InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Tintelende tong: oorzaken en symptomen van prikkende tong

Tintelende tong: oorzaken en symptomen van prikkende tong

Tintelende tong: oorzaken en symptomen van prikkende tong Last van een tintelende tong? Een verdoofde, prikkende of tintelende tong, staat medisch bekend als 'paresthesie van de tong' en treedt vaak op als gevolg van een verstoorde werking van één of meer sensorische zenuwen. De medische term voor de afwezigheid van gevoel is 'anesthesie'. Een tintelende tong kan ook worden veroorzaakt door een verstoorde ademhaling, vaak gezien bij hyperventilatie. Tintelingen in de tong kunnen voorts worden veroorzaakt door bepaalde aandoeningen. Dit gaat vaak gepaard met andere klachten. De bangrijkste oorzaken van een tintelende, prikkelende, dove of gevoelloze tong zijn vaak snel te verhelpen. Soms wordt een tintelende tong veroorzaakt door een onderliggende aandoening. Een tintelende tong na het eten kan wijzen op voedselallergie. Je kan ook allergisch zijn voor bepaalde medicijnen, vaak antibiotica. Soms wijst een tintelende tong op een vitaminetekort, zoals vitamine B12 of andere B-vitaminen. Een tekort aan ijzer en zink is ook mogelijk.
Tintelende tong door een tongpiercing / Bron: Marnanel, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Tintelende tong door een tongpiercing / Bron: Marnanel, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Een tintelende tong

Gevoelloosheid of een gevoel van tintelingen (een gevoel van speldenprikjes) in de tong, staat medisch bekend als paresthesie van de tong, komt meestal voor als gevolg van schade aan het zenuwstelsel. De medische term voor het ontbreken van gevoel is anesthesie. Schade aan de tongzenuw (nervus lingualis) kan voorkomen als een complicatie van tandheelkundige ingrepen of operaties, zoals verstandskiesextractie, implantaten of wortelkanaalbehandeling. Andere aandoeningen die het zenuwstelsel beschadigen, zoals multiple sclerose, evenals hersenaandoeningen zoals een beroerte, kunnen ook gevoelloosheid en tintelingen van de tong veroorzaken. Soms strekken deze gewaarwordingen zich uit tot het verhemelte, de lippen en/of kaken. Tintelingen van de tong die samenhangen met zenuwbeschadiging kunnen zowel vóór als na het eten voorkomen.

Beschadiging van de zenuwen

Een verdoofd, prikkelend of tintelend gevoel in de tong, treedt vaak op als gevolg van een verstoorde werking van één of meer sensorische zenuwen, als complicatie van een tandheelkundige procedure of chirurgie, zoals het verwijderen van een verstandskies, het aanbrengen van implantaten of een wortelkanaalbehandeling. Deze sensorische zenuwen worden zelden aangetast tijdens of na de tandheelkundige ingreep. Als het wel gebeurt, dan ligt het vaak aan een technische fout, een beweging van de patiënt tijdens het boren of wanneer er postoperatief een drukkend hematoom (bloeduitstorting) of oedeem (ophoping van vocht in weefsel buiten de bloedvaten) verschijnt. Wanneer de zenuw geraakt is, krijg je last van een verminderde gevoeligheid van de lippen of de kin. In veel gevallen kunnen de klachten door een goede behandeling worden verholpen. De linguale zenuw wordt slechts in uitzonderlijke gevallen aangetast, wat een verdovend effect uitlokt op de rand van de tong.

Tintelende tong door een verstoorde ademhaling

Bij een verstoorde ademhaling ózoals bij hyperventilatie het geval isó ervaart men vaak een tintelende tong. Bijkomend ervaart men vaak ook stijfheid van de tong. Deze klachten komen doordat er teveel kooldioxide wordt uitgeblazen. Hierdoor wordt de zuurgraad van het bloed verstoord en zullen de bloedvaten zich samentrekken (en de aderen in de tong zijn al heel dun), waardoor er tintelingen rond de mond, in de tong en in de vingers en voeten kunnen ontstaan.

Oorzaken van een tintelende tong

Een tintelende of prikkelende tong kan ook worden veroorzaakt door bepaalde ziekten of aandoeningen, waaronder:

Migraine

migraine kan een tintelende tong veroorzaken.

Multiple sclerose

Multiple sclerose (afgekort als 'MS'), is een ziekte van de hersenen en het ruggenmerg, welke in de loop der jaren allerlei delen van het lichaam aantast.

Aanvallen of convulsies

Convulsies kunnen gepaard gaan met een gevoelloze of tintelende tong.

Beroerte

Een beroerte, ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd, is de verzamelnaam voor een herseninfarct en een hersenbloeding).

Tintelende tong door een TIA

Een TIA (Transient Ischemic Attack) is een kortdurende verstopping van een bloedvat in de hersenen en niet zelden een voorbode van een naderende beroerte.

Overmatig alcoholgebruik kan leiden tot een tintelende tong / Bron: Marian Weyo/Shutterstock.comOvermatig alcoholgebruik kan leiden tot een tintelende tong / Bron: Marian Weyo/Shutterstock.com

Alcohol

Te veel alcohol drinken kan verwoestende effecten hebben op het lichaam. Alcohol heeft met name een significant negatief effect op zenuwen en spiercellen. Als zenuwen beschadigd raken, kan dit resulteren in tintelende gevoelens.

Tintelingen door diabetes

Mensen met diabetes kunnen bijvoorbeeld tijdens een hypo last krijgen van tintelingen in lippen of tong.

Hypoglykemie
Hypoglykemie treedt op als je bloedsuiker onder een bepaald niveau is gezakt. Mensen met diabetes kunnen hypoglycemisch worden als ze maaltijden overslaan of te veel insuline of bepaalde andere medicijnen nemen voor diabetes. Hoewel het in de eerste plaats wordt geassocieerd met diabetes, kan iedereen een hypo ervaren. Symptomen kunnen bestaan uit:
  • je erg bibberig, zwak of moe voelen
  • je erg hongerig voelen
  • uitbreken van zweet (een zweetaanval)
  • erg duizelig zijn (duizeligheid)
  • zeer prikkelbaar of emotioneel (huilerig) zijn
  • je verward voelen (verwardheid)

Zodra je iets eet of drinkt met suiker erin, zoals een snoepje of wat fruitsap, kan je bloedsuiker weer normaal worden als het te laag is.

Stress en angst

Stress en angst kunnen zorgen voor een tintelend gevoel in je tong, evenals andere merkwaardige sensaties. Door stress en angst kan je tong:
  • ongebruikelijk tintelend aanvoelen.
  • voelen alsof hij uitgerekt.
  • voelen alsof hij gevoelloos, bevroren of verdoofd is.
  • het gevoel hebben dat het jeukt.
  • voelen alsof hij trilt.
  • pijnlijk aanvoelen.
  • voelen alsof hij gezwollen of groter is dan normaal, hoewel dat in werkelijkheid niet het geval is.

Traag werkende schildklier

Hypothyreoïdie is de medische term voor inactieve of traag werkende schildklier, hetgeen een scala aan klachten kan geven.

Fenomeen van Raynaud

Bij het fenomeen van Raynaud is de bloedtoevoer naar de vingers, tenen en minder vaak ook naar de lippen en tong verstoord.

Tintelende tong door radiotherapie (bestraling) / Bron: Adriaticfoto/Shutterstock.comTintelende tong door radiotherapie (bestraling) / Bron: Adriaticfoto/Shutterstock.com

Andere oorzaken van een tintelende tong

Een tintelende tong kan ook worden veroorzaakt door één van deze factoren:
  • deficiëntie (tekort) of juist een overmaat aan verschillende mineralen, zoals calcium, natrium of kalium;
  • vitamine B12-tekort (wat een scala aan klachten kan geven);
  • een vergiftiging met zware metalen;
  • medicatie: bijwerkingen of interacties (bij gebruik van meerdere medicijnen tegelijkertijd).
  • blootstelling aan straling of radiotherapie;
  • hersentumor;
  • roken.

Allergische reactie

Een allergische reactie op voedsel dat je hebt gegeten of een chemische stof of geneesmiddel waaraan je bent blootgesteld, kan je tong doen zwellen, jeuken en tintelen.

Voedselallergie

Bij een voedselallergie reageert je immuunsysteem ten onrechte alsof het voedsel schadelijk is. Je kan allergisch zijn voor onder meer de volgende producten:
  • eieren
  • pinda's
  • vis
  • schaal- en schaaldieren
  • melk
  • tarwe
  • soja

Tintelende tong na het eten van kiwi / Bron: Moreharmony, PixabayTintelende tong na het eten van kiwi / Bron: Moreharmony, Pixabay

Tintelende tong na eten van fruit of groenten

Het Oraal Allergie Syndroom (OAS) is een vorm van voedselallergie waarbij de symptomen met name optreden in het gebied van de mond-keelholte. OAS. treedt op na het nuttigen van bepaalde allergene voedingsmiddelen, vaak rauwe groenten, fruitsoorten (zoals ananas en kiwi) en noten. Het Oraal Allergie Syndroom wordt bijna altijd voorafgegaan door hooikoorts. Sommige volwassenen die allergisch zijn voor pollen kunnen een gezwollen of tintelende tong krijgen als gevolg van OAS. De allergie zorgt ervoor dat je reageert op sommige gangbare rauwe groenten en fruit, zoals meloen, selderij of perziken. Het veroorzaakt irritatie van de mond en kan ervoor zorgen dat je mond, lippen en tong tintelen, opzwellen of geïrriteerd raken. Als je merkt dat je mond of tong tintelt na het eten van bepaald voedsel, vermijd dan dat voedsel in de toekomst.

Tintelende tong en een metaalsmaak door penicilline / Bron: Stevepb, PixabayTintelende tong en een metaalsmaak door penicilline / Bron: Stevepb, Pixabay

Medicijnen

Geneesmiddelallergieën kunnen er ook voor zorgen dat je tong opzwelt, jeukt en tintelt. Hoewel antibiotica deze reacties vaak veroorzaken, kan in principe elk medicijn allergiesymptomen veroorzaken. Zo kan bijvoorbeeld penicilline een tintelende tong en een metaalsmaak in de mond veroorzaken. Als je na het starten van een nieuw medicijn ongebruikelijke symptomen ervaart, neem dan onmiddellijk contact op met de arts die deze medicijnen heeft voorgeschreven.

Direct hulp inschakelen
Als je een van de volgende symptomen ervaart, schakel dan onmiddellijk medische hulp in. Dit kunnen tekenen zijn van een ernstige en levensbedreigende allergische reactie:

Szechuanpeper / Bron: Didier Descouens, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Szechuanpeper / Bron: Didier Descouens, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Szechuanpeper

Szechuanpeper is genoemd naar de Chinese provincie Sichuan en is een specerij die gebruikt wordt in de Chinese keuken, maar ook in de keukens van Tibet, Bhutan, Nepal, Japan en de Konkani, een volk in India. Als je een gerecht met Szechuan eet, dan merk je een tintelend gevoel rond je lippen en tong. Dit komt door de stof hydroxy-alfa-sanshool. Deze stof is verantwoordelijk voor de verdovende en tintelende sensatie veroorzaakt door het eten van voedsel gekookt met Sichuan-peperkorrels. Deze stof activeert de gevoelsreceptoren en zorgt ervoor dat het eten op een andere manier beleefd wordt. Er is daarbij steeds sprake van een tinteling. De peper activeert namelijk dezelfde zenuwen wanneer je licht wordt aangeraakt.

Tong- en mondbranden: geen smaak, droge mond

Tong- en mondbranden is een onschuldige klacht, maar kan wel behoorlijk vervelend zijn. De klachten nemen vaak toe in de loop van de dag toe en worden ze vooral 's avonds in sterke mate ervaren. Sommige mensen hebben alleen last van een branderige of pijnlijke tong. Anderen ervaren het vooral aan de binnenkant van de lippen, het gehemelte en soms ook in de keel. Veel mensen hebben ook last van een droge mond of een afwijkende, rare smaak en soms zelfs geheel afwezige smaak.

Symptomen prikkende tong

Het ervaren van tongtintelingen uit zich in een tintelende gevoel aan de tong. Het kan soms ook gevoeld worden als een brandende, prikkende, kietelende, verdoofde sensatie. Tintelingen in de tong kan vergeleken worden met het gevoel van naaldjes of speldjes die op de tong komen of het gevoel dat de tong elektrische schokjes krijgt. Gevoelloosheid en het onvermogen om iets op te tong te voelen, kan soms ook tot de klachten behoren. Het tintelende gevoel kan niet alleen de tong beïnvloeden, maar is soms ook te voelen op de lippen, tandvlees, gehemelte, keel of hele mond. De tintelingen kunnen gepaard gaan met een droge mond met verhoogde dorst, smaakveranderingen, zoals een bittere of metaalachtige smaak, of verlies van smaak.

Arts inschakelen

Tintelingen of gevoelloosheid in de tong die plotseling opkomt en ook je gezicht, arm of been aan één kant beïnvloedt, kan een teken zijn van een beroerte. Een scheve mond, verwarde spraak of een lamme arm, zijn de drie kernsymptomen van een beroerte. Elk van deze symptomen vereist onmiddellijke medische hulp; bel direct 112. Tintelingen die slechts af en toe voorkomen of die je kunt relateren aan iets anders, zoals een allergie, moet vanzelf verdwijnen. Als het langer dan een paar dagen aanhoudt of erg irritant wordt, raadpleeg dan je huisarts. Het is belangrijk om te weten of het tintelen een klein probleem is of een symptoom van ernstiger gezondheidsproblemen, zoals diabetes, een vitaminetekort of multiple sclerose.

Prognose van prikkend gevoel in tong

Als je kampt met terugkerende tintelende gevoelens aan de tong, kun je het beste een afspraak maken met je huisarts voor onderzoek en diagnose. Het is belangrijk om een ernstigere onderliggende aandoeningen uit te sluiten en de precieze oorzaak van de tintelingen in de tong vast te stellen. Soms is verder onderzoek nodig of zal de huisarts je verwijzen naar een specialist in het ziekenhuis. Op basis van het stellen van een goede diagnose is de arts in staat om de geschikte behandeling voor het onderliggend probleem in te zetten.

Preventie van prikkelende tong

Lang niet altijd zijn tintelende gevoelens aan de tong te voorkomen, maar als je voedingsmiddelen vermijdt waar je allergisch voor bent, kan je een allergische reactie voorkomen. Ook is het zaak om voldoende essentiële voedingsstoffen in te nemen om een vitaminetekort en mineralentekort te voorkomen. Een dergelijke tekort kan immers aanleiding geven tot een tintelende gevoel aan de tong.

Lees verder

© 2013 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Wat is een landkaarttong?Wat is een landkaarttong?Een landkaarttong (lingua geographica) is de benaming voor een aandoening aan de tong. Wat is een landkaarttong en is er…
Stukje plastic op tong laten naaien, om af te vallenStukje plastic op tong laten naaien, om af te vallenHoe ver wil je gaan om af te vallen? Als een maagverkleining te rigoureus voor je is, dan is de Tong Patch (een stukje p…
Scheurtje of kloofje in de tongScheurtje of kloofje in de tongEen scheurtje in de tong komt vrij vaak voor. Het kan dan om één of meerdere scheurtjes of kloven gaan. Vaak is de oorza…
Tongontsteking: symptomen, diagnose, behandeling en oorzakenTongontsteking: symptomen, diagnose, behandeling en oorzakenEen ontstoken tong is een vervelende aandoening, doordat de tong flink opzwelt en glad en rood wordt. Deze infectie staa…
Pijn aan de tong? Oorzaken en tips bij tongklachtenPijn aan de tong? Oorzaken en tips bij tongklachtenAls je problemen hebt aan de tong dan kan het moeilijker worden om eten te proeven, te slikken en zelfs te spreken. Dit…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ArnoldReinhold, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Anxietycentre. Tongue symptoms. http://www.anxietycentre.com/anxiety-symptoms/tongue-symptoms.shtml (ingezien op 28-11-2017)
  • Hans Koch & Peter van Druenen. Diagnosewijzer - 200 aandoeningen: symptomen, diagnose, behandeling. Terra Lannoo BV, Arnhem, 2009.
  • Healthline. Alcohol-Related Neurologic Disease. https://www.healthline.com/health/alcohol-related-neurologic-disease#overview1 (ingezien op 28-11-2017)
  • Healthline. What Causes a Tingling Tongue? https://www.healthline.com/health/tingling-tongue#overview1 (ingezien op 28-11-2017)
  • KNO.nl. Tong- en mondbranden. http://www.kno.nl/index.php/patienten-informatie/keel/tong-en-mondbranden/ (ingezien op 28-11-2017)
  • MedicineNet.com. Tingling Tongue: Symptoms & Signs. https://www.medicinenet.com/numbness_or_tingling_sensation_in_the_tongue/symptoms.htm (ingezien op 28-11-2017)
  • Prof. dr. D.H. Ford, prof. dr. J.P. Schadé, dr. J. Tomson (hoofdredactie). Het grote medische handboek. Rebo Productions, Lisse, 2009.
  • Smithsonianmag. Why Szechuan Peppers Make Your Lips Go Numb. https://www.smithsonianmag.com/science-nature/why-szechuan-peppers-make-your-lips-go-numb-5668606 (ingezien op 13-10-2019)
  • Wikipedia. Szechuanpeper. https://nl.wikipedia.org/wiki/Szechuanpeper (ingezien op 13-10-2019)
  • www.hartstichting.nl
  • www.isi-kliniek.be
  • Afbeelding bron 1: Marnanel, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Marian Weyo/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Adriaticfoto/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 4: Moreharmony, Pixabay
  • Afbeelding bron 5: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 6: Didier Descouens, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Tintelende tong: oorzaken en symptomen van prikkende tong"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Kimberley Pex, 05-10-2019 19:58 #8
Na het eten van o a nootmuskaat (op bloemkool bijvoorbeeld) kunnen tong en lippen gaan tintelen of branden. Ook een reactie op pesticiden (op fruit en groenten) kan dit veroorzaken. Ik krijg het, vaste prik, na het eten van bepaalde kruiden, en zeker nootmuskaat. Reactie infoteur, 13-10-2019
Bedankt voor uw aanvulling!

Cornelissens Miranda, 17-01-2019 14:29 #7
Halo, ik heb reeds een jaar een onrustige tong, ik word er eindelijk gek van, kan ze niet stil houden, zit er mee tegen mijn tanden te voelen, ik heb verleden jaar facings op mijn tanen laten leggen, is erg goed gedaan, is nagekeken, geen ontstekingen, niks zegt tandarts, weet je wat het kan zijn, lijd de laatste tijd onder stres, ik dank u

Henk Martensq, 13-01-2019 15:58 #6
Na een herseninfarct heb ik verdoofde lippen en tong. Iemand een oplossing?

Werleman Dario, 28-07-2017 03:08 #5
Je praat over blootstelling aan straling en radiotherapie, wat moet ik verstaan onder straling? Reactie infoteur, 28-08-2017
Radiotherapie of bestraling. De radiotherapeut zal er weliswaar voor zorgen dat de straling de gezonde weefsels zo weinig mogelijk beschadigt, maar dat neemt niet weg dat de straling invloed kan hebben op de gezonde cellen in het bestraalde gebied.

J. Z., 02-04-2017 03:37 #4
Hoi, ik heb ook last van tintelende tong en rondom in de mond weet niet hoe dat komt.kan iemand mij iets over vertellen? heb ook dagelijks licht /raar gevoel in mijn hoofd en heel vaak kortademig heb ook astma krijgt geen lucht bijna en druk op de borst hartkloppingen pijn in de borst en rug uit eindelijk zegt de huisarts dat ik last van hyperventilatie zou kunnen hebben. graag reactie hierover. Reactie infoteur, 03-04-2017
Hyperventilatie kan onder meer tintelingen veroorzaken. Deze tintelingen worden vooral gevoeld rond de mond, de lippen, in de vingers en de voeten en zijn een gevolg van de te snelle en/of te diepe ademhaling. De huisarts kan de praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ) vragen u daarin te begeleiden.

Berendina, 21-03-2017 17:10 #3
Ik ben vanmorgen met een tintelende tong wakker geworden. Mijn tong staat ook scheef.
Als ik mijn tong uitsteek gaat hij naar links maar ik heb 4 zware hartinfarcten gehad. Maar heb ook een MRI-scan gemaakt, ik krijg 3 april de uitslag. Reactie infoteur, 22-03-2017
Direct de huisarts bellen en deze klacht aan hem of haar voorleggen.

Ineke Kreuk, 10-07-2014 12:14 #2
Ik heb last van een tintelende dikke witte tong als mijn lichaamstemperatuur daalt, bijv. als ik langer dan 5 min. Aan het zwemmen ben, of als ik van een warme ruimte naar een koude buitenruimte ga.

Diny, 08-03-2014 16:40 #1
Ik heb ook heel veel last van een tintelende tong, handen en voeten.De laatste tijd heb ik ook ademhalingsproblemen, daarom ben ik met mijn medicatie gestopt seroquel en nortrilen. Soms is het net of ik helemaal niet kan ademen en gaat mijn hele lijf tintelen.Mijn psychiater zegt dat het niet aan de medicijnen ligt.ook heb ik Hashimoto. Een traagwerkende schildklier.?Dus het tintelen kan overal vandaan komen.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 13-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mondaandoeningen
Bronnen en referenties: 18
Reacties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!