InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Talgkliercarcinoom ooglid of huid: symptomen en behandeling

Talgkliercarcinoom ooglid of huid: symptomen en behandeling

Talgkliercarcinoom ooglid of huid: symptomen en behandeling Een talgkliercarcinoom is een zeer zeldzame vorm van huidkanker. De talgklieren zijn de klieren die huidsmeer produceren. Talgklieren komen overal op het lichaam voor. Daarom kan deze vorm van kanker zowat overal op het lichaam voorkomen. Het komt het meest voor op de oogleden en rond de ogen. Over het algemeen verschijnen ze als een stevig, pijnloos knobbeltje dat gelig van kleur kan zijn. De meest voorkomende plek is het bovenste ooglid en in 75% van de gevallen komt talgkliercarcinoom rond de ogen of oogleden voor. De rest kan elders verschijnen, bijvoorbeeld op het hoofd of nek, romp of in de schaamstreek. Het komt vaker voor bij oudere mensen, maar talgklierkanker kan ook voorkomen bij jongere mensen die eerder radiotherapie hebben gehad aan het gezicht.

Talgkliercarcinoom


Wat zijn talgklieren?

Talgklieren zijn kleine klieren die verbonden zijn met de haarfollikels in de huid. Talgklieren bevinden zich in behaarde gebieden van het lichaam, maar ze komen het meeste voor op de huid van de hoofdhuid en het gezicht. De klieren zijn verantwoordelijk voor de productie van huidsmeer, ook wel talg of sebum genoemd, een olieachtige stof die het haar en de huid gehydrateerd houdt.

Talgkliercarcinoom: agressieve huidkanker

Tumoren van de talgklieren kunnen goedaardig zijn, zoals talghyperplasie. Talgkliercarcinoom, ook wel sebaceous carcinoom genoemd, is evenwel een kwaadaardige tumor. Het is een zeldzame agressieve huidkanker die vaak optreedt rond het ooggebied. Het kan ook op andere delen van de huid voorkomen, maar dat komt minder vaak voor.

Chalazion op het ooglid / Bron: Kotek1986, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Chalazion op het ooglid / Bron: Kotek1986, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Symptomen talgkliercarcinoom: stevig, pijnloos knobbeltje

En talgkliercarcinoom ontstaat uit de klieren van Meibom die zich voornamelijk bevinden in de bovenste oogleden, maar je treft ze ook aan in de onderste oogleden. Andere plekken waar een talgkliercarcinoom zich kan openbaren, zijn de oogharen (klieren van Zeis of Moll), de traanheuvel en de wenkbrauwen. De symptomen van een talgkliercarcinoom in het gebied van de oogkas zijn onder meer een kleine, erythemateuze (rode) of geelachtige, stevige, diepgewortelde, langzaam groeiend knobbeltje op het bovenste ooglid of onderste ooglid. Laesies komen het bovenste ooglid 2 tot 3 keer vaker voor dan op het onderste ooglid. De tumor wordt vaak verward met een chalazion (een goedaardige ontsteking van de Meibom klier). Naarmate de tumor groeit, kan het zich uitbreiden naar het bindvlies, waar hij aangezien kan worden voor keratoconjunctivitis of blefaroconjunctivitis. In vergevorderde gevallen kan de uitbreiding van de tumor leiden tot zowel bovenste en onderste ooglidlaesies en het verlies van de wimpers, de vorming van zweren en leiden tot een vervormd zicht.

Locaties van talgkliercarcinomen

Talgklierencarcinomen die zich manifesteren op de huid en niet rond de ogen, zijn goed voor ongeveer 25% van alle talgkliercarcinomen. Deze tumoren treden meestal op rond het hoofd en de nek. Andere plekken waar deze tumoren voorkomen, zijn de genitaliën, gehoorgang, borsten, romp en de mondholte. De klinische presentatie van deze huidlaesies is niet-specifiek; ze zien er meestal uit als een roze tot geel-rode knobbel van verschillende grootte.

Oorzaken en risicofactoren talgklierencarcinoom

De oorzaak van een talgcarcinoom is nog onduidelijk. De volgende risicofactoren zijn bekend:
  • Muir-Torre syndroom;
  • eerdere bestraling in het gebied voor een verscheidenheid van goedaardige en kwaadaardige aandoeningen, bijvoorbeeld retinoblastoom (een zeldzame vorm van kanker in het netvlies van het oog, vaak gezien bij kinderen onder de vijf jaar);
  • gebruik van orale thiazidediureticum (een middel tegen hoge bloeddruk);
  • mutaties van het tumorsuppressorgen p53;
  • immunosuppressie.

Talgkliercarcinomen rond het oog komen vaker voor bij Aziatische mensen en komen vaker voor bij vrouwen, vooral rond de 60 tot 80 jaar oud. Talgkliercarcinomen op de huid komen vooral voor bij ouderen, zonder voorkeur voor mannen of vrouwen.

Diagnose en onderzoek

De diagnose van een talgkliercarcinoom in het gebied van de oogkas loopt vaak vertraging op van maanden tot jaren (gemiddelde vertraging van begin van de ziekte tot de diagnose varieert van 1-3 jaar), omdat tal van andere inflammatoire aandoeningen, auto-immuunziekten, infectieuze processen en andere tumoren erg op een talgkliercarcinoom lijken. Een talgkliercarcinoom in het ooglid kan soms erg veel gelijkenis vertonen met een chalazion of op een chronische blefaroconjunctivitis. Een talgkliercarcinoom kan ook veel weghebben op andere vormen van huidkanker zoals een plaveiselcelcarcinoom of een basaalcelcarcinoom. De definitieve diagnose is gebaseerd op anamnese, adequate chirurgische biopsie (weefselonderzoek) en de gecombineerde kennis van een patholoog, oogarts en dermatoloog.

Complicaties en behandeling van talgkliercarcinoom

Ofschoon een talgkliercarcinoom een zeldzame vorm van huidkanker is, is het een agressieve en potentieel gevaarlijke tumor die kan leiden tot aanzienlijke morbiditeit en mortaliteit. Een vertraging in de diagnose van meer dan 6 maanden, een tumor die groter is dan 1 cm in omvang en als zowel het bovenste als onderste ooglid zijn betrokken, zijn factoren die leiden tot een slechtere prognose. De totale mortaliteit is 5-10%, omdat fouten in de diagnose en behandeling tot vertraging leiden wat de kans op complicaties en sterfte vergroot.

Radiotherapie (bestraling) / Bron: Adriaticfoto/Shutterstock.comRadiotherapie (bestraling) / Bron: Adriaticfoto/Shutterstock.com
Verwijdering van de tumor
Radicale chirurgische excisie is de meest voorkomende en effectieve behandelingsmethode. Soms wordt dit gecombineerd met bestraling (radiotherapie). Ongeveer 30% van de talgkliercarcinomen keert terug na verwijdering. Bij uitzaaiingen in de omliggende (lokale) lymfeklieren kan behandeling bestaan uit het verwijderen van alle lymfeklieren op die plek in het lichaam met een operatie en/of plaatselijke bestraling.

Lees verder

© 2016 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Sebaceus carcinoom: Vorm van huidkanker op ooglidSebaceus carcinoom: Vorm van huidkanker op ooglidSebaceuze klieren (talgklieren) zijn kleine klieren die verbonden zijn met haarfollikels in de huid. In alle haardragend…
Huidkanker: symptomen, oorzaken & behandelingHuidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker in Nederland. Huidkanker ontstaat als de cellen van je huid zich onge…
Kanker: HuidkankerHuidkanker is de meest voorkomende vorm van kanker. Vooral mensen met een blanke huid lopen het risico op huidkanker. De…
Teelbalkanker, oorzaken, symptomen en behandelingTeelbalkanker (testiscarcinoom) is de meest voorkomende soort kanker bij mannen jonger dan 35 jaar. Ongeveer 0,004% van…
Knobbeltje in de borst, borstkanker?Twaalfduizend keer per jaar wordt bij vrouwen borstkanker gediagnosticeerd en is daarmee de meest voorkomende kanker bij…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/AW
  • https://www.kanker.nl/bibliotheek/talgkliercarcinoom/wat-is/9453-talgkliercarcinoom
  • https://www.kanker.nl/bibliotheek/talgkliercarcinoom/behandeling-en-bijwerkingen/9458-behandeling-bij-talgkliercarcinoom
  • http://www.cancerresearchuk.org/about-cancer/cancers-in-general/cancer-questions/what-is-a-sebaceous-gland-carcinoma
  • https://www.aad.org/public/diseases/skin-cancer/sebaceous-carcinoma
  • http://www.dermnetnz.org/topics/sebaceous-carcinoma/
  • Afbeelding bron 1: Kotek1986, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: Adriaticfoto/Shutterstock.com

Reageer op het artikel "Talgkliercarcinoom ooglid of huid: symptomen en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 26-06-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Oogaandoeningen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!