InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Glaucoom: Verhoogde oogdruk met verlies van gezichtsvermogen

Glaucoom: Verhoogde oogdruk met verlies van gezichtsvermogen

Glaucoom: Verhoogde oogdruk met verlies van gezichtsvermogen Glaucoom is een oogaandoening waarbij vaak (maar niet altijd!) de normale oogdruk (intra-oculaire druk) langzaam of snel opbouwt. Hierbij treedt schade op aan de oogzenuw. De oogzenuw is een bundel van zenuwvezels die het netvlies verbindt met de hersenen. Bij glaucoom treedt zenuwvezelverlies op waardoor de oogzenuw uitgehold is op de plaats waar de oogzenuw overgaat in het netvlies. De patiënt ervaart hierdoor gezichtsvelduitval. Meestal bemerkt de patiënt de schade aan het gezichtsvermogen pas laat op, al zijn de symptomen wel direct op te merken bij acute glaucoom. Onbehandelde glaucoom leidt tot blindheid, maar dankzij enkele behandeltechnieken valt glaucoom af te remmen.

Oorzaken glaucoom: Schade aan oogzenuw

Het is niet goed gekend wat de precieze oorzaak is van glaucoom. Zelfs patiënten met een normale vloeistofdruk in de ogen verliezen soms het gezichtsvermogen door glaucoom. Het voorste deel van het oog is gevuld met kamerwater (fluïdum), een heldere vloeistof. Dit is aangemaakt in een gebied achter de iris. Het kamerwater verlaat het oog via kanalen waar de iris en het hoornvlies samenkomen. Dit gebied is gekend als de "voorste kamer hoek", of "de hoek". Soms loopt dit kamerwater niet of te traag weg waardoor zich druk opbouwt in het oog. Bij open-hoek glaucoom is de drukstijging traag en laag, terwijl dat bij gesloten-hoek glaucoom net omgekeerd is.

Soorten oogziekte

Glaucoom, een oogzenuwaandoening, bestaat in veel verschillende soorten
  • Laagspanning of normale druk glaucoom: Hierbij is de oogdruk normaal maar heeft de patiënt toch glaucoom.
  • Aangeboren glaucoom (= congenitale glaucoom): Deze glaucoomvorm is reeds bij de geboorte of kort daarna zichtbaar, waarbij de oogdruk toeneemt als gevolg van een autosomaal recessieve ontwikkelingsstoornis.
  • Secundair glaucoom: Deze is het gevolg van een uitlokkende factor zoals medicatie (vaak corticosteroïden), oogaandoeningen (zoals uveïtis), aandoeningen zoals diabetes mellitus (suikerziekte), en een oogtrauma.
  • Open-hoek glaucoom: Bij open-hoek glaucoom treden de symptomen geleidelijk aan op, en meestal bemerkt de patiënt de symptomen reeds in een laat stadium waarbij de oogzenuw reeds veel schade heeft opgelopen.
  • Gesloten hoek glaucoom: Bij dit type glaucoom treedt een snelle oogdrukstijging op waardoor de patiënt veel pijn heeft. Dit is een medische noodsituatie. Plots het gezichtsvermogen verliezen is hierbij mogelijk

Risicofactoren verhoogde oogdruk

Glaucoom komt mogelijk bij iedereen voor, maar patiënten van Afro-Amerikaanse afkomst, patiënten boven de zestig jaar, patiënten met een familiale geschiedenis van glaucoom en patiënten bij wie de fluïdumdruk in de ogen verhoogd is, lopen een hoger risico op de oogziekte. Alle patiënten binnen deze doelgroep hebben om de twee jaar een standaard oogonderzoek nodig waarbij de oogarts de pupillen verwijdt via speciale oogdruppels. Deze zijn in medische termen gekend als "mydriatica". Daarnaast vormen nog andere factoren een risicofactor voor glaucoom.

Symptomen oogafwijking: open-hoek en gesloten-hoek glaucoom

Open-hoek glaucoom: Trage ontwikkeling van symptomen

Open-hoek glaucoom is een sluipende oogziekte waarbij de meeste patiënten lang niet merken dat ze lijden aan de oogaandoening. De stijging van de intra-oculaire druk verloopt traag en is laag. Pas als glaucoom het gezichtsvermogen aantast en patiënten hierdoor een deel van het gezichtsvermogen verliezen, ontstaan problemen. Wanneer door glaucoom schade optreedt aan de oogzenuwvezels, ontwikkelen zich kleine blinde vlekken (scotomen) in het gezichtsveld, wat meestal gebeurt aan de zijkant, wat gekend is als het perifeer gezichtsvermogen. Helaas merken veel patiënten pas de symptomen op wanneer reeds aanzienlijke schade is opgetreden aan de oogzenuw. Wanneer de ganse oogzenuw beschadigd is, treedt volledige blindheid op bij de patiënt. De patiënt krijgt met andere woorden door glaucoom een visuele handicap waardoor hij slechtziend of blind is.

Gesloten-hoek glaucoom: Snelle ontwikkeling van symptomen

Bij gesloten-hoek glaucoom is de stijging van de oogdruk vaak hoog en plotseling. De patiënt heeft hierbij in tegenstelling tot open-hoek glaucoom wel direct merkbare symptomen. In meestal één oog treedt namelijk een snelle drukopbouw van kamerwater op. Deze symptomen variëren wel per patiënt. Deze omvatten braken, ernstige pijn in één oog of beide ogen, halo's of "regenbogen" rond lichten zien, hoofdpijn, misselijkheid, een wazig gezichtsvermogen, een rood oog en/of gezwollen oog en/of een versmald gezichtsveld (kokerzicht, tunnelzicht). Soms wijzen deze symptomen op andere oogproblemen en daarom is het noodzakelijk om zo snel mogelijk de oogarts te raadplegen bij het opmerken van deze klachten, ook om blindheid te voorkomen.

Diagnose en onderzoeken

Oogonderzoek

De oogarts voert een standaard oogonderzoek uit via een spleetlamp, een speciale microscoop waarmee de arts de achterkant van het oog bekijkt. Daarnaast zijn nog enkele diagnostische onderzoeken nodig. De oogarts bestudeert eveneens het netvlies van het oog. De patiënt krijgt hiervoor mydriatica (pupil verwijdende oogdruppels) toegediend. De oogarts voert daarnaast een meting van de gezichtsscherpte uit waarbij hij een speciale oogkaart gebruikt. Hij onderzoekt zo het gezichtsvermogen op verschillende afstanden. Een tonometrie, ook gekend als een oogdrukmeting, is daarnaast vereist om de fluïdumdruk in het oog te meten. Tot slot voert hij een gonioscopie uit om te kijken aan welk type glaucoom de patiënt lijdt.

Diagnostisch onderzoek

Via een gezichtsveldonderzoek (GVO) meet de oogarts het gezichtsvermogen aan de zijkant (perifeer gezichtsvermogen). Bij glaucoom is het perifeer gezichtsvermogen namelijk aangetast. Soms maakt de oogarts foto's van de oogzenuw.

Behandeling glaucoom

De behandeling van hoge fluïdumdruk in het oog hangt af van enkele factoren met name:
  • de algehele gezondheid en medische voorgeschiedenis van de patiënt
  • de ernst van de symptomen bij de patiënt
  • de leeftijd van de patiënt
  • de mening of voorkeur van de patiënt
  • de mogelijkheid bij de patiënt om om te gaan met specifieke medicijnen, procedures of therapieën
  • de verwachte duur van de aandoening bij de patiënt

Glaucoom zelf valt niet te genezen, maar het is belangrijk om de behandeling zo snel mogelijk op te starten om het verlies van het gezichtsvermogen te voorkomen. De behandeling bestaat mogelijk uit medicijnen waardoor ofwel minder fluïdumproductie plaatsvindt of anders ontwikkelt zich hierdoor een lagere oogdruk doordat het kamerwater uit het oog wegloopt. Deze geneesmiddelen krijgt de patiënt via tabletten, intraveneus (in een ader toegediend) maar soms via oogdruppels. Bij oogdruppels hanteert de patiënt wel correcte oogdruppelrichtlijnen. Daarnaast is laserchirurgie via diverse technieken mogelijk. Ook een operatie is mogelijk, zoals een trabeculectomie. Bovendien is een drainage-implant mogelijk zodat het kamerwater uit het oog in staat is om weg te lopen. Soms is een combinatie van behandelingen of een herhaling van één of meer behandelingen nodig om glaucoom af te remmen.

Prognose snelle drukopbouw van kamerwater

Bij open-hoek glaucoom volgt de patiënt de aanwijzingen van de oogarts, want dit type glaucoom valt niet te genezen. Bij gesloten-hoek glaucoom, wat een medische noodsituatie is, is een operatie vereist om het gezichtsvermogen nog te behouden. Baby's met aangeboren glaucoom doen het meestal goed wanneer de operatie vroeg gebeurt. Bij secundaire glaucoom is de prognose afhankelijk van de oorzaak van de aandoening.

Complicaties oogziekte: Verlies van het gezichtsvermogen

In veel gevallen is het gezichtsvermogen matig tot ernstig aangetast. Blindheid treedt op indien de patiënt geen behandeling krijgt.

Lees verder

© 2016 - 2017 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Oogziekte glaucoom: laat je oogdruk meten vóór 't te laat isOogziekte glaucoom: laat je oogdruk meten vóór 't te laat isGlaucoom is een oogaandoening die geleidelijk en ongemerkt je oog beschadigt. Je merkt het meestal pas als het al te laa…
Posner-Schlossman Syndroom: Glaucoom (verhoogde oogdruk)Posner-Schlossman Syndroom: Glaucoom (verhoogde oogdruk)Het Posner-Schlossman Syndroom is een milde oogontsteking waarbij de patiënt in korte tijd een heel hoge oogdruk creëert…
Glaucoom (groene staar), een aandoening van het oogGlaucoom (groene staar), een aandoening van het oogGlaucoom is een oogaandoening die in de volksmond ook wel groene staar wordt genoemd. Mensen met glaucoom lijden aan gez…
Verhoogde oogdruk: symptomen, oorzaken en behandelingVerhoogde oogdruk: symptomen, oorzaken en behandelingVelen hebben hun oogdruk weleens laten meten bij de opticien door middel van een pufje lucht dat tegen het oog wordt geb…
Glaucoom: symptomen, behandeling en glaucoom operatieGlaucoom: symptomen, behandeling en glaucoom operatieGlaucoom symptomen zijn pijnloos en geven aanvankelijk vaak geen klachten van gezichtsverlies. Glaucoom is een chronisch…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: National Eye Institute, National Institutes Of Health / Wikimedia Commons
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010, geraadpleegd op 31 mei 2016
  • Glaucoma, http://www.saintlukeshealthsystem.org/health-library/glaucoma, geraadpleegd op 31 mei 2016
  • Glaucoma, https://www.nlm.nih.gov/medlineplus/ency/article/001620.htm, geraadpleegd op 31 mei 2016
  • Glaucoom (hoge oogdruk), http://www.oogartsen.nl/oogartsen/overige_oogziekten/glaucoom_glaucoma_oogdruk/, geraadpleegd op 31 mei 2016

Reageer op het artikel "Glaucoom: Verhoogde oogdruk met verlies van gezichtsvermogen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Infoteur: Miske
Laatste update: 18-09-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogaandoeningen
Bronnen en referenties: 5
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!