InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Cataract (staar): Types van vertroebeling van ooglens

Cataract (staar): Types van vertroebeling van ooglens

Cataract (staar): Types van vertroebeling van ooglens Cataract (staar) is een oogaandoening waarbij een vertroebeling van de lens in het oog optreedt als gevolg van eiwitophoping in het lichaam. De oogziekte leidt tot een verminderd gezichtsvermogen en onbehandeld zelfs tot een verlies van gezichtsvermogen. Er zijn drie primaire typen cataract, afhankelijk van de laag waarin de ooglensvertroebeling optreedt: nucleair (in de lenskern), corticaal (in de buitenste schillaag van de ooglens) en posterieur subcapsulair (achterzijde van de lens). Veelal ontstaat cataract door de veroudering, al spelen ook diverse andere risicofactoren een rol, zoals overmatig alcoholgebruik en een slechte voeding. Naast een wazig gezichtsvermogen komen ook problemen met het lezen en het nachtzicht tot stand bij de oogziekte. Een staaroperatie behandelt de progressieve oogaandoening.
Overmatig alcoholgebruik vormt een risicofactor voor staar / Bron: Jarmoluk, PixabayOvermatig alcoholgebruik vormt een risicofactor voor staar / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Oorzaken van vertroebelde lens in oog

De lens in het oog lijkt veel op een cameralens en richt het licht op het netvlies voor het krijgen van een helder beeld. Hiermee is ook mogelijk om goed van dichtbij of veraf te zien. De lens is meestal gemaakt van water en eiwit. Het eiwit is op een precieze manier gerangschikt zodat de lens vrij blijft en licht doorlaat. Naarmate mensen verouderen, klontert een deel van het eiwit samen en wordt een klein deel van de lens troebel waardoor cataract ontstaat. Na verloop van tijd breidt de cataract uit en vervaagt meer en meer van de ooglens, waardoor het voor de patiënt lastiger is om te kunnen zien.

Anno oktober 2018 is het onbekend waarom de lens van het oog verandert naarmate mensen verouderen en waarom staar zich dus vormt.

Risicofactoren

Enkele risicofactoren veroorzaken mogelijk cataract naast de veroudering van het oog:

Types van staar

Nucleaire cataract

Nucleaire cataract (nucleaire sclerotische cataract) komt het vaakst voor en is meestal een teken van ouderdomsstaar (leeftijdsgebonden cataract). Geleidelijk verhardt (sclerose) de centrale zone van de lens (lenskern) en krijgt deze een groen-bruine kleur. Na verloop van tijd breiden deze verharding en lensverkleuring zich uit naar de andere lagen van de lens. Naarmate dit type cataract vordert, verbetert het gezichtsvermogen van het oog en het dichtbij zien (voor het lezen of andere vormen van dichtbij werk) tijdelijk. Dit symptoom is echter niet permanent. Nucleaire cataract vordert langzaam en vaak duurt het meerdere jaren alvorens het zicht aangetast wordt.

Corticale cataract

Corticale cataract vormt zich in de cortex (buitenste schillaag van de lens, de buitenrand van de ooglens) waarbij de lens een grijze, bewolkte kleur krijgt. Veranderingen in het watergehalte van de lensvezels creëren kloven, of spleten, die lijken op de spaken van een wiel dat van de buitenrand van de lens naar het midden wijst. Geleidelijk breidt de vertroebeling uit van de buitenkant van de lens naar het midden. Uiteindelijk ontstaan problemen met het gezichtsvermogen zoals wazig zien, schittering zien, minder contrast en geen dieptezicht meer. Patiënten met diabetes mellitus (suikerziekte) lopen een verhoogd risico op het ontwikkelen van corticale cataract.

Posterieure subcapsulaire cataract

De patiënt heeft eerst een klein ondoorzichtig of troebel gebied aan de achterkant (posterieur) van de lens. Dit type cataract staat bekend als ‘subcapsulair’ omdat het zich onder de lenscapsule vormt, een klein zakje of membraan dat de lens omgeeft en op zijn plaats houdt. Subcapsulaire staar tast het leesvermogen aan en creëert halo-effecten en schittering rond lichten. Patiënten die corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers die het immuunsysteem onderdrukken) gebruiken of lijden aan diabetes mellitus (suikerziekte), extreme bijziendheid en/of retinitis pigmentosa (verlies van kegeltjes en staafjes in het oog), ontwikkelen dit type cataract. Subcapsulaire cataract ontwikkelen zich vaak snel waarbij de symptomen reeds binnen enkele maanden merkbaar zijn.

Wazig zien komt voor bij cataract / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)Wazig zien komt voor bij cataract / Bron: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)

Symptomen

Staar gaat gepaard met tal van symptomen zoals:
  • dubbelzien (meestal meerdere schaduwbeelden zien met één of beide ogen)
  • een nieuwe bril nodig hebben omdat de patiënt tijdelijk beter ziet (bij nucleaire cataract); dit effect verdwijnt want de vertroebeling is progressief
  • een verminderd gezichtsvermogen
  • een verminderd kleurzicht (dit valt vooral op wanneer één oog reeds behandeld is voor cataract)
  • een verminderd nachtzicht (de ooglens vertroebelt waardoor minder licht in het oog terecht kan en de patiënt ook minder contrast ziet)
  • een wazig gezichtsvermogen (verminderde gezichtsscherpte, troebel gezichtsvermogen voor zowel veraf als dichtbij)
  • problemen met verblinding / strooilicht

Diagnose en onderzoeken

Patiënten met cataract krijgen een grondig oogonderzoek bij de oogarts, die het gezichtsvermogen en de gezichtsscherpte test en de oogdruk meet (tonometrie). Verder onderzoekt de oogarts het oog microscopisch (funduscopie) om zeker te zijn dat de patiënt lijdt aan cataract en niet aan een andere oogziekte.

Een ooggezonde voeding consumeren is belangrijk / Bron: Jill111, PixabayEen ooggezonde voeding consumeren is belangrijk / Bron: Jill111, Pixabay

Behandeling van cataract

De patiënt krijgt een cataractoperatie om de troebele lens te verwijderen en te vervangen door een kunstlens.

Preventie van vertroebeling van ooglens

Via enkele tips is het mogelijk om cataract te voorkomen:

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Staar aan de ogen: symptomen, operatie & nastaar laserenStaar aan de ogen: symptomen, operatie & nastaar laserenWat is staar aan de ogen en hoe kan staar worden verholpen? Staar is een troebele ooglens. Staar wordt ook wel 'cataract…
Cataract (staar), een veel voorkomende oogaandoeningCataract (staar), een veel voorkomende oogaandoeningCataract (beter bekend als grijze staar, grauwe staar of simpelweg staar) is een vertroebeling van de ooglens. Hierdoor…
Staar: symptomen, oorzaken & behandelingStaar is het troebel worden van de ooglens. Er zijn verschillende soorten staar: ouderdomsstaar, jeugdstaar en aangebore…
Oogaandoening: Grijze staarBij grijze staar is de ooglens vertroebeld waardoor het zicht vermindert. In extreme gevallen is de ooglens zo vertroebe…
Oogziekte cataract: symptomen, oorzaken & behandelingOogziekte cataract: symptomen, oorzaken & behandelingCataract is een oogprobleem dat voor heel wat ongemak kan zorgen. Je ooglens gaat geleidelijk aan vertroebelen en je zic…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Sipa, Pixabay
  • Geraadpleegd op 29 oktober 2018:
  • Are There Different Types of Cataracts?, http://www.visionaware.org/info/your-eye-condition/cataracts/different-types-of-cataracts/125
  • Cataract – Staar, https://www.sezz.be/diensten/oftalmologie/cataract-staar.aspx
  • Catarats, https://www.allaboutvision.com/conditions/cataracts.htm
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Leeftijdsgebonden cataract: Vertroebeling van de ooglens; https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/171542-leeftijdsgebonden-cataract-vertroebeling-van-de-ooglens.html#behandeling-van-het-oog-met-een-vertroebelde-lens
  • Types of cataracts, https://www.webmd.com/eye-health/cataracts/cataracts-types#1
  • What Are the Three Types of Cataracts?, http://www.correctvision.com/laser-eye-surgery-2/what-are-the-three-types-of-cataracts/
  • Afbeelding bron 1: Jarmoluk, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Nufkin, Flickr (CC BY-2.0)
  • Afbeelding bron 3: Jill111, Pixabay

Reageer op het artikel "Cataract (staar): Types van vertroebeling van ooglens"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 17-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogaandoeningen
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!