Jeukende tong: Oorzaken van jeuk aan tong (tongjeuk)
De tong is een complexe spier die essentieel is voor het kauwen en proeven van voedsel. Op het oppervlak van de tong bevinden zich diverse receptoren, ook wel smaakpapillen genoemd. Sommige patiënten ervaren jeuk aan de tong, wat zeer vervelend kan zijn. Er zijn verschillende onderliggende oorzaken van jeuk aan de tong. In de meeste gevallen betreft het een mild probleem dat met enkele huismiddeltjes kan worden verholpen. Wanneer patiënten echter een branderig gevoel in de tong ervaren dat niet verdwijnt, of wanneer daarnaast andere ernstigere klachten optreden, is het raadzaam om een arts te raadplegen.
Oorzaken van tongjeuk
Er zijn diverse oorzaken bekend voor een jeukende tong. Het symptoom heeft echter niet altijd een bekende oorzaak. Artsen bestempelen dit als ‘idiopathische tongjeuk’.
![Diverse voedingsmiddelen veroorzaken mogelijk een allergische reactie die leidt tot een jeukende tong / Bron: Jill111, Pixabay](/artikel-fotos/miske/979157295199-thumb1.jpg)
Diverse voedingsmiddelen veroorzaken mogelijk een allergische reactie die leidt tot een jeukende tong /
Bron: Jill111, Pixabay
Allergische reactie
Wanneer de tong jeukt na het eten, kan dit wijzen op een
allergische reactie op het voedingsmiddel. Deze allergievorm staat bekend als ‘
het oraal allergiesyndroom’. In sommige groenten en fruit bevinden zich eiwitten die mogelijk allergieën veroorzaken. Dit geldt vooral voor
ananassen,
appels, bananen,
courgettes,
kersen, kiwi’s,
komkommers, meloenen,
nectarines, peren,
pruimen en
wortelen. De voedselallergie kan ook ontstaan door het eten van noten,
eieren,
schaaldieren,
soja,
tarwe,
melk en vis. In ernstige gevallen kan een
anafylactische reactie (anafylaxie) optreden; een zeer ernstige allergische reactie.
Sommige producten bevatten irriterende stoffen voor de weefsels van de tong. Deze middelen bevatten vaak ‘sterke’ ingrediënten. Voorbeelden hiervan zijn cosmetica,
tandpasta en medicijnen. Contact met deze irriterende stoffen kan leiden tot een ontstoken en jeukende tong.
Contactdermatitis veroorzaakt een
huiduitslag met roodheid en jeuk.
Diabetes mellitus
Bij
diabetes mellitus (suikerziekte) kan een branderigheid en jeuk aan de tong optreden. Diabetici hebben een verhoogd risico op schimmelinfecties in de mond. Onbehandelde tongjeuk kan leiden tot een mond- en
keelontsteking, waardoor het moeilijker wordt om voedsel te kauwen en door te slikken.
HPV (humaan papillomavirus)
Een jeukende en
gezwollen tong in combinatie met
pijn, een branderig gevoel en ongemak kan mogelijk geassocieerd worden met het
humaan papillomavirus. Dit virus tast de slijmvliezen aan en wordt vooral verspreid via orale seks.
Mondbranden
Patiënten met het
brandende mondsyndroom ervaren pijn in de mond, vaak beschreven als een ‘brandend’ of ‘kokend’ gevoel. Deze aandoening kan bij sommige patiënten leiden tot jeuk in de mond en op de tong.
Mondkanker
Patiënten met
mondkanker kunnen een gezwollen tong ervaren die jeukt en
slikproblemen kan veroorzaken. Dit type
kanker komt vaak voor bij mensen die langdurig tabak roken, evenals bij
alcoholmisbruik.
Orale candidiasis en mondziekten
Orale
candidiasis is een schimmelinfectie in de mond veroorzaakt door de schimmel
Candida albicans. Deze infectie, samen met
afteuze mondzweren en andere mondproblemen, gaat vaak gepaard met pijn, een
brandend gevoel en ongemak in de tong en mond. Tongjeuk kan vooral optreden in het gebied onder de tong. Andere symptomen van deze schimmelinfectie zijn een
witte tong, een
gele tong, andere
tongafwijkingen en een
metaalsmaak in de mond.
![Roken is geassocieerd met tongjeuk / Bron: Geralt, Pixabay](/artikel-fotos/miske/238316977812-thumb1.jpg)
Roken is geassocieerd met tongjeuk /
Bron: Geralt, Pixabay
Overmatige inname van alcohol en zwaar roken van tabak
Bij overmatig alcoholgebruik of zwaar roken kan sneller een jeukende tong en jeukend gehemelte ontstaan. Langdurig roken verhoogt ook het risico op
tongpijn, afteuze
mondzweren en zelfs mondkanker.
Geassocieerde symptomen met jeuk aan de tong
Patiënten met een jeukende tong ervaren mogelijk een pijnlijke tong en een tintelend gevoel in de mond en keel. De symptomen variëren in frequentie en ernst, afhankelijk van de oorzaak van de jeuk. De gehele tong of een deel ervan, zoals de tongpunt, kan jeuken. De jeuk kan constant zijn of met intervallen optreden. Andere bijbehorende symptomen zijn:
- Blaren op de tong en omliggende structuren, wat soms kan leiden tot bloeding van de tong Een zwelling van de tong (macroglossie) Gezwollen lippen, mond en keel Pijnlijke tong (tongpijn) Richels in de tong Rode, jeukende bultjes op de tong
![Diverse medicijnen zijn voorhanden / Bron: Stevepb, Pixabay](/artikel-fotos/miske/459448189584-thumb1.jpg)
Diverse medicijnen zijn voorhanden /
Bron: Stevepb, Pixabay
Behandeling van jeukende tong
De behandeling van een jeukende tong is afhankelijk van de onderliggende oorzaak.
Allergie
Wanneer een allergeen (uitlokkende stof) een allergische reactie veroorzaakt en daardoor tongjeuk ontstaat, is het raadzaam om het allergeen te elimineren of te beperken. Als medicijnen de oorzaak zijn van de jeuk, kan de arts alternatieve medicijnen voorschrijven. Bij een ernstige allergische reactie is een
antihistaminicum nodig om de jeuk te verminderen. Bij een anafylactische shock is onmiddellijke toediening van epinefrine (adrenaline), eventueel via een epipen, noodzakelijk.
Infectie
Als de jeuk aan de tong het gevolg is van een infectie, behandelt de arts dit met
antibiotica bij een bacteriële oorzaak. Bij virale infecties kan de arts medicijnen voorschrijven die de klachten verminderen. Ontstekingsremmende medicijnen en
antivirale geneesmiddelen kunnen ook nodig zijn. Bij een schimmelinfectie is antischimmelmedicatie vereist, ook wel ‘
antimycotica’ genoemd. Bij contactdermatitis is behandeling met
corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers) nodig. Verder kan het gebruik van antiseptisch
mondwater nuttig zijn om de
ontsteking en jeuk te verminderen en om de verspreiding van de infectie te voorkomen.
Nieuwe behandelopties voor tongjeuk
Fysiotherapie en oefeningen
Sommige patiënten vinden verlichting van tongjeuk door fysiotherapie en specifieke mond- en tongoefeningen. Dit kan helpen bij het verbeteren van de bloedcirculatie in de tong en het verminderen van ongemak.
Voedingssupplementen
Er zijn voedingssupplementen beschikbaar die kunnen helpen bij het verminderen van tongjeuk, zoals vitamine B-complex en zink. Deze supplementen kunnen bijdragen aan een betere mondgezondheid en het verminderen van symptomen van jeuk.
Probiotica
Probiotica kunnen nuttig zijn bij het behandelen van tongjeuk veroorzaakt door schimmelinfecties zoals orale candidiasis. Ze helpen bij het herstellen van een gezonde balans van bacteriën in de mond.
Lasertherapie
In sommige gevallen kan lasertherapie worden gebruikt om ontsteking en irritatie in de mond te verminderen. Dit kan vooral nuttig zijn voor patiënten met chronische of ernstige gevallen van tongjeuk.
Huismiddeltjes voor jeukende tong
Appelsap
Koud appelsap kan jeuk en een branderig gevoel aan de tong verlichten, evenals pijn en irritatie aan de tong en keel. Appelsap heeft ontstekingsremmende eigenschappen. De koude temperatuur helpt om de jeuk en pijn te ‘verdoven’.
Essentiële olie
Lavendelolie staat bekend om zijn ontstekingsremmende eigenschappen. Het kan helpen om jeuk te verminderen en infecties en ontstekingen te bestrijden.
Honing
Honing heeft antibacteriële eigenschappen die nuttig zijn bij het bestrijden van tongjeuk door een bacteriële infectie.
Ijsschilfers
Stukjes ijs kunnen de jeuk aan de tong en de structuren rond de tong verzachten.
Kruidenboter
Kruidenboter bevat een natuurlijke substantie die jeuk en ontsteking aan de tong kan verlichten.
Muntblaadjes
Muntblaadjes kunnen de intensiteit van de jeuk verminderen. Kauw twee keer per dag op enkele muntblaadjes voor verlichting.
Yoghurt
Yoghurt (eventueel met lijnzaad) bevat vitamine B5, wat helpt bij de productie van steroïde hormonen. Dit kan leiden tot een natuurlijk ontstekingsremmend middel dat de jeuk aan de tong vermindert, het immuunsysteem versterkt en het herstel bevordert.
Preventie en zelfzorg
Hydratatie
Voldoende hydratatie is belangrijk voor het behoud van een gezonde mondomgeving. Droge mond kan bijdragen aan tongjeuk, dus het drinken van voldoende water kan helpen om de symptomen te voorkomen.
Voedingsadvies
Het vermijden van voedingsmiddelen die vaak allergische reacties veroorzaken, zoals citrusvruchten en sterk gekruid voedsel, kan helpen bij het voorkomen van tongjeuk. Het bijhouden van een voedingsdagboek kan ook nuttig zijn om triggers te identificeren.
Mondverzorgingsproducten
Gebruik van milde, niet-irriterende mondverzorgingsproducten zonder sterke smaken of chemicaliën kan helpen om jeuk en irritatie te voorkomen. Het kiezen van een alcoholvrij mondwater kan ook nuttig zijn.
Stressmanagement
Stress kan bijdragen aan mond- en tongproblemen, waaronder jeuk. Technieken voor stressmanagement zoals meditatie, yoga of ademhalingsoefeningen kunnen helpen bij het verminderen van de frequentie en ernst van tongjeuk.
Lees verder