InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Leeftijdsgebonden cataract: Grijze staar voorkomen

Leeftijdsgebonden cataract: Grijze staar voorkomen

Leeftijdsgebonden cataract: Grijze staar voorkomen Leeftijdsgebonden cataract (grijze staar) is wereldwijd een belangrijke oorzaak van slechtziendheid en blindheid. Bij deze oogaandoening die vooral optreedt bij zestigplussers, vertroebelt de ooglens. Dit resulteert in onder andere een verminderde gezichtsscherpte en dubbelzien in één oog. De oogziekte helemaal voorkomen is niet mogelijk, maar via enkele veranderingen in de levensstijl is het wel mogelijk om te verkleinen op het ontwikkelen van cataract.
Langdurig computergebruik veroorzaakt sneller cataract / Bron: Concord90, PixabayLangdurig computergebruik veroorzaakt sneller cataract / Bron: Concord90, Pixabay

Oorzaken en risicofactoren van grijze staar bij ouderen

In de meeste gevallen klonten lensvezels samen als gevolg van de veroudering van het oog. Cataract ontwikkelt zich echter soms ook bij jongere personen als gevolg van een oogletsel, oogziekten of een ontsteking.

Andere risicofactoren omvatten:
  • diabetes mellitus (suikerziekte)
  • een overmatige blootstelling aan verblinding door computergebruik.
  • een tekort aan antioxidantvoedingsstof en enzymen, vooral vitamine B2 (riboflavine), B3 (niacine) vitamine C, vitamine E, selenium en zink
  • een uitgebreide blootstelling aan direct zonlicht
  • genetische afwijkingen
  • schadelijke stoffen uit verwerkte voedingsmiddelen met veel vetten en weinig vezels, kunstmatige zoetstoffen, suiker, alcohol, cafeïne, drugs, kwik, steroïden en tabak

Symptomen van vertroebeling van ooglens (bij senioren)

De oogafwijking ontwikkelt zich geleidelijk en veroorzaakt meestal geen oogpijn. Volgende tekenen komen voor bij leeftijdsgebonden cataract:

Oogaandoening voorkomen of progressie van cataract vertragen

Alcohol beperken is nodig om grijze staar bij ouderen te voorkomen / Bron: Jarmoluk, PixabayAlcohol beperken is nodig om grijze staar bij ouderen te voorkomen / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Alcohol beperken

Alcohol heeft effect op het gezichtsvermogen. Overmatig alcoholgebruik verhoogt het risico op grijze staar bij senioren. Het drinken van meer dan twee alcoholische drankjes per dag (ongeveer twintig gram alcohol) verhoogt de kans op de oogaandoening. Ook lijden personen die nooit alcohol drinken, sneller aan cataract dan personen die dagelijks minder dan twee standaarddrankjes drinken. Één tot maximaal twee glazen wijn bij het avondeten vormt bijgevolg geen probleem.

Bloedsuikerspiegel onder controle houden

Patiënten met diabetes mellitus (suikerziekte) moeten de bloedsuikerspiegel onder controle houden. Dit is namelijk ook belangrijk om cataract te helpen voorkomen. Patiënten met suikerziekte lopen meer kans om de oogaandoening te ontwikkelen dan personen die geen diabetes mellitus hebben. De ooglens zwelt op als de bloedsuikerspiegel te lang te hoog blijft (hyperglykemie). De lens verandert ook de bloedsuikerspiegel in sorbitol. Wanneer deze stof zich in de ooglens ophoopt, ziet de patiënt minder duidelijk en vormt zich cataract.

Geen langdurig gebruik van corticosteroïden

Het langdurig gebruik van orale (via de mond ingenomen) corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers die het immuunsysteem onderdrukken) is een bekende oorzaak van leeftijdsgebonden cataract. Mogelijk zijn geïnhaleerde en neusspray-steroïden ook risicofactoren, maar hierover zijn wetenschappers het anno augustus 2018 niet eens.

Een regelmatig oogonderzoek is nodig / Bron: Jeff Dahl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Een regelmatig oogonderzoek is nodig / Bron: Jeff Dahl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Regelmatige oogonderzoeken laten uitvoeren

De oogarts detecteert oogproblemen in een vroeg stadium. Personen tussen de veertig en vijfenzestig jaar oud bezoeken elke twee tot vier jaar de oogarts voor een grondig oogonderzoek. De oogarts verwijdt hierbij de pupillen (mydriasis) via speciale oogdruppels die in medische termen bekend staan als mydriatica. Personen die ouder zijn dan vijfenzestig jaar hebben om het jaar of om de twee jaar een onderzoek nodig. Zijn er één of meer risicofactoren aanwezig voor het ontwikkelen van een oogafwijking, dan besluit de oogarts mogelijk dat een patiënt vaker moet langskomen voor een grondig oogonderzoek.

Stoppen met roken

Roken kent heel wat gezondheidseffecten; deze schadelijke gewoonte is immers slecht voor onder andere de longen en het hart. Maar roken heeft ook invloed op de ogen. Roken een risicofactor is namelijk een risicofactor voor grijze staar bij senioren. Roken creëert meer vrije radicalen in de ogen. Dit zijn chemicaliën die cellen beschadigen. Antioxidanten – alle goede chemicaliën uit fruit en groenten – vechten tegen de slechte chemicaliën. Roken doodt echter de goede chemicaliën, en daarnaast worden hierdoor veel gifstoffen geproduceerd die mogelijk leeftijdsgebonden cataract veroorzaken. Stoppen met roken is bijgevolg belangrijk om grijze staar bij ouderen te voorkomen. Een arts stelt eventueel een behandelplan samen en schrijft medicatie voor om patiënten te helpen met het stoppen met roken. Mensen die nooit gerookt hebben, starten tot slot ook niet met deze ongezonde gewoonte.

Een ooggezonde voeding is belangrijk / Bron: Jill111, PixabayEen ooggezonde voeding is belangrijk / Bron: Jill111, Pixabay

Voeding aanpassen

Een ooggezonde voeding vermindert mogelijk het risico op het krijgen van leeftijdsgebonden cataract.

Bosbessen
Bosbessen (een kruid dat rijk is aan antioxidanten) en kurkuma (een ontstekingsremmende stof die aanwezig is in de curry-kruidenkurkuma) voorkomen eveneens de ontwikkeling van cataract bij ouderen.

Luteïne en zeaxanthine
Luteïne en zeaxanthine zijn nog twee vitaminen die de ogen helpen beschermen tegen grijze staar bij ouderen. Eieren en groene bladgroenten zijn bekende voedingsbronnen van luteïne en zeaxanthine.

Omega-3-vetzuren
Omega-3-vetzuren, die vooral in vette vis aanwezig zijn, beschermen de ogen eveneens tegen de ontwikkeling van grijze staar.

Vitamine C en E
Het eten van voedingsmiddelen met veel antioxidanten zoals vitamine C en E helpt namelijk bij het voorkomen van leeftijdsgebonden cataract. Als de oudere patiënt al grijze staar heeft, vertraagt hiermee de progressie.

Goede bronnen van vitamine C zijn onder andere:
  • aardappelen
  • aardbeien
  • broccoli
  • cantaloupe meloen
  • citrus (sinaasappels, grapefruit, limoenen, enz.)
  • kiwifruit
  • rode en groene paprika's
  • spruitjes
  • tomaten en tomatensap

Vitamine E bevindt zich vooral in plantaardige oliën zoals zonnebloem, saffloer of tarwekiemen. Noten, vooral amandelen en pinda’s, zijn ook goede bronnen van vitamine E. Groene groenten zoals spinazie en broccoli zijn ook goed voor de ooggezondheid. Sommige voedingsmiddelen bevatten extra vitamine E, zoals bijvoorbeeld ontbijtgranen. De persoon controleert best de informatie op de verpakking om zeker te zijn. Dagelijks fruit en groenten eten zijn goed voor de ooggezondheid. Vijf porties leveren meer dan 100 milligram vitamine C en 5 tot 6 milligram luteïne en zeaxanthine. Slechts twee porties noten leveren al 8 tot 14 milligram vitamine E op.

Supplementen
Mensen die via de voeding onvoldoende vitaminen opnemen, nemen best multivitaminen of supplementen. Het is wel verstandig om het vitamine- of supplementgebruik eerst te overleggen met de arts omdat deze mogelijk interfereren met bepaalde medicijnen. Ook zijn de vitaminen of andere supplementen soms niet geïndiceerd bij patiënten met bepaalde aandoeningen.

Het dragen van een goede zonnebril is belangrijk / Bron: Hans, PixabayHet dragen van een goede zonnebril is belangrijk / Bron: Hans, Pixabay

Zonnebril dragen

Een matige blootstelling aan zonlicht is goed voor de gezondheid, maar een overmatige blootstelling aan zonlicht leidt tot schade aan de ogen en de huid. Ultraviolet (UV) licht veroorzaakt veranderingen in de ogen; dit beschadigt namelijk de eiwitten in de ooglens. Het dragen van een hoed met een brede rand en een zonnebril zijn dan ook belangrijke beschermende maatregelen tegen het schadelijke UV-licht. Een zonnebril vermindert het risico op grijze staar bij senioren. Er zijn veel opties voor een zonnebril die er goed uitziet en tegelijkertijd de ogen beschermt. Volgend type zonnebril is aanbevolen:
  • blokkeert 99% tot 100% UVA- en UVB-stralen (UV-stralen)
  • filtert 75% tot 90% van het zichtbare licht
  • heeft een grijze tint, wat handig is tijdens het rijden
  • past bij de gezichtsvorm

Medisch advies bij leeftijdsgebonden cataract

Zelfzorgmaatregelen helpen een tijdje om grijze staar bij senioren te voorkomen of de progressie hiervan te vertragen. Als de patiënt echter reeds lijdt aan de oogziekte, gaat het gezichtsvermogen mogelijk toch geleidelijk achteruit. Wanneer het verlies van het gezichtsvermogen de dagelijkse activiteiten verstoort, is het verstandig om de oogarts te raadplegen voor meer informatie over een staaroperatie.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Cataract (staar), een veel voorkomende oogaandoeningCataract (staar), een veel voorkomende oogaandoeningCataract (beter bekend als grijze staar, grauwe staar of simpelweg staar) is een vertroebeling van de ooglens. Hierdoor…
Aandoening van het oog: cataract (staar)Aandoening van het oog: cataract (staar)Deze oogaandoening wordt ook wel grijze- of grauwe staar genoemd. Cataract is een aandoening dat de lens in het oog vert…
Oogaandoening: Grijze staarBij grijze staar is de ooglens vertroebeld waardoor het zicht vermindert. In extreme gevallen is de ooglens zo vertroebe…
Staar aan de ogen: symptomen, operatie & nastaar laserenStaar aan de ogen: symptomen, operatie & nastaar laserenWat is staar aan de ogen en hoe kan staar worden verholpen? Staar is een troebele ooglens. Staar wordt ook wel 'cataract…
Ouderenzorg: immobiliteit, slechthorendheid, slechtziendheidOnder de functionele beperkingen bij ouderen verstaan we o.a. immobiliteit, slechthorendheid en slechtziendheid. De gevo…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Rakesh Ahuja, MD, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Geraadpleegd op 19 augustus 2018:
  • 4 Ways to Prevent Cataracts at Any Age, https://www.vsp.com/prevent-cataracts.html
  • CATARACTS CAN BE REVERSED AND DISSOLVED BY EATING THE RIGHT FOOD, https://juicing-for-health.com/cataracts
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • How Can I Prevent Cataracts?, https://www.webmd.com/eye-health/cataracts/how-can-i-prevent-cataracts#1
  • How to Prevent Cataracts Naturally, https://www.verywellhealth.com/preventing-cataracts-naturally-89270
  • Is There Any Way to Prevent Cataracts?, http://visionsource.com/blog/prevent-cataracts/#
  • Afbeelding bron 1: Concord90, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Jeff Dahl, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 4: Jill111, Pixabay
  • Afbeelding bron 5: Hans, Pixabay

Reageer op het artikel "Leeftijdsgebonden cataract: Grijze staar voorkomen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 21-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogaandoeningen
Bronnen en referenties: 13
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!