InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Folliculitis: symptomen, oorzaak, voorkomen en behandeling

Folliculitis: symptomen, oorzaak, voorkomen en behandeling

Folliculitis: symptomen, oorzaak, voorkomen en behandeling Folliculitis duidt op een ontsteking van het bovenste deel van het haarzakje of haarfollikel. Vaak ontstaat de ontsteking als gevolg van een infectie met een bacterie, een schimmel, een virus of een gist. Ter plekke van het haarzakje verschijnt vaak een ontsierend puskopje. Veelal gaat het gepaard met een jeukende, irriterende of pijnlijke huid. Een folliculitis gaat meestal spontaan over. Behandeling is daarom veelal niet nodig. Wel is het van belang om hygiënische maatregelen in acht te nemen. Teneinde verdere irritatie en beschadiging van de haarzakjes en een infectie te voorkomen, is het raadzaam om wrijving van kleding te voorkomen, bij voorkeur het aangedane gebied niet te scheren of anders gebruik te maken van een nieuw scheermesje of een elektrisch scheerapparaat, en het gebied goed schoon te houden.

Folliculitis


Wat is folliculitis?

Een folliculitis is een ontsteking van het bovenste deel van het haarzakje, ook wel 'haarfollikel' genoemd. Vaak ontstaat de aandoening als gevolg van een infectie met een bacterie, een schimmel, een virus of een gist. De huidaandoening wordt gekenmerkt door bultjes en puistjes, welke zich overal op het lichaam kunnen manifesteren waar haar voorkomt. Folliculitis komt regelmatig voor bij zowel mannen als vrouwen van alle leeftijden. Als er sprake is van een infectie, dan ontstaat er veelal een puskopje ter plekke van het haarzakje. Ook kan het gepaard gaan met een jeukende of pijnlijke huid. Ofschoon een folliculitis veel wegheeft van acne (jeugdpuistjes), gaat het om een andere aandoening. Acne duidt vooral op een ontsteking van de talgklieren en niet van het bovenste deel van het haarzakje alleen. Andere huidaandoeningen die veel op folliculitis kunnen lijken maar het niet zijn, zijn:

Klachten door het scheren van je oksels / Bron: Stevepb, PixabayKlachten door het scheren van je oksels / Bron: Stevepb, Pixabay

Folliculitis oorzaak

Micro-organismen en irritatie

Folliculitis is een ontsteking van het bovenste deel van het haarzakje en wordt meestal veroorzaakt door een bacterie (vaak door Stafylokokken, een bacteriesoort die veel gezonde mensen op de huid hebben), maar de boosdoener kan ook een schimmel, een virus of een gist zijn. Bij het ontstaan van deze huidaandoening speelt irritatie van de haarzakjes door de volgende factoren mogelijk ook een rol:
  • schurende of strakke kleding;
  • scheren; of
  • verstopping van de haarzakjes door overmatig gebruik van vettige (huid)producten, zoals vette zalven of oliën.

Medicijnen

Sommige orale geneesmiddelen kunnen ook een folliculitis uitlokken. Als er een bacterie of gist in het spel is, dan is de folliculitis niet besmettelijk voor andere mensen.

Soorten micro-organismen

Welk micro-organisme de boosdoener is, is deels afhankelijk van het huidgebied dat is getroffen:

HuidgebiedMicro-organisme
Gelaat
  • Bacterie (Staphylococcus aureus)
  • Gist (Pityrosporon
Baardstreek
  • Bacterie (Staphylococcus aureus) door scheren
  • Gist (Pityrosporon, Candida)
  • Schimmel (dermatophyton)
Behaarde hoofd
  • Bacterie (Staphylococcus aureus)
  • Schimmel (dermatophyton)
Benen
  • Bacterie (Staphylococcus aureus) bij scheren
Romp
  • Gist (Pityrosporon)
  • Bacterie:
    • (Staphylococcus aureus) vooral in oksels bij scheren
    • (Pseudomonas aeruginosa) ‘bubbelbad-folliculitis’(*)
Billen
  • Bacterie (Stapylococcus aureus)

(*) De pseudomonas bacterie kan redelijk goed tegen gechloreerd zwembadwater. In een bubbelbad of jacuzzi kun je besmet raken met deze bacterie. In dat geval ontwikkel je binnen enkele dagen een sterk jeukende folliculitis over de hele huid en dan vooral die delen die werden bedekt door de zwemkleding.

Risicofactoren

Iedereen kan folliculitis ontwikkelen, volwassenen en kinderen alsook mannen en vrouwen. Bepaalde factoren maken je echter meer vatbaar voor de aandoening, waaronder:
  • Een medische aandoening die je weerstand tegen infecties vermindert, zoals diabetes, chronische leukemie en hiv/aids;
  • Het hebben van acne of eczeem;
  • Schade aan de huid, door een ongeval of een operatie;
  • Het nemen van sommige medicijnen, zoals steroïde crèmes of langdurige antibiotische behandeling van acne;
  • Overgewicht of obesitas;
  • Regelmatig dragen van kleding die warmte en zweet opsluit, zoals rubber handschoenen of hoge laarzen; en
  • Scheren.

Complicaties

Mogelijke complicaties van folliculitis zijn onder meer:
  • Recidief (terugkeer van de klachten) of verdere verspreiding van de besmetting;
  • Grote, jeukende plekken op de geïnfecteerde huid (zogeheten 'plaques');
  • Ontstaan van steenpuisten;
  • Permanente beschadiging van de huid, zoals littekens of donkere vlekken; en
  • Vernietiging van de haarzakjes en blijvende haaruitval.

Folliculitis symptomen

Een folliculitis kenmerkt zich door bultjes of puistjes (met een puskopje) en een rode kleur eromheen. De aangedane plekken kunnen ook jeuken of irriteren. Folliculitis komt het meeste voor op het behaarde hoofd, het gelaat, de ledematen (armen en benen) en de billen.

Diagnose en onderzoek

De diagnose wordt vaak à vue gesteld. Het beeld is vaak heel duidelijk voor een arts. Een huidbiopsie (het wegnemen van een stukje weefsel voor microscopisch onderzoek), is normaal gesproken niet nodig, tenzij de oorzaak niet duidelijk is.

Differentiële diagnose

De volgende huidaandoeningen kunnen veel gelijkenis vertonen met folliculitis en zullen bij het stellen van de diagnose moeten worden uitgesloten:

Gebruik altijd een schone handdoek / Bron: Pexels, PixabayGebruik altijd een schone handdoek / Bron: Pexels, Pixabay

Folliculitis behandeling

Hygiënische maatregelen

Folliculitis gaat vaak spontaan over en behoeft daarom niet behandeld te worden. Het is daarbij wel belangrijk om hygiënische maatregelen in acht te nemen, zoals handen wassen en het niet delen van handdoek en washand met iemand anders. Draag ook geen strakke of schurende kleding en gebruik geen vette huidcrème.

Professionele medische zorg

Als de afwijking ondanks voormelde hygiënische maatregelen niet wil genezen en chronisch wordt of vaak terugkomt, dan kan behandeld worden met desinfecterende zeep (jodium of chloorhexidine) of —afhankelijk van de oorzaak— eventueel antibiotica, anti-gist crèmes (gecombineerd met een anti-gist shampoo), een anti-schimmelcrème of anti-schimmel tabletten.

Preventie en voorkomen van folliculitis

Om beschadiging van de haarzakjes en infectie te voorkomen, is het verstandig om wrijving van kleding te voorkomen. Vermijd indien mogelijk het scheren van de aangedane omgeving, en als scheren noodzakelijk is, gebruik dan elke keer een schoon, nieuw scheermesje of een schoon elektrisch scheerapparaat. Houd het gebied schoon en gebruik geen vieze kleding en gebruikte handdoeken of washandjes.

Lees verder

© 2015 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Folliculitis decalvans: symptomen, oorzaak en behandelingFolliculitis decalvans: symptomen, oorzaak en behandelingFolliculitis decalvans is een vrij zeldzame ontstekingsziekte van de hoofdhuid, welke zich kenmerkt door ontstoken haarz…
Rode uitslag na zwembad of jacuzzi: Hot tub folliculitisRode uitslag na zwembad of jacuzzi: Hot tub folliculitisJe bent wezen zwemmen in een subtropisch zwemparadijs en 6 tot 48 uur later ontstaan er rode, jeukende bultjes. Grote ka…
Folliculitis: Ontsteking haarzakjes met pijn & jeuk aan huidFolliculitis: Ontsteking haarzakjes met pijn & jeuk aan huidBij folliculitis (haarwortelontsteking, haarzakontsteking) zijn één of meer haarzakjes (haarfollikels) ontstoken. Deze g…
Bubbelbad-folliculitis: symptomen, oorzaak en behandelingBubbelbad-folliculitis: symptomen, oorzaak en behandelingBubbelbad-folliculitis ('hot tub folliculitis') duidt op een ontsteking van de haarzakjes als gevolg van een infectie me…
Rode bultjes op hoofdhuid, pijn en jeuk: oorzakenRode bultjes op hoofdhuid, pijn en jeuk: oorzakenRode bultjes op de hoofdhuid is een vervelende probleem, vooral wanneer het gepaard gaat met andere klachten zoals irrit…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Lforlav, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/folliculitis/basics/definition/con-20025909
  • http://www.huidarts.com/huidaandoeningen/huidaandoeningen-e-f/folliculitis/
  • http://www.huidinfo.nl/folliculitis.html
  • https://www.huidhuis.nl/huidaandoening/folliculitis
  • Mayo Clinic. Folliculitis: complications. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/folliculitis/basics/complications/con-20025909 (ingezien op 14-2-2017)
  • Mayo Clinic. Folliculitis: Risk factors. http://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/folliculitis/basics/risk-factors/con-20025909 (ingezien op 14-2-2017)
  • MedlinePlus. Folliculitis. https://medlineplus.gov/ency/article/000823.htm (ingezien op 14-2-2017)
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Pexels, Pixabay

Reageer op het artikel "Folliculitis: symptomen, oorzaak, voorkomen en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 07-07-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hoofdhuidaandoeningen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!