InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Reutelende geluiden (reutels) bij ademhaling door longziekte

Reutelende geluiden (reutels) bij ademhaling door longziekte

Reutelende geluiden (reutels) bij ademhaling door longziekte De arts is dankzij zijn stethoscoop in staat om de ademgeluiden van de patiënt te analyseren. Soms bemerkt hij abnormale ademgeluiden, wat een probleem met de longen of luchtwegen aangeeft. Zo hoort hij soms reutels wanneer de patiënt in- en/of uitademt. Een gedetailleerde medische geschiedenis en diverse onderzoeken helpen bij het identificeren van de oorzaak van de longziekte, hetgeen nuttig is voor het opstellen van een juist behandelplan. De vooruitzichten van een longziekte die ratelende geluiden met zich meebrengt, zijn variabel. Dankzij een snelle diagnose en behandeling, zijn de meeste symptomen wel te elimineren, verminderen of onder controle te krijgen.

Wat zijn reutels bij een ademhaling?

Reutelende geluiden zijn het best te beschrijven als kleine borrelende, klikkende, krakende of ratelende geluiden. De arts hoort hierin ook diverse variaties: vochtige tot droge reutels en fijne, middelmatige en ook grove reutels. De aparte geluiden komen tot stand doordat ruimtes die normaliter niet open zijn voor de luchtstroom, toch plots openstaan. De arts hoort de reutels bij beide fasen van de ademhaling (zowel in- als uitademing). Reutels in de longen weerspiegelen gewoonlijk een opbouw van vloeistof, slijm (sputum) of pus in de kleine luchtwegen. Dit komt meestal door een longziekte of een andere luchtwegaandoening. Reutels komen verder ook tot stand door hartziekten die leiden tot een terugvloei van de bloedstroom tussen de longen en het hart.

Fijne reutels
Fijne krakende geluiden zijn kort, discontinue, knetterende longgeluiden met een hoge toon. Fijne reutels lijken op het geluid van hout in een open haard of verkreukelend cellofaan. Reutels die al snel starten bij het in- en uitademen, zijn het kenmerk van chronische bronchitis. Reutelende geluiden die laat starten bij de inademing, duiden mogelijk op een longontsteking of atelectase.

Grove reutels
Grove knetterende geluiden zijn discontinue, korte, longgeluiden. In vergelijking met fijne reutels klinken ze luider, lager in toonhoogte en klinken ze ook langer.

Oorzaken: Door een longziekte

Hartfalen

Wanneer de hartspier schade oploopt door bijvoorbeeld een virale infectie, een genetische aandoening, een hartaanval of een ander hartprobleem, leidt dit tot hartfalen (slecht rondpompen van bloed door het hart). Doordat de pompfunctie van het hart aangetast is, komt het bloed terug terecht in de slagaders tussen het hart en de longen. Door de hoge druk ontstaat een lekkage van vocht in de longen (longoedeem). Kortademigheid is hiervan het belangrijkste symptoom. Wanneer de arts een auscultatie van de longen uitvoert, hoort hij de vloeistof in de longen verschuiven, hetgeen een kenmerk is van reutelende ademgeluiden.

Medicatiegebruik leidt soms tot een interstitiële longziekte / Bron: Stevepb, PixabayMedicatiegebruik leidt soms tot een interstitiële longziekte / Bron: Stevepb, Pixabay

Interstitiële longziekte

Bij een interstitiële longziekte (littekens en ontsteking in de longen) ontstaan afwijkingen in het interstitium, het weefsel dat de luchtzakjes omringt. De meeste patiënten met deze longaandoeningen hebben reutelende ademgeluiden, vooral tijdens de inademing. Vaak voorkomende symptomen zijn kortademigheid en een droge hoest. Niet altijd is een oorzaak bekend voor een interstitiële longziekte; dan is sprake van ‘idiopathische longfibrose’ (littekenweefsel in de longen door onbekende oorzaak). Meestal is de oorzaak echter duidelijk zoals:

Longontsteking

Een ontsteking in de luchtwegen is een belangrijke oorzaak van krakende geluiden in de longen.

Bronchitis
Bij bronchitis (ontsteking van de luchtpijpvertakkingen) zijn de luchtwegen geïrriteerd en ontstoken, en ontstaat een verhoogde slijmproductie met longklachten zoals een natte hoest (hoesten met slijm) tot gevolg. Meestal is bronchitis veroorzaakt door een virus. De ontsteking houdt meestal tot vier weken aan. Bronchiolitis (luchtweginfectie met ademhalingsproblemen) veroorzaakt gelijkaardige symptomen.

Longontsteking
Een longontsteking is een virale of bacteriële infectie van de longen die zich uitstrekt tot de luchtzakjes (alveolen), waar de gasuitwisseling optreedt. Door de ontsteking ontstaat een opbouw van pus en slijm in de luchtzakjes, hetgeen reutels met zich meebrengt. Andere vaak voorkomende symptomen bij een longontsteking zijn een natte hoest, kortademigheid en koorts.

Obstructieve longziekte

De luchtwegen zijn ontstoken en vernauwd bij een obstructieve longziekte, een chronische longaandoening die gepaard gaat met een hoest. Voorbeelden van een obstructieve longziekte zijn

De uitademing is bemoeilijkt bij een obstructieve longaandoeing, waardoor de lucht uit de longen onvoldoende geledigd wordt tussen de ademhalingen. Dit zorgt er dan voor dat patiënten een kleinere hoeveelheid lucht kunnen inademen. Obstructieve longziekten veroorzaken meestal wheezing (piepend geluid bij de uitademing), maar longklachten komen ook voor, zoals overmatig slijm in de luchtwegen. Kortademigheid en chronische hoest komen vaak voor bij obstructieve longziekten, vooral bij niet goed behandelde ziekten.

Postnasale drip

Reutels zijn ook mogelijk bij postnasale drip (overmatig veel slijm in de achterkant van de keel). Overmatig slijm uit de neus gaat dan naar beneden naar de keel en vervolgens naar de luchtwegen, waar het reutelende geluiden kan produceren. Dit soort reutels is soms te horen zonder stethoscoop.

Andere oorzaken

Bij volgende andere longaandoeningen of ziekten die ook de longen aantasten, komen ratelende geluiden voor:

Roken vormt een risicofactor voor reutels / Bron: Geralt, PixabayRoken vormt een risicofactor voor reutels / Bron: Geralt, Pixabay

Risicofactoren voor krakende geluiden in de longen

Krakende longgeluiden komen vaker voor bij mensen die:
  • een familie- of persoonlijke geschiedenis van een longziekte hebben
  • een longtrauma of longoperatie hebben ondergaan
  • overgewicht
  • roken
  • wonen of werken in een gebied met hoge luchtvervuiling

Stijfheid in de borst is mogelijk / Bron: Freestocks.org, PexelsStijfheid in de borst is mogelijk / Bron: Freestocks.org, Pexels

Symptomen

Reutels komen vrijwel nooit alleen voor. Niet alle symptomen verschijnen bij elke patiënt, maar de aan- of afwezigheid van enkele symptomen is voor de arts belangrijk om te weten voor het stellen van een diagnose. Volgende mogelijke symptomen komen nog tot stand:

Diagnose en onderzoeken van ademgeluiden

Vraaggesprek
De arts voert een standaard lichamelijk onderzoek uit en bevraagt de patiënt over zijn symptomen. Hij wil bijvoorbeeld volgende informatie vergaren:
  • bijkomende symptomen
  • een geschiedenis van ademhalingsproblemen
  • medische geschiedenis
  • start en duur van klachten
  • uitlokkende situaties of factoren

Ademgeluiden beluisteren
Voor het beluisteren van de reutels, zet de arts zijn stethoscoop in. Dit luisteronderzoek is gekend als ‘auscultatie’. De arts plaatst de stethoscoop op het gebied waar zich de longen bevinden, en luistert dan naar de aanwezige geluiden.

Bijkomende onderzoeken
De arts neemt verder nog een sputummonster en laat dit dan verdere analyseren. Een bloedonderzoek biedt eveneens informatie over het onderliggend probleem. Daarnaast zet hij een spirometrie (longfunctietest) in om de longfunctie te onderzoeken. Beeldvormende onderzoeken zoals een CT-scan en een röntgenfoto bieden tot slot nuttige informatie over de eventueel zichtbare afwijkingen aan of problemen in de longen.

Overgewicht moet vermeden worden / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)Overgewicht moet vermeden worden / Bron: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)

Behandeling van abnormale longgeluiden

Veel oorzaken leiden tot krakende longen. Bijgevolg zijn diverse behandelingen mogelijk.
  • aanvullende zuurstof
  • ademhalingsoefeningen (pulmonale rehabilitatietherapie)
  • antibiotica (voor een bacteriële longontsteking of bronchitis, nutteloos voor virale oorzaken)
  • bronchodilatoren (geneesmiddelen die de luchtwegen verwijden)
  • chirurgie (om vloeistof af te voeren, een tumor te verwijderen, beschadigd weefsel te verwijderen, enzovoort)
  • een longtransplantatie
  • een luchtbevochtiger (voor post-nasale drip)
  • inhalatiesteroïden (zoals een astma-inhalator: krachtige ontstekingsremmers om in te ademen)

Preventie van reutelende geluiden

Om reutelende longgeluiden te voorkomen, is het verstandig om volgende tips na te leven:
  • een gezond gewicht bereiken of behouden
  • geen industriële dampen in ademen
  • stoppen met roken

Lees verder

© 2017 - 2018 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Krakende ademhaling: oorzaken van een reutelende ademhalingKrakende ademhaling: oorzaken van een reutelende ademhalingReutelende ademhaling, krakende ademhaling of krakende geluiden tijdens de ademhaling kan soms zonder een stethoscoop wo…
Ademgeluiden: oorzaken krakend, borrelend & reutelend geluidAdemgeluiden: oorzaken krakend, borrelend & reutelend geluidAdemgeluiden kunnen normaal of abnormaal zijn. Abnormale of afwijkende ademgeluiden kunnen bestaan uit krakende, knisper…
Extrinsieke allergische alveolitis: LongaandoeningExtrinsieke allergische alveolitis: LongaandoeningExtrinsieke allergische alveolitis heeft een moeilijke naam maar de omschrijving is eenvoudig. “Extrinsiek” verwijst naa…
Longoedeem: Vocht in de longen door linkerhartfalenLongoedeem: Vocht in de longen door linkerhartfalenBij longoedeem zijn de longblaasjes gevuld met vocht omdat de linkerkant van het hart niet goed meer werkt. Deze ophopin…
Laagfrequent geluid: altijd last van laagfrequent geluidLaagfrequent geluid: altijd last van laagfrequent geluidSommige mensen zijn veel gevoeliger voor geluid dan anderen. Zij horen de laagfrequent geluiden en worden daar helemaal…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Bykst, Pixabay
  • Geraadpleegd op 31 oktober 2017:
  • Ademgeluiden: Geluiden van luchtwegen en longen, https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/168912-ademgeluiden-geluiden-van-luchtwegen-en-longen.html
  • Breath sounds, http://www.nytimes.com/health/guides/symptoms/breath-sounds/overview.html
  • Causes for Wheezing, Rales, Stridor Breath Sounds, Noisy Breathing Sound, http://www.healthblurbs.com/causes-for-wheezing-rales-stridor-breath-sounds-noisy-breathing-sound/
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010)
  • Crackles - Coarse (Rales), https://www.easyauscultation.com/cases?coursecaseorder=3&courseid=201
  • Crackles - Fine (Rales), https://www.easyauscultation.com/cases?coursecaseorder=2&courseid=201
  • Rales, https://www.easyauscultation.com/rales
  • Reasons for Crackling in the Lungs, https://www.livestrong.com/article/123656-reasons-crackling-lungs/
  • What Causes Crackles in the Lungs?, https://www.doctorshealthpress.com/respiratory-articles/causes-of-crackles-in-lungs/
  • Afbeelding bron 1: Stevepb, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Freestocks.org, Pexels
  • Afbeelding bron 4: Tobyotter, Flickr (CC BY-2.0)

Reageer op het artikel "Reutelende geluiden (reutels) bij ademhaling door longziekte"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 21-10-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Longaandoeningen
Bronnen en referenties: 15
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!