InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Bultjes op de tong: oorzaken van witte of rode tongbultjes

Bultjes op de tong: oorzaken van witte of rode tongbultjes

Bultjes op de tong: oorzaken van witte of rode tongbultjes Bultjes op de tong is een courante klacht. Bultjes op de tong kent meerdere oorzaken. De tong bestaat vooral uit spieren en is bedekt met smaakpapillen, waarmee je kunt proeven. De tong is het meest flexibele orgaan van je lichaam en het heeft een veelzijdige functie. De tong helpt mee bij het kauwen, kneden en het doorslikken van het voedsel. Ook is de tong van belang bij het reinigen van je gebit. De tong maakt bovendien het spreken mogelijk. Aandoeningen aan de tong kunnen heel vervelend zijn. Sommige aandoeningen gaan gepaard met bultjes op de tong. Bultjes op de tong kunnen onschuldig zijn en binnen korte tijd verdwijnen, maar ze kunnen ook wijzen op een onderliggende aandoening, zoals het bijtfibroom, aften, een soa en (wat zelden voorkomt) tongkanker. Bij aanhoudende klachten van een (wit) bolletje of bultje op de tong, wat mogelijk gepaard gaat met andere klachten, zoals pijn of een stinkende geur, is het verstandig je huisarts te raadplegen.

Oorzaken bultjes op de tong

Er zijn veel factoren waardoor je een of meerdere bultjes op je tong kan krijgen. De twee belangrijkste oorzaken van een bultje op de tong laten we hieronder de revue passeren: het bijtfibroom en aften. Daarnaast bespreken we de veel zeldzamere aandoening tongkanker.

Bijtfibroom

Een bijtfibroom is een goedaardig gezwel, welke bestaat uit bindweefsel. Voorkeurslocaties zijn de wangen, de zijkant van de tong of de tongpunt. Een bijtfibroom ziet er uit als een bultje. De grootte van het fibroom kan variëren. Het wordt zelden groter dan anderhalve centimeter. Een bijtfibroom ontstaat door ontsteking, ulceratie (zweervorming) of mechanische irritatie als gevolg van het met regelmaat bijten op de wang. Er zijn ook andere uitlokkende factoren, zoals:
  • chronische gingivitis (tandvleesontsteking);
  • tandvleesaandoeningen;
  • tandvullingen;
  • slecht passende gebitsprothese;
  • slechte mondhygiëne; en
  • roken (zo zullen zware rokers vaker last hebben van pijn in de tong. Sigarettenrook irriteert de tong en de slijmvliezen van de mond).

Onschuldig
Het bijtfibroom is door de bank genomen onschuldig. Na chirurgische verwijdering is de kans klein dat het bijtfibroom terugkomt. Wel is het raadzaam om de uitlokkende of oorzakelijke factor te vermijden of aan te passen.

Zweertje in de mond / Bron: Istock.com/FeelPicZweertje in de mond / Bron: Istock.com/FeelPic

Bultjes op de tong door aften

Bobbeltjes of bultjes op de tong komen vaak door aften. Aften zijn pijnlijke, solitaire of multipele zweertjes van het mondslijmvlies, die vaak voor het eerst ontstaan omstreeks de puberteit en die de neiging hebben om te recidiveren. Deze vervelende ulceraties van het mondslijmvlies komen bij grofweg 20% van de bevolking voor. Aften op de tong komen vooral voor op de voorste en veel minder vaak op de achterste helft of achterin. De meeste mensen hebben slechts sporadisch last van één of meerdere kleine pijnlijke zweertjes, die na 1 tot 2 weken weer vanzelf verdwijnen. Er zijn echter ook mensen met recidiverende, grote en zeer pijnlijke zweren in de mond.

Uitlokkende factoren
Verschillende factoren spelen een rol bij het ontstaan van aften. Uitlokkende factoren zijn:
  • Beschadiging van het mondslijmvlies (microtraumata in de mond) door scherpe en harde stukjes in het voedsel of door tandenpoetsen, een slecht sluitend gebit, enz.
  • Roken leidt ook tot irritatie en beschadiging van het mondslijmvlies. Desalniettemin lijken (vooral grote) aften iets minder vaak voor te komen bij rokers.
  • Aanhoudende emotionele stress kan ook aften triggeren.
  • Erfelijke factoren spelen mogelijk een rol.

Onderliggende aandoeningen
Ziekten die (vooral grote) aften kunnen veroorzaken zijn:

Spontaan herstel van een afte
Normaal gesproken genezen aften spontaan binnen veertien dagen. Je kunt irritatie voorkomen door het vermijden van prikkelende stoffen (kruiden, zuur). Behandeling van lokaal toegepaste steroïden kunnen de ziekteduur bekorten. Chloorhexidine-bevattende mondspoelingen hebben een bescheiden gunstig effect. De klachten worden met één dag bekort en de pijn is wat minder. Er zijn ook gels tegen aften. Het legt een dunne, beschermende laag over de aangetaste plek, waardoor de pijn die door de aft veroorzaakt wordt vermindert en het genezingsproces versnelt wordt.

Gevolgen alcoholgebruik / Bron: Istock.com/Csaba DeliGevolgen alcoholgebruik / Bron: Istock.com/Csaba Deli

Tongkanker

Tongkanker wordt vaak veroorzaakt door alcohol- en tabaksgebruik, maar een slechte mondhygiëne kan ook een belangrijke rol spelen. De symptomen van tongkanker zijn onder meer:
  • een rode of witte vlek op de tong, die niet verdwijnt;
  • een zere keel die niet overgaat;
  • een zweertje op de tong die niet weggaat;
  • pijn bij het slikken;
  • gevoelloosheid in de mond die niet weggaat;
  • onverklaarbaar bloeden van de tong (dat wordt niet veroorzaakt door bijten op je tong of ander letsel);
  • pijn in het oor (zeldzaam).

Raadpleeg bij vermoeden van tongkanker je huisarts.

Witte bultjes door voorbijgaande linguale papillitis

Ongeveer de helft van ons ervaart op een gegeven moment linguale papillitis. Dit wordt gekenmerkt door pijnlijke, ontstoken en gezwollen rode en witte papillen op de tong. Het is anno 2018 niet bekend waarom dit gebeurt, maar het kan te maken hebben met stress, hormonen of bepaalde voedingsmiddelen. Er is mogelijk ook ene link met herpes (koortslip). Hoewel de bultjes op de tong vervelend kunnen zijn, zijn ze onschadelijk en verdwijnen ze meestal zonder behandeling binnen een paar dagen. De tongbultjes kunnen echter terugkeren.

Eruptieve linguale papillitis
Eruptieve linguale papillitis komt het meest voor bij kinderen en is waarschijnlijk besmettelijk. Het kan gepaard gaan met koorts en gezwollen klieren. Het wordt soms geassocieerd met een virale infectie. Het vereist over het algemeen geen behandeling en verdwijnt binnen twee weken, maar het kan terugkeren. Spoelen met zout water of koud, zacht voedsel kan voor enige verlichting zorgen.

Oral squamous papilloma

Papillomen kunnen overal aanwezig zijn, niet alleen op de huid (squamous cell papilloma of the skin) maar ook in de mondholte (oral squamous papilloma). Ze worden vooral gezien bij een verlaagde afweer. Het gaat hierbij om zachte, bolvormige of gesteelde huidkleurige of witte tumortjes met een duidelijk wratachtig aspect. De meeste papillomen worden veroorzaakt door het humaan papillomavirus (HPV).

Syfilis (soa)

Syfilis is een seksueel overdraagbare aandoening (soa). Het begint meestal met een kleine, pijnloze pijnlijke plek die niet gemakkelijk over het hoofd te zien is. Dit wordt gevolgd door uitslag. Meer zweren komen en gaan naarmate de ziekte vordert. In de vroege stadia wordt syfilis gemakkelijk behandeld met antibiotica. Tijdens de secundaire stadia kunnen zweren in de mond en op de tong verschijnen. Deze zweren kunnen leiden tot ernstige complicaties en zelfs overlijden als ze niet worden behandeld.

Roodvonk

Roodvonk kan resulteren in een zogeheten 'aardbeitong', Hierbij is de tong rood, hobbelig en gezwollen. Deze bacteriële infectie kan ook huiduitslag en koorts veroorzaken. Roodvonk is meestal mild en kan worden behandeld met antibiotica. Zeldzame complicaties zijn longontsteking, reumatische koorts en nieraandoeningen. Roodvonk is zeer besmettelijk, dus het moet serieus worden genomen.

Glossitis of tongontsteking

Glossitis is wanneer een ontsteking je tong glad aspect geeft. Je tong kan ook pijn doen en gevoelig zijn. De tongontsteking kan het gevolg zijn van verschillende oorzaken, waaronder een allergische reactie, roken en andere irriterende stoffen, of een infectie. Behandeling is afhankelijk van de oorzaak. Raadpleeg je arts als glossitis aanhoudt of terugkeert.

Bultje in de mond door een slijmcuste

Een mucocèle is een slijmcyste of speekselkliercyste en wordt meestal gezien op de onderlip, maar kan in principe overal in de mondholte waar speekselklieren aanwezig zijn voorkomen. Het ziet eruit als een bolrond pijnloos bultje.

Bultjes op de tong door roken

Overmatig roken irriteert de tong en kan bultjes op de tong veroorzaken.

Allergie

Bij contact met een allergeen kunnen mogelijk als allergische reactie bultjes op de tong verschijnen.

Bloedarmoede

Bloedarmoede gaat mogelijk gepaard met bultjes op de tong. Bloedarmoede kan onder meer ontstaan doordat er te weinig bloed aangemaakt wordt, zoals bij een tekort aan ijzer in de voeding of verstoorde functie van de bloedvormende organen. Als gevolg van het ijzergebrek kunnen ook andere afwijkingen optreden aan de huid en slijmvliezen:

Brandende tongsyndroom

Dit syndroom treedt op tijdens de overgang en kenmerkt zich door een brandend gevoel in de tong. Bij tongbranden heb je last van een pijnlijk, branderig gevoel in de tong, terwijl er géén afwijkingen te zien zijn aan de tong.

Schimmel in de mond

Mondspruw is een schimmelinfectie die in de mond voorkomt. Het kan klachten geven als bultjes in de mond. Vaak zie je het aan de voorkant van de tong en deze kan ook verbrand aanvoelen en scheurtjes vertonen.

Rode bultjes door bijholteontsteking

Als gevolg van een bijholteontsteking of een verkoudheid ontstaan mogelijk irritatie aan de smaakpapillen aan de achterkant van de tong, hetgeen zorgt voor een rode verkleuring van deze papillen.

Orale lichen planus

Lichen planus is een ontstekingsreactie van de huid en de slijmvliezen en lichen planus op het mondslijmvlies kan gepaard gaan met pijnlijke blaren, zweertjes en open plekken.

Bultjes op de tong door voedingstekorten

Een tekort aan bepaalde vitaminen (vitaminetekort) kan leiden tot bultjes op de tong.

Zelfzorgmaatregelen

De volgende zelfzorgmaatregelen kunnen helpen bij bultjes op de tong.

Gorgelen met warm zout water

Je mond met zout water spoelen is iets wat je dagelijks kunt doen. Het werkt als een ontstekingsremmend middel en kan pijn als gevolg van bultjes op de tong verlichten. Je doet twee theelepels zout of zuiveringszout in een half glas water. Je spoelt je mond ermee en gorgelt. Daarna uitspugen.

Op muntblaadjes kauwen

Muntblaadjes staan ​​bekend om hun anti-inflammatoire en antimicrobiële eigenschappen. Kauw ze elke avond voor het slapen gaan en de bultjes op de tong zullen sneller genezen. Je kunt ook thee proberen door muntblaadjes vijf minuten in een kopje heet water te weken.

Eet voedsel dat koud en zacht is

Door zacht of koud voedsel te ten, kun je het ongemak verlichten. Koud voedsel verdooft de tong tijdelijk, terwijl zacht voedsel de bultjes niet verder irriteert. Vermijd warme snacks, frites en zoute crackers omdat het zout en de ruwe textuur kan leiden tot meer bultjes en irritatie.

Uitlokkend voedsel vermijden

Vermijd voedingsmiddelen die de bultjes op de tong of het bijbehorende brandende gevoel kan teweegbrengen of verergeren. Denk hierbij aan gezoete, pittige, zure, zoute of gefrituurde gerechten. Vermijd bij voedselallergie de voeding of voedingsbestanddelen waar je allergisch voor bent.

Goede mondhygiëne in acht nemen

Door een goede mondgezondheid te handhaven, kun je sneller van de bultjes af zijn. Poets je tanden zeker tweemaal daags en flos een keer per dag. Gebruik een tongborstel of tongschraper en spoel vervolgens je mond met zuiveringszout om ontstekingen tegen te gaan. Het gebruik van een mondspoeling met alcohol zal het branderige gevoel op je tong verergeren, ook al kan het helpen bacteriën te doden.

Regelmatige tandartscontrole

Ga twee keer per jaar op controle bij de tandarts. De tandarts kan problemen in een vroegtijdig stadium signaleren.

Lees verder

© 2014 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Bultjes op de tongBultjes op de tongIedereen heeft wel eens last van bultjes op de tong. Deze moeten niet verward worden met de normale kleine bultjes oftew…
Wat kan je tong je vertellen over je gezondheid?Wat kan je tong je vertellen over je gezondheid?Voor aanwijzingen van problemen in de mond, steek je tong uit en kijk in de spiegel. Een gezonde tong hoort roze te zijn…
Tongbultjes: Oorzaken van bultjes op de tongTongbultjes: Oorzaken van bultjes op de tongOp de tong bevinden zich smaakpapillen waarmee mensen kunnen proeven. In een aantal omstandigheden krijgen mensen te mak…
Pijn aan de tongPijn aan de tongIedereen bijt wel eens op de tong: dit veroorzaakt veel pijn en soms een bloeding. Maar de tong kan ook om andere oorzak…
Vergrote papil op de tongVergrote papil op de tongDe tong bestaat uit een ruw oppervlak. Bij ouderen is deze ruwer dan bij jongeren. Het ruwe oppervlak wordt veroorzaakt…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: ArnoldReinhold, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Enkiverywell. Bumps on Tongue. https://www.enkiverywell.com/bumps-on-tongue.html (ingezien op 4-2-2018)
  • J.A.M. Baar, C.A. Bastiaansen, A.A.F. Jochems: Anatomie & fysiologie. Bohn Stafleu van Loghum, tweede druk, 2007.
  • Healthline. What Are the Bumps on My Tongue? https://www.healthline.com/health/dental-and-oral-health/tongue-bumps (ingezien op 29-1-2018)
  • H.I. Janssens: Bijtfibroom, in: Kleine kwalen in de huisartspraktijk, vijfde geheel herziene druk, tweede oplage, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, 2010, p.432-435.
  • Huidziekten. Papilloma cutis. https://www.huidziekten.nl/zakboek/dermatosen/ptxt/PapillomaCutis.htm (ingezien op 29-1-2018)
  • https://www.enkiverywell.com/bumps-on-tongue.html
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/FeelPic
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/Csaba Deli

Reageer op het artikel "Bultjes op de tong: oorzaken van witte of rode tongbultjes"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reacties

Sab, 28-10-2014 20:42 #2
Ik heb het gevoel alsof er iets in mijn keel zit op het moment dat ik slik. Ik ging vandaag in mijn mond kijken en zag dat ik achterin mijn mond op mijn tong meerdere witte bultjes heb, maar die doen geen pijn. Heeft iemand advies voor mij of kan iemand mij vertellen wat dit
Mogelijk kan zijn? Reactie infoteur, 29-10-2014
Mogelijk zijn het amandelstenen, ook wel tonsilstenen of tonsillolieten genoemd. Deze zijn te herkennen als witgele 'brokjes' in de keel, op de tong of tussen de keelamandelen. Een amandelsteen is een cluster kalkhoudende materie, dat zich kan vormen in de diepe inhammen die zich bevinden net achter de mondholte (de amandelcrypten) of in de keelamandelen zelf. Behandeling bestaat uit drie keer per dag spoelen met water waar wat zout in opgelost of mondwater. In ernstige gevallen kan men de amandelen en de amandelgroeven laten verwijderen (tonsillectomie). Als ze niet verdwijnen, is beoordeling van de huisarts of tandarts nodig. (Bron: http://goo.gl/H0bSu5)

Onverklaarbare rode of witte delen, zweren of (vooral harde) knobbeltjes op de tong –zeker als ze geen pijn doen– kunnen op kanker wijzen en moeten door een arts of tandarts worden onderzocht. (Bron: http://goo.gl/N2Dff3)

Sol, 29-08-2014 00:20 #1
Hey,

Ik had een bultje op mijn tong. Na een paar dagen heb ik nu een rode bloedvlek op mijn tong!
ik zou graag willen weten hoe dat kwam.

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 10-08-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Mondaandoeningen
Bronnen en referenties: 9
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!