InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Leeftijdsgebonden cataract: Vertroebeling van de ooglens

Leeftijdsgebonden cataract: Vertroebeling van de ooglens

Leeftijdsgebonden cataract: Vertroebeling van de ooglens Bij leeftijdsgebonden cataract is de ooglens in het oog vertroebeld, waardoor de patiënt minder goed ziet. Zowel de gezichtsscherpte als het kleurenzicht gaan geleidelijk achteruit bij deze pijnloze oogaandoening. In het begin helpen nog enkele aanpassingen en een nieuwe bril, maar later is een operatie nodig om de vertroebelde lens te verwijderen. Wanneer cataract geen behandeling krijgt, leidt dit meestal tot blindheid. Veel risicofactoren resulteren mogelijk in deze oogaandoening bij ouderen.

Synoniemen leeftijdsgebonden cataract

Leeftijdsgebonden cataract is ook gekend onder deze synoniemen
  • Cataracta senilis
  • Grijze staar bij ouderen
  • Leeftijdgerelateerde cataract
  • Lensopaciteit bij ouderen
  • Ooglenstroebeling bij ouderen
  • Seniele cataract

Epidemiologie vertroebeling van de ooglens

Seniele cataract is wereldwijd de belangrijkste oorzaak van slechtziendheid en blindheid. Milde cataract treedt vaak op bij zestigplussers, maar deze milde vertroebeling van de ooglens resulteert meestal niet in problemen met het gezichtsvermogen. Vanaf 75-jarige leeftijd hebben de meeste patiënten wel cataract die het gezichtsvermogen aantast. In Denemarken is de prevalentie het laagst terwijl dit het hoogst is in India. Verder is de zwarte bevolking vaker getroffen door cataract en ook is hierbij een groter percentage van blindheid aanwezig in vergelijking met blanken. Informatie over de seksuele voorliefde is tegenstrijdig in de medische literatuur.

Risicofactoren oogaandoening

Risicofactoren voor cataract omvatten:

Oorzaken vertroebeling van de ooglens

Het is in veel gevallen onbekend wat de precieze oorzaak van cataract is. De lens van het oog is doorgaans helder. Het werkt als de lens van een camera, waarbij licht zich richt naar de achterkant van het oog. De vorm van de lens verandert mogelijk wanneer een patiënt rond de 45 jaar is. Met het verouderen beginnen eiwitten in de lens af te breken, waardoor de lens vertroebelt. Daarom ziet een patiënt van dichtbij of veraf een object wazig (wazig gezichtsvermogen).

Symptomen ogen: Achteruitgang gezichtsscherpte en kleurenzicht

Meestal zijn beide ogen getroffen bij de patiënt, maar zijn de veranderingen in beide ogen wel vergelijkbaar, hoewel het éne oog soms erger is getroffen dan het andere oog. Een kenmerkend symptoom van cataract is dat de oogaandoening pijnloos is en langzaam progressief is. Dit betekent dat het gezichtsvermogen in het aangetaste oog stilaan achteruitgaat.

De patiënt heeft een bewolkt, verward, mistig, of wazig zicht. Hierdoor vermindert de gezichtsscherpte. Hij ziet ook dubbel (dubbelzien, in medische termen gekend als “diplopie”). Hij lijdt tevens aan fotofobie (overgevoelig voor licht). Hij heeft last van halo’s en lichtverblinding rond lichten. Bovendien vindt hij het lastig om ’s nachts of bij weinig licht goed te zien (nachtblindheid, hemeralopie). Bij een slecht contrast ziet hij bepaalde vormen of kleurschakeringen niet, en ook de kleurintensiteit vervaagt. Hij ziet objecten gemakkelijk in de gele of bruine kleur. Bovendien heeft de patiënt frequent een nieuwe bril nodig. Staar leidt tot slot tot een verminderd gezichtsvermogen, zelfs bij daglicht (nycteralopie). Af en toe komen wallen onder de ogen voor bij patiënten met cataract.

Diagnose en onderzoeken

Oogheelkundig onderzoek

De oogarts voert een standaard oogonderzoek en een spleetlamponderzoek (oftalmoscopie) uit om cataract te diagnosticeren. Normaal gezien zijn andere oogonderzoeken niet vereist, behalve om andere oorzaken van een slecht gezichtsvermogen uit te sluiten.

Differentiële diagnose

Seniele cataract, de vorm van staar die voorkomt bij ouderen, verwart de oogarts soms met diabetische cataract, infrarood-geïnduceerde cataract, postoperatieve cataract na een vitrectomie (= glasvochtoperatie), een hoornvliestransplantatie of een glaucoomoperatie, radiotherapie geïnduceerde cataract (bijvoorbeeld bij bestraling van een oogtumor, bij bestraling van het gezicht of bij bestraling van een intracraniële tumor), traumatische cataract en uveïtis cataract.

Behandeling van het oog met een vertroebelde lens

Zelfzorg

De patiënt zorgt voor een betere verlichting en draagt een zonnebril. Dit helpt bij beginnende symptomen van cataract. Zodra het gezichtsvermogen verslechtert, zijn aanpassingen in huis nodig om valpartijen te voorkomen.

Professionele medische zorg

De oogarts schrijft in het begin regelmatig een andere bril voor, of hij geeft de patiënt een brilrecept mee voor een bril met vergrotende glazen. Een chirurgische ingreep is nodig om de vertroebelde ooglens te verwijderen wanneer de patiënt ernstige visusproblemen vertoont waarbij hij niet meer in staat is om auto te rijden, te lezen, met een computer te werken of televisie te kijken. Diverse soorten cataractoperaties zijn hierbij mogelijk. Soms heeft de patiënt andere oogproblemen zoals diabetische retinopathie (netvliesaandoening als gevolg van suikerziekte) of uveïtis, waarvoor eerst een staaroperatie nodig is alvorens de arts de verdere behandeling opstart. Ook helpen mogelijk oogdruppels met lanosterol bij cataract, maar hiernaar is anno mei 2016 nog verder onderzoek nodig.

Prognose leeftijdsgebonden cataract

Wanneer andere oogaandoeningen zoals maculadegeneratie aanwezig zijn, krijgt de patiënt niet steeds een optimaal zicht na de operatie. Veelal is een oogarts reeds op voorhand in staat om dit risico in te schatten.

Complicaties voor het gezichtsvermogen

Dankzij een vroege diagnose en behandeling voorkomt de patiënt blijvende problemen met het gezichtsvermogen. In zeldzame gevallen leidt cataract tot gevorderde (hypermature) cataract, wat pijnlijk is voor de patiënt. Hierdoor begint deze ooglens te lekken in andere delen van het oog. Deze veroorzaken glaucoom en een ontsteking in het oog.

Preventie grijze staar: Ogen beschermen

Diverse preventieve tips zijn beschikbaar voor het voorkomen van grijze staar. De patiënt stopt best met roken. Daarnaast draagt hij buitenshuis steeds een zonnebril om de ogen te beschermen tegen schadelijke UV-stralen.

Lees verder

© 2016 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Cataract (staar), een veel voorkomende oogaandoeningCataract (staar), een veel voorkomende oogaandoeningCataract (beter bekend als grijze staar, grauwe staar of simpelweg staar) is een vertroebeling van de ooglens. Hierdoor…
Staar aan de ogen: symptomen, operatie & nastaar laserenStaar aan de ogen: symptomen, operatie & nastaar laserenWat is staar aan de ogen en hoe kan staar worden verholpen? Staar is een troebele ooglens. Staar wordt ook wel 'cataract…
Oogziekte cataract: symptomen, oorzaken & behandelingOogziekte cataract: symptomen, oorzaken & behandelingCataract is een oogprobleem dat voor heel wat ongemak kan zorgen. Je ooglens gaat geleidelijk aan vertroebelen en je zic…
Oogaandoening: Grijze staarBij grijze staar is de ooglens vertroebeld waardoor het zicht vermindert. In extreme gevallen is de ooglens zo vertroebe…
Kan men van Sint-janskruid cataract krijgen?Kan men van Sint-janskruid cataract krijgen?Sint-janskruid (Hypericum Perforatum) is een veelzijdige plant met veel goede eigenschappen. Gedronken als thee geeft he…
Bronnen en referenties
  • Age-related cataracts, http://www.nhs.uk/conditions/Cataracts-age-related/Pages/Introduction.aspx, geraadpleegd op 22 mei 2016
  • Cataract – adult, https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001001.htm, geraadpleegd op 22 mei 2016
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 22 mei 2016
  • Senile Cataract Differential Diagnoses, http://emedicine.medscape.com/article/1210914-differential, geraadpleegd op 22 mei 2016
  • Senile Cataract Overview, http://emedicine.medscape.com/article/1210914-overview#showall, geraadpleegd op 22 mei 2016

Reageer op het artikel "Leeftijdsgebonden cataract: Vertroebeling van de ooglens"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 17-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogaandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!