InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Moedervlekken: Soorten, vormen, symptomen en behandeling

Moedervlekken: Soorten, vormen, symptomen en behandeling

Moedervlekken: Soorten, vormen, symptomen en behandeling Een moedervlek, in medische termen gekend als een “naevus” is een soort vlek op de huid die bij de geboorte aanwezig is. Deze huidafwijking bestaat in diverse soorten en vormen. Moedervlekken kennen verschillende mogelijke kleuren, texturen, randen, groottes enzovoort. De meeste moedervlekken zijn onschadelijk en behoeven geen behandeling, tenzij om cosmetische redenen. Sommige soorten moedervlekken vervagen of verdwijnen na verloop van tijd, terwijl andere soorten, zoals wijnvlekken, aanwezig blijven zonder behandeling. Bij wijzigingen van een moedervlek, is het steeds verstandig een (huid)arts te raadplegen want af en toe leidt een moedervlek tot huidkanker.

Oorzaken huidafwijking onbekend

De oorzaak van de vorming van moedervlekken is niet helemaal duidelijk. Deze aangeboren huidafwijking is meestal niet erfelijk.

Soorten moedervlekken

De verschillende vormen van een moedervlek zijn op te delen in twee soorten namelijk uit gepigmenteerde en uit rode moedervlekken.

Gepigmenteerde moedervlekken

Gepigmenteerde moedervlekken bestaan uit een plaatselijke afwijking in de pigmentvorming. Dit zijn gebieden waarin de kleur van de moedervlek verschilt van de kleur van de rest van de huid.

Rode moedervlekken (vasculaire moedervlekken)

Rode moedervlekken bestaan uit een plaatselijke verwijding of vermeerdering van de bloedvaten waardoor een rode huidskleur bestaat. De bloedvaten bevinden zich hierbij dicht bij het huidoppervlak. Hemangiomen zijn een veel voorkomende vorm van vasculaire moedervlekken. De oorzaak is onbekend. De kleur is het gevolg van de groei van bloedvaten op deze plaats. Aardbeivlekken, spelonkachtige hemangiomen, zalmvlekken (ooievaarsbeten) en wijnvlekken (roze of paarse verkleuring van huid) zijn veel voorkomende soorten hemangiomen.

Verschillende vormen van een moedervlek

Een moedervlek neemt diverse mogelijke vormen aan.
  • naevus araneus: fijne teleangiëctasie die van een centraal punt uit stervormig uitstraalt en aldus gelijkenis met een spin vertoont (spider naevus, ‘spinnetje’)
  • naevus flammeus (naevus sanguineus, angioma simplex): helrode moedervlek
  • naevus lenticularis (lentigo): oppervlakkige pigmentnaevus
  • naevus maternus (naevus congenitus): bruine of roodbruine moedervlek
  • naevus pigmentosus: moedervlek, ontstaan door plaatselijke pigmentvorming
  • naevus pilosus: met haar begroeide moedervlek
  • naevus sebaceus: grillige huidgezwelletjes bestaande uit gedegenereerde talgklieren
  • naevus spilus (lentigo juvenilis, naevus Sutton): naevus pigmentosus omringd door een rond plekje leukodermie
  • naevus vinosus of vasculosus: wijnvlek, blauwrode moedervlek resulterend uit teleangiëctasieën (verwijde bloedvaten)
  • nevus van Becker: donkere moedervlek met dikke haren

Moedervlek bij aandoeningen

Één of meer moedervlekken zijn ook typerend bij enkele ziekten:
  • Basocellulair naevus syndroom (basale-cellennaevussyndroom, BNS, syndroom van Gorlin-Goltz, dysplastisch naevussyndroom: aanwezigheid van multipele (familiale) naevi, waarbij een verhoogd risico tot melanoomontwikkeling bestaat
  • Neurofibromatose: erfelijke neurologische aandoening met symptomen aan de ogen en huid. De patiënt heeft hierbij meerdere café-au-lait-vlekken (koffie-met-melk-vlekken op de huid), meestal onder de oksels, in de bocht van de elleboog en knie, en rond de liesstreek
  • Pityriasis rosea: moedervlek en vurige huiduitslag op romp

Symptomen

Verschillende soorten moedervlekken hebben verschillende oorzaken en symptomen.

Archipelvlekke

Archipelvlekken (Mongoolse blauwe vlekken) komen vaker voor bij mensen met een donkere huidskleur. Dit zijn meestal grijsblauwe of gekneusde vlekken die de arts zelfs soms verwart met kindermishandeling. Zij verschijnen vaak in de onderrug of de billen, evenals op de romp of armen.

Cafe-au-lait vlekken

Cafe-au-lait vlekken treden op bij mensen met de genetische aandoening neurofibromatose. Cafe-au-lait vlekken zijn lichtbruin van kleur (de kleur van koffie met melk). Op een lichte huid is de kleur hiervan lichtbruin, maar op een donkere huid is de kleur van de vlek zwart. De café-au-lait vlekken vervagen af en toe bij het verouderen maar meestal verdwijnen ze nooit helemaal.

Moedervlekken

Moedervlekken heeft bijna iedereen; de meeste moedervlekken verschijnen na de geboorte. Gewone moedervlekken zijn kleine clusters van donkergekleurde huidcellen. Ze hebben een rode, donkerbruine of zwarte huidskleur. Ze variëren in grootte van minder dan 1,5 cm tot meer dan 20 cm in diameter. Sommige moedervlekken verdwijnen spontaan maar bij de huidveroudering verschijnen soms bijkomende moedervlekken. Het risico van naevi (meervoud van naevus) dat ze zich ontwikkelen tot huidkanker is laag, maar het risico neemt wel toe naarmate de moedervlek groter is.

Andere symptomen

De patiënt heeft een abnormaal donkere of lichte huid. Daarnaast is de geweven huid mogelijk glad, plat, verhoogd of gekreukt. De rand van de moedervlek is regelmatig of onregelmatig. Een huidletsel (gebied dat verschilt van de huid daarrond rond), huidknobbeltjes en haargroei uit de gepigmenteerde huid zijn andere mogelijke symptomen die optreden bij een moedervlek. Af en toe zijn deze pijnlijk.

Diagnose en onderzoeken

De arts bestudeert de huid. Soms is een biopsie nodig om te kijken of de huidwijziging geen teken is van huidkanker. De dermatoloog (huidarts) neemt soms een foto van de moedervlek om het beeld dan na verloop van tijd te vergelijken. Soms zet de arts beeldvormende onderzoeken (CT-scan en MRI-scan) in bij dieper liggende moedervlekken.

Behandeling

Het type behandeling is afhankelijk van het type moedervlek en de eventueel verwante aandoening. Meestal moet de arts de moedervlek zelf niet behandelen. Grote moedervlekken die het uiterlijk en het gevoel van eigenwaarde aantasten, behandelt de patiënt indien nodig door middel van cosmetische technieken. Cryotherapie (behandeling via bevriezing) en een laseroperatie zijn ook nog mogelijke behandelingsmethoden. Verder is een operatie mogelijk om de moedervlekken te verwijderen. Dit gebeurt vooral wanneer deze een verhoogd risico op kanker met zich meebrengen of als deze het uiterlijk van de patiënt aantasten.

Prognose

Grote moedervlekken die bij de geboorte aanwezig zijn, ontwikkelen zich sneller in een melanoom, een vorm van huidkanker. Dit geldt vooral als de moedervlek groter is dan de grootte van een vuist. Het risico op kanker is gerelateerd aan de grootte, de locatie, de vorm en kleur van de moedervlek.

Zonnebrandcrème is nodig bij activiteiten buitenshuis om complicaties van moedervlekken te voorkomen / Bron: Dimitrisvetsikas1969, PixabayZonnebrandcrème is nodig bij activiteiten buitenshuis om complicaties van moedervlekken te voorkomen / Bron: Dimitrisvetsikas1969, Pixabay

Complicaties naevi

Veranderingen in de moedervlek zoals een andere huidskleur, bloedingen, een ontsteking, jeuk, een open wonde, huidzweren, pijn, een verandering in de grootte en een gewijzigde textuur zijn mogelijk tekenen van huidkanker. Ook emotionele problemen als gevolg van de moedervlek(ken) zijn mogelijk.

Preventie naevus

Moedervlekken vallen niet te voorkomen. Wel is sterke zonnebrandcrème nodig bij activiteiten buitenshuis (om complicaties te voorkomen).

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Moedervlekken (en hun gevaar)Veel lichamen zijn er mee bezaaid, moedervlekken. Of je ze nu mooi vind of niet, ze maken deel uit van je lichaam en dus…
Moedervlekken, wat zijn het?Elk mens heeft wel een aantal moedervlekken, gemiddeld heeft men er zelfs zo'n 25. Een moedervlek is in principe onschul…
Moedervlek: wat is het en laten verwijderenMoedervlek: wat is het en laten verwijderenEen moedervlek is een goedaardige opeenhoping van pigmentcellen. De meeste mensen hebben een of meerdere moedervlekken.…
Moedervlekken verwijderen met een laserEr bestaan maar een paar manieren om moedervlekken te verwijderen. De meest voorkomende manier om moedervlekken te verwi…
Moedervlek met eczeem-reactie: Moedervlek van MeyersonMoedervlek met eczeem-reactie: Moedervlek van MeyersonMoedervlek van Meyerson, ook wel het' fenomeen van Meyerson' genoemd, duidt op een moedervlek waaromheen een eczeem-reac…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: National Cancer Institute, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Geraadpleegd op 25 januari 2017:
  • BIRTH MARKS/NEONATAL RASHES, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 1268
  • Birthmarks – pigmented, https://medlineplus.gov/ency/article/000828.htm
  • Birthmarks – red, https://medlineplus.gov/ency/article/001440.htm
  • Birthmarks, http://kidshealth.org/en/parents/birthmarks.html
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Different kinds of birthmarks, https://www.aad.org/public/kids/skin/birthmarks/different-kinds-of-birthmarks
  • Overview, http://www.nhs.uk/conditions/birthmarks/Pages/Introduction.aspx
  • Afbeelding bron 1: Dimitrisvetsikas1969, Pixabay

Reageer op het artikel "Moedervlekken: Soorten, vormen, symptomen en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 07-06-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidziekten
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!