochtig en somber stemmend. De meeste binnentuinen in grote steden h…
Maagzweer: behandeling en preventieMaagzweer: behandeling en preventieMaagzweren zijn zweren die kunnen voorkomen in de twaalfvingerige darm, maag of slokdarm. Het kan een knagende pijn met…
Gangreen of koudvuurGangreen of koudvuurBij gangreen is er sprake van rotting van het weefsel. Gangreen wordt ook wel koudvuur genoemd. Het komt voor wanneer er…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Jerzy Opioa, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Boek: geneeskrachtige planten en kruiden, Dr. Ute Künkele en Till R. Lohmeyer
  • http://de.wikipedia.org/wiki/G%C3%BCnsel
  • http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Ajuga+reptans
  • Glycosiden: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21804257
  • Anthocyanidinen: http://europepmc.org/abstract/MED/8728066
  • Patent haargroeimiddel: http://europepmc.org/patents/PAT/NZ555150
  • EFSA: PDF: Scientific Opinion on the substantiation of health claims related to Ajuga reptans
  • PDF: Assessment of antioxidant activity of natural extracts
  • http://www.webmd.com/vitamins-supplements/ingredientmono-147-BUGLEWEED.aspx?activeIngredientId=147&activeIngredientName=BUGLEWEED
  • https://www.botanical.com/botanical/mgmh/b/buglec82.html
  • http://www.northdaysimage.ca/ajuga_reptanstxt.html
  • Afbeelding bron 1: Janus (Jan) Kops, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Bff, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: H. Zell, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "De geneeskracht van kruipend zenegroen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 05-07-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Bronnen en referenties: 15
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!