ACNES: symptomen en behandeling buikwandpijnsyndroom

ACNES: symptomen en behandeling buikwandpijnsyndroom ACNES staat voor Anterieur Cutaneous Nerve Entrapment Syndrome. De afkorting ACNES klink exotisch, toch is het een veel voorkomende aandoening. Wanneer bij de huisarts of bij de eerste hulp een patiënt wordt gezien met buikpijn zonder andere klinisch significante symptomen, moet ACNES hoog op de lijst staan van waarschijnlijke diagnoses. De bekendheid met dit specifieke buikpijnsyndroom is nog steeds erg matig, ook bij artsen. Wat is ACNES, wat zijn de symptomen van ACNES en hoe wordt het behandeld?
ACNES / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.comACNES / Bron: Andrey Popov/Shutterstock.com

Wat is ACNES?

ACNES een Engelse afkorting die staat voor Anterieur Cutaneous Nerve Entrapment Syndrome. Het betreft een buikwandpijn syndroom dat ontstaat door beknelling van de huidtakjes van de voorste tussenribzenuwuiteinden, die door de buikspieren heen naar de huid gaan. Deze zenuwtakjes zorgen voor het gevoel van de buikhuid. De pijn die men bij ACNES ervaart kan sterk variëren van af en toe aanwezig in relatief milde vorm, tot een hevige onhoudbare pijn. ACNES kom voor bij alle leeftijdscategorieën en bij zowel mannen als vrouwen.

Synoniemen
Anterior Cutaneous Nerve Entrapment Syndrome (ACNES) staat ook bekend als 'buikwand zenuwinsluiting syndroom' of 'syndroom van Kómár'.

Bij wie komt het voor?

Dit syndroom komt vooral voor bij jonge vrouwen, maar komt ook voor bij kinderen, tieners en ouderen.

Oorzaken van ACNES

Beknelling van een uiteinde van een gevoelszenuw

Het is anno 2020 nog niet duidelijk wat de precieze oorzaak is voor het ontstaan van het ACNES pijnsyndroom. Het is niet duidelijk hoe het komt dat het uiteinde van de gevoelszenuw bekneld raakt. Wel zijn er omstandigheden die in door patiënten in verband gebracht worden met het ontstaan van de pijn. Het Máxima Medisch Centrum in Veldhoven heeft een aparte website over ACNES en zij meldt daarop dat in grofweg de helft van de gevallen ACNES spontaan ontstaat, dat wil zeggen zonder bekende oorzaak. Een eerdere operatie waarna de pijn is ontstaan, wordt in 20% van de gevallen gemeld, waarbij er geen anatomisch verband hoeft te zijn met het verloop van de zenuw. Voorbeelden van zulke operaties zijn:
  • kijkoperaties
  • blinde-darm operaties
  • baarmoederoperaties
  • keizersnedes
  • galblaasoperaties

Zwangerschap en bevalling

ACNES ontstaat soms ook tijdens de zwangerschap of direct na de bevalling. Bij weer andere mensen is er een relatie met sportieve activiteiten, zoals buikspieroefeningen. Al met al is er (meer) onderzoek nodig om de precieze oorzaak te achterhalen.

Symptomen van ACNES

Verschijnselen

Symptomen van ACNES kunnen acuut of chronisch zijn. De pijn wordt beschreven als gelokaliseerd, dat wil zeggen op één specifieke, goed aanwijsbare plek - je kan vaak de plek met één vinger aanwijzen. Dit is een cruciaal gegeven voor het stellen van de diagnose. Wanneer je de vinger een centimeter opschuift, wordt de pijn al als minder heftig ervaren. In de meeste gevallen doet de pijn zich onder navelniveau voor en dus minder vaak boven navelniveau.

Buikklachten

De meeste mensen met ACNES klagen al wat langer over buikklachten, waarbij de klachten verergeren bij activiteiten overdag, waarbij de buikspieren zelf in meer of mindere mate worden gebruikt. De pijn vermindert of trekt zelfs helemaal weg wanneer je in een rustige, ontspannen houding ligt. De pijn is vrijwel nooit 's nachts aanwezig, behalve wanneer je op de zij ligt, vooral als het de aangedane kant betreft.

Misselijkheid / Bron: Istock.com/CentralITAllianceMisselijkheid / Bron: Istock.com/CentralITAlliance

Bijkomende klachten

Hevige pijn als gevolg van ACNES kan aanleiding geven tot symptomen die lijken op betrokkenheid van de buikorganen, zoals de maag, de blinde darm, de galblaas, de eierstokken, de darmen, enz. Dit kan een arts die een diagnose moet stellen, op het verkeerde been zetten. Je kunt flink misselijk worden van de pijn, vooral als ACNES zich manifesteert in de bovenbuik. Als je om die reden minder eet, kun je ongewild gewicht verliezen. Je kunt ook last krijgen van een opgeblazen gevoel en ervaren dat je buik dikker of meer gezwollen is. Mensen met ACNES die pijn links-onder in de buik ervaren, kunnen ook problemen met de ontlasting hebben. ACNES in de onderbuik kan verergeren bij een volle blaas. Nadat je geplast hebt, nemen de klachten weer af.

Onderzoek en diagnose

Zodra ACNES in overweging wordt genomen op basis van de ziektegeschiedenis van de patiënt, kan de diagnose worden gesteld via een grondig lichamelijk onderzoek: toegenomen pijn onder de palperende vinger van de arts, bij gestrekt opheffen van de benen, of bij bewegen van de kin naar de borst.

Differentiële diagnose buikwandpijnsyndroom

Blindedarmontsteking

Acute (dat wil zeggen 'plotseling opkomende') ACNES kan veel weg hebben van 'acute buikpijn' en geassocieerd worden met 'acute blindedarmontsteking'.

PDS

Patiënten met chronische ACNES hebben volgens het Máxima Medisch Centrum in de loop van de tijd vaak alle mogelijke scans ondergaan, soms zelfs laparoscopische ingrepen of operaties aan de blinde darm of anderszins. Niet zelden wordt bij hen de diagnose Prikkelbare Darm Syndroom (PDS) gesteld, terwijl ze dus geen last van hun darmen hebben.

Behandeling van ACNES

De beknelde zenuw kan behandeld worden met een verdovende injectie met corticosteroïden. Deze wordt precies op de pijnplek, daar waar de zenuw door het kapsel van de buikspier heen komt, gegeven. Volgens het Máxima Medisch Centrum blijven 15 tot 20% van de patiënten na deze eenmalige injectie blijvend pijnvrij. Wanneer een verdovende injectie geen soelaas biedt, kan geprobeerd woorden om met zogeheten transcutane elektrische zenuwstimulatie (TENS) de pijn te beïnvloeden. TENS is een niet-invasieve procedure waarbij de zenuwen en spieren worden gestimuleerd met een elektrische stroom. Een andere door pijnspecialisten ingezette mogelijkheid is het uitschakelen van de zenuwtakjes met hoogfrequente stroom (Pulsed RadioFrequency, afgekort PRF). Hierbij wordt de aangedane zenuw behandeld met warmte. De pijn verdwijnt, terwijl de functie van de zenuw in tact blijft. Bij de patiënten bij wie al deze maatregelen niet helpen, wordt voorgesteld een operatie uit te voeren, waarbij het beknelde zenuwuiteinden losgemaakt wordt. Dit is mogelijk doordat deze geen functie uitoefent voor de buikspieren. Na de operatie is veelal de pijn weg en keert de kwaliteit van leven weer terug.

Prognose

Vaak duurt het lang voordat de juiste diagnose wordt gesteld. Onbehandelde ACNES kan leiden tot functionele handicaps en verminderde kwaliteit van leven. Na de operatie zijn de klachten veelal weg en keert de kwaliteit van leven weer terug.

Lees verder

© 2013 - 2021 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, daardoor is de inhoud van artikelen mogelijk niet op alle punten actueel.
Gerelateerde artikelen
C. acnes-schouderinfectie: diagnose, behandeling & preventieC. acnes-schouderinfectie: diagnose, behandeling & preventieSchouderinfecties kunnen voorkomen na een operatie aan de schouder. In dit gebied is Cutibacterium acnes (C. acnes) de m…
Acne fulminans: symptomen, oorzaak, behandeling en prognoseAcne fulminans: symptomen, oorzaak, behandeling en prognoseAcne fulminans is een zeer heftige en zeldzame vorm van acne, een subtype van acne conglobata, waarbij zeer heftige onts…
Acne fulminans: Huidziekte met knobbels en gewrichtspijnAcne fulminans: Huidziekte met knobbels en gewrichtspijnAcne fulminans (acne maligna, acute febriele ulceratieve acne) is een zeldzame huidaandoening waarbij een patiënt acute,…
Oorzaken, symptomen & behandelingen van schouderpijnOorzaken, symptomen & behandelingen van schouderpijnDe schouder is een gewricht dat in alle richtingen kan bewegen. Hierdoor is het schoudergewricht kwetsbaar en kan snel b…

Mortonse Neuralgie: dove, stekende voorvoet, pijnlijke tenenMortonse Neuralgie: dove, stekende voorvoet, pijnlijke tenenBij het lopen moeten we de normale vloeiende loopbeweging afmaken, zodat we moeiteloos kunnen voortbewegen. Het houdt in…
Het Goldenhar syndroom, een ander gezichtHet Goldenhar syndroom, een ander gezichtMensen die zijn geboren met het Goldenhar syndroom zijn herkenbaar aan hun afwijkende uiterlijk. Er is meestal sprake va…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Leszek Glasner/Shutterstock.com
  • Jeroen Bosch Ziekenhuis. ACNES en andere buikwandpijnsyndromen. https://www.jeroenboschziekenhuis.nl/acnes-en-andere-buikwandpijnsyndromen (ingezien op 28-5-2020)
  • Wikipedia. Anterior cutaneous nerve entrapment syndrome. https://en.wikipedia.org/wiki/Anterior_cutaneous_nerve_entrapment_syndrome (ingezien op 5-3-2018)
  • www.buikpijn.nl/acnes
  • www.gezondheidenco.nl/acnes-buikpijn-beknelde-zenuw-buik
  • www.thepermanentejournal.org/files/Summer2002/acnes.pdf
  • Afbeelding bron 1: Andrey Popov/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/CentralITAlliance
Reacties

Goof, 26-03-2015
Ik kom vanavond terug uit het MDL kliniek in Apeldoorn. Ik ben dus vier maanden al ziek van de pijn, twee keer al opgenomen geweest in het ziekenhuis. Ik had diverticullitis! Nu hersteld van dat, en nu heb ik ACNES! En een PDS maar word nu eerst geholpen aan een ACNES! Hoe gaat zoiets? Doet dat pijn! Ook bij mij met een vinger aan beide kanten en het was duidelijk. Reactie infoteur, 29-03-2015
De beknelde zenuw kan poliklinisch behandeld worden met een verdovende injectie met corticosteroïden. Veel mensen voelen direct dat het werkt. Als dat onvoldoende soelaas biedt, kan worden geprobeerd om met zogenaamde transcutane elektrische zenuwstimulatie (TENS) de pijn te beïnvloeden. Een andere door pijnspecialisten ingezette mogelijkheid is het uitschakelen van de zenuwtakjes met hoogfrequente stroom (Pulsed RadioFrequency: PRF). Bij de patiënten bij wie al deze maatregelen niet helpen, wordt voorgesteld een operatie uit te voeren.

Petra, 03-11-2014
Ik ben nu 25 weken zwanger en ervaar al een aantal weken (net als tijdens mijn eerste zwangerschap) een pijn linksboven in mijn buik. Het begint zeurend, later stekend en uitstralend naar mijn rug tot onder schouderblad. Wanneer ik plat ga liggen wordt de pijn direct verlicht. Binnen een uur is het weg. Zodra ik ga staan en vooral zitten komt het weer terug. Harde buiken door de pijn is een standaard iets geworden. Ook de huid (een band van 5 cm dik van links naar het midden van rechts onder mijn bh voelt ook tintelend, doof aan. De verloskundige weet er geen raad mee. Tijdens m'n eerste zwangerschap heb ik de laatste 3 mnd veel op bed moeten doorbrengen om de dag door te komen. Nu met een kleuter in huis wordt dat erg lastig! Lijken mijn symptomen op ACNES? En wat is er tijdens de zwangerschap aan te doen? Reactie infoteur, 10-11-2014
Als je zwanger bent kun je af en toe last hebben van pijn in de onderbuik, wat wordt veroorzaakt door het uitrekken van de spieren en bindweefsel van de buik. Mogelijk dat in uw geval een zenuw bekneld raakt. Het lijkt mij verstandig om dit te bespreken met uw huisarts.
De pijn bij ACNES wordt beschreven als op één specifieke, goed aanwijsbare plek. Je kunt vaak de plek met één vinger aanwijzen. Dit is een cruciaal gegeven voor het stellen van de diagnose. Wanneer je de vinger een centimeter opschuift, wordt de pijn al als minder hevig ervaren.

Tartuffel (2.976 artikelen)
Laatste update: 21-09-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief en worden artikelen grotendeels niet meer geactualiseerd, daardoor is de inhoud van artikelen mogelijk niet op alle punten actueel. De mogelijkheid om te reageren is tevens uitgeschakeld.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!