InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Tinea manuum (handschimmel): Schimmelinfectie van hand

Tinea manuum (handschimmel): Schimmelinfectie van hand

Tinea manuum (handschimmel): Schimmelinfectie van hand Tinea manuum is een besmettelijke schimmelinfectie van de handen veroorzaakt door dermatofyten, een schimmelsoort. De huidinfectie kenmerkt zich door een rode, ringvormige huiduitslag die zich vanaf de handpalm geleidelijk verspreidt naar de vingers. De diagnose van handschimmel is niet altijd eenvoudig omdat de huiduitslag vaak doet denken aan andere (huid)aandoeningen. De arts zet meestal vrij antischimmelmiddelen in zodat de schimmelinfectie verdwijnt. De prognose van de aandoening van de hand is tot slot uitstekend.

Synoniemen van tinea manuum

De schimmelinfectie van de hand is gekend onder een aantal andere synoniemen:
  • dermatomycose van de hand
  • handschimmel
  • ringworm van de hand
  • tinea manus

Oorzaken: Infectie door dermatofyten (schimmels)

Dermatofyten, een soort schimmels, zijn de veroorzaker van de ringvormige huiduitslag die kenmerkend is voor tinea manuum. Bekende verwekkers van de handschimmel zijn T. rubrum, T. mentagrophytes en Epidermophyton floccosum. De huid van de hand wordt geïnfecteerd met de dermatofyten. De verspreiding van de schimmels verloopt via:
  • besmette dieren tot mensen
  • besmette voorwerpen tot mensen
  • de besmette bodem tot mensen
  • de besmette persoon tot dezelfde of een andere persoon

Het is gemakkelijk om zichzelf te besmetten met de schimmels. Sommige patiënten lijden reeds aan een andere schimmelinfectie zoals:

Wanneer deze patiënten zich aan het getroffen lichaamsdeel krabben of de geïnfecteerde plaats aanraken met een ongezonde huid of een gebroken huidbarrière, infecteren de schimmels snel de buitenste huidlagen van de hand.

Risicofactoren van handschimmel

Sommige situaties verhogen het risico dat op een besmetting met de schimmel:
  • als een tuinman of landbouwer tewerkgesteld zijn
  • de huid van een geïnfecteerde patiënt aanraken (sporten, geslachtsgemeenschap, …)
  • een andere huidaandoening hebben (zoals bijvoorbeeld handeczeem)
  • een veelgebruikte openbare douche (zoals in een sportschool) gebruiken
  • met grond of gereedschap werken dat bedekt is met aarde
  • met vee of grond werken
  • overmatig zweten (hyperhidrose)
  • reeds lijden aan en schimmelinfectie op een gebied op het lichaam
  • regelmatig met de handen huisdieren aanraken

Symptomen: Rode, jeukende huiduitslag aan handpalm

De symptomen van ringworm aan de hand zijn hetzelfde als deze van voetschimmel, maar ze zijn over het algemeen agressiever. Meestal start de schimmelinfectie op de handpalm (of zeer sporadisch beide handpalmen) en verspreidt deze zich geleidelijk naar de vingers, de vingernagels (schimmelnagel) of de handrug. Bij tinea manuum die het gevolg is van schimmels door contact met dieren of de bodem, ontstaat een rode, ringvormige huiduitslag (ringworm). Deze is afgebakend met een verheven rand. Wanneer de handschimmel het gevolg is van een menselijke schimmel, is de huid vaak droog en schilferig, met een milde jeuk en/of een brandend gevoel. Aan de zijkanten van de vingers of de handpalm ontstaan verder groepje van kleine blaren die een kleverige, heldere vloeistof afscheiden. Een lang aanwezige huiduitslag doet de kleur bovendien verkleuren. Ook bij het genezen van de huiduitslag is deze huidverkleuring mogelijk.

Diagnose en onderzoeken

Diagnostisch onderzoek

De arts gebruikt een speciale lamp, gekend als een ‘Wood’s lamp’, om de geïnfecteerde huid te verlichten. Dankzij de lamp bemerkt hij dat de huid die is aangetast door de schimmel, een andere kleur heeft dan de gezonde huid. Verder is een microscopisch onderzoek van de huid mogelijk om karakteristieke tekens van tinea manuum op te sporen. Hiervoor neemt de arts een huidafkrabsel hetgeen hij naar het laboratorium stuurt voor verder microscopisch onderzoek.

Differentiële diagnose

Tinea manuum verwart de arts vaak met andere huidaandoeningen die de handen aantasten zoals:

Behandeling van ringworm aan de hand

Tinea manuum is te behandelen met topische (op de huid aangebrachte) antischimmelmiddelen (antimycotica): De schimmeldodende medicijnen zijn verkrijgbaar via zalven en crèmes. Indien deze crèmes en zalven onvoldoende effectief zijn, zet de arts orale (via de mond ingenomen) antischimmelmiddelen in. Deze tabletten en capsules genezen de huid van binnenuit.

Preventie van schimmelinfectie aan de hand

Door enkele voorzorgsmaatregelen na te leven, is het mogelijk om de handschimmelbesmetting te voorkomen:
  • de handen droog en schoon houden
  • geen ander geïnfecteerd lichaamsdeel aanraken
  • huid-op-huid contact met een patiënt met een schimmelinfectie vermijden
  • wegwerphandschoenen dragen bij de behandeling van een geïnfecteerde huid

Prognose van huidinfectie door schimmel

De vooruitzichten voor tinea manuum zijn goed, omdat schimmelinfecties meestal gemakkelijk te behandelen zijn. In de meeste gevallen geneest een geïnfecteerde huid binnen een maand nadat de behandeling gestart is.

Lees verder

© 2017 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Handschimmel: symptomen en behandeling schimmel aan handenHandschimmel: symptomen en behandeling schimmel aan handenEen handschimmel of tinea manus is een vrij veel voorkomende schimmelinfectie die specifiek de handen treft. Vaak komt h…
Tinea axillaris: Ringworm (schimmelinfectie) in okselsTinea axillaris: Ringworm (schimmelinfectie) in okselsRingworm in de oksel is een schimmelinfectie aan het okselgebied, veroorzaakt door een schimmel. Okselschimmel komt onde…
Schimmels en schimmelziektenSchimmels leven op of in de mens en leven daar in harmonie. Soms word het natuurlijk evenwicht verstoord en krijgen schi…
Schimmelinfectie van de huidSchimmelinfectie van de huidHuidschimmels komen vaak voor. Schimmels bevinden zich overal. Een erg bekende huidschimmel is ringworm, vaak veroorzaak…
Ringworm: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakRingworm: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakRingworm wordt niet veroorzaakt door wormen, maar door schimmels. Die zorgen voor rode schilferende ringvormige plekken…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 9 december 2017:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Hand Fungus or Tinea Manuum: Causes, Symptoms, Treatment, Prevention, Diagnosis, https://www.epainassist.com/infections/hand-fungus-or-tinea-manuum
  • Tinea manuum, boek: Clinical Medicine, Door: Parveen Kumar, Michael Clark, Uitgever: Elsevier, ISBN: 9780702029936, blz. 1233
  • Tinea manuum, https://www.healthline.com/health/tinea-manuum
  • Tinea manuum, https://www.medicalnewstoday.com/articles/319422.php
  • Tinea manuum, https://www.wikidoc.org/index.php/Tinea_manuum

Reageer op het artikel "Tinea manuum (handschimmel): Schimmelinfectie van hand"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 17-09-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Huidinfecties
Bronnen en referenties: 7
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!