Witte nagels: oorzaken & behandeling witte stipjes op nagels
Last van witte nagels? Er bestaan verschillende vormen van een witte nagel, variërende van enkele witte stipjes op de nagel, vlekjes, of strepen, tot een compleet witte nagel. De medische term voor witte nagel is 'leukonychia'. Een totale witte nagelkleur kan worden veroorzaakt door een tekort aan albumine (soort eiwit) in het bloed. Ook kan het komen door antibioticagebruik op basis van sulfonamiden. Als je hele nagel wit is, dan is het dus verstandig om je huisarts te raadplegen. De huisarts kan bekijken wat er aan de hand is en een diagnose stellen. Behandeling van witte nagels hangt af van de oorzaak.- Wat zijn witte nagels?
- Indeling van witte nagels
- Geheel witte nagels
- Gedeeltelijke witte nagels
- Wie krijgen witte nagels?
- Oorzaken
- Trauma of letsel
- Gifstoffen en geneesmiddelen
- Erfelijke aandoeningen
- Systemische ziekten
- Infectie
- Huidziekten
- Onderzoek en diagnose
- Diagnostisch onderzoek
- Differentiële diagnose
- Behandeling van witte nagels
- Prognose
- Bleke nagels
Wat zijn witte nagels?
Nagels hebben over het algemeen een roze kleur. Witte nagels verwijzen het uiterlijk van de vingernagels en/of teennagels die gedeeltelijk of volledig wit van kleur zijn. Dit fenomeen staat ook wel bekend als 'leukonychia'. Dit moet onderscheiden worden van bleke nagels als gevolg van verminderde doorbloeding van het weefsel onder de nagel of bloedarmoede.
Witte vlekjes op de nagel (leukonychia) / Bron: Londonsista, Wikimedia Commons (Publiek domein)Indeling van witte nagels
Geheel witte nagels
Geheel witte nagels of totale leukonychia c.q. leukonychia totalis, is een witkleuring van de gehele nagelplaat. Terry's nagels verwijst naar het fenomeen waarbij alle nagels voor een groot deel wit verkleurd zijn met een rode, of roze, of bruine rand aan het eind van de nagel. Terry's nagels staat ook bekend als 'Terry's nails'.Gedeeltelijke witte nagels
Gedeeltelijke leukonychia kent vier subtypes:- Enkele witte vlekjes of stippen op de nagel (leukonychia punctata);
- Vlekjes, stipjes of strepen (leukonychia striata);
- Longitudinale witte strepen (in de lengte);
- Een of meer witte horizontale (transversale) lijnen of strepen in de nagel over de gehele nagel, ook bekend als Mees 'lines.
Muehrcke's lines / Bron: Lyrl, Wikimedia Commons (Publiek domein)Wie krijgen witte nagels?
Iedereen kan witte nagels krijgen, zowel mannen als vrouwen van elke leeftijd of etnische achtergrond.Oorzaken
Witte nagels kunnen veroorzaakt worden door verschillende factoren, omstandigheden en aandoeningen.Trauma of letsel
De nagelplaat kan gedeeltelijk of geheel beschadigd raken door beschadiging van de nagelplaat of de matrix (groeigebied aan de onderkant van de nagel). De nagelplaat (de zichtbare bovenkant) bestaat uit drie lagen. Ontwrichting van de keratinelaag (sponslaag), welke alle voedingsstoffen opneemt en vocht en vet vasthoudt, kan leiden tot het vasthouden van lucht. Dit leidt tot reflectie en gebrek aan doorzichtigheid.Soorten letsel die leukonychia punctata veroorzaken, zijn nagelbijten, beschadigingen bij het verzorgen van je nagels, doordat je je nagels ergens hard tegenaan stoot, of het dragen van te strakke schoenen. De witte vlekken groeien vanzelf uit de nagel; het duurt ongeveer 6 tot 9 maanden voordat een nagel uitgegroeid is. Leukonychia striata kan het gevolg zijn van schade aan de nagelmatrix, en er kunnen ook lijnen, ribbels en groeven ontstaan. Totale leukonychia kan volgen op een ernstiger letsel en gaat vaak gepaard met het loslaten van de nagelplaat uit het nagelbed (nagelloslating) en verandering in de nagelcontour.
Witte nagels door medicatie / Bron: Stevepb, PixabayGifstoffen en geneesmiddelen
Witte nagels kunnen het gevolg zijn van:- Zware metaalvergiftiging (bijvoorbeeld lood of arseen);
- Chemotherapie (behandeling van kanker met medicijnen die cellen doden of hun celdeling remmen);
- Sulfonamiden (antibiotica ter behandeling van infectieziekten).
Erfelijke aandoeningen
Longitudinale leukonychia is soms geassocieerd met Darier ziekte, die ook erythronychie kan veroorzaken (een rode band). Totaal leukonychia loopt ook soms in gezinnen. Striate leukonychia kan het gevolg zijn van geërfde omstandigheden die keratinisatie beïnvloeden.Systemische ziekten
Terry's nagels worden geassocieerd met:- Levercirrose;
- Chronische nierziekten;
- Hartfalen
- Proteïne malabsorptie, bijvoorbeeld bij colitis ulcerosa of kortweg colitis, een chronische ontsteking van de dikke darm;
- Protein losing enteropathy (PLE) of eiwit verliezende darmziekte;
- Diabetes;
- IJzergebreksanemie;
- Zinktekort;
- Hyperthyreoïdie ofwel een te snel werkende schildklier.
Infectie
Oppervlakkige witte onychomycose (schimmelnagel) is een onregelmatige vorm van partiële leukonychie als gevolg van chronische schimmelinfectie door de dermatofyt Trichophyton interdigitale.
Psoriasis van de teennagels / Bron: JVO27, Wikimedia Commons (CC BY-SA-4.0)Huidziekten
Leukonychia kan het gevolg zijn van een ontstekingsziekte die de nagelmatrix beïnvloedt, meestal nagelspsoriasis of handeczeem.Onderzoek en diagnose
Diagnostisch onderzoek
Als de oorzaak van leukonychia niet duidelijk is, kunnen de volgende onderzoeken nuttig zijn voor de arts om tot een goede diagnose te komen.- Nagelknipsels voor onderzoek naar bijvoorbeeld een schimmel;
- Nagelbiopsie waarbij stukjes nagel worden weggenomen om microscopisch onderzocht te worden op afwijkingen;
- Bloedonderzoek om systemische ziekten op te sporen, met name lage albumineniveaus (albumine is een eiwit gemaakt in de lever dat vele functies in het lichaam heeft).
