Nodulaire acne: Pijnlijke harde en grote bultjes onder huid

Nodulaire acne: Pijnlijke harde en grote bultjes onder huid Nodulaire acne is een huidaandoening waarbij een patiënt harde, pijnlijke acneletsels diep onder de huid heeft. De ernstige vorm van acne (ontsteking van de talgklieren) treft vaak het gezicht, de borst of de rug. De knobbeltjes houden vaak meerdere weken of maanden aan en zijn vaak pijnlijk. Diverse zelfzorgmaatregelen en medische behandelingen zijn beschikbaar om het uiterlijk van de patiënt te verbeteren.

Oorzaken: Overgroei van bacteriën in verstopte porie

De symptomen van nodulair acne treden op wanneer een porie verstopt raakt. Natuurlijke oliën (talg) vermengen zich met dode huidcellen en raken vast in de verstopte porie. Bij nodulaire acne leiden verstopte poriën niet tot een standaard mee-eter of puistje, maar wel tot een meer ernstige uitbraak. Nodulaire acne vormt zich wanneer een overgroei van de bacterie P. acnes die op de huid leeft, vast komt te zitten in de verstopte porie. Dit leidt tot een infectie die de diepere huidlagen aantast. De infectie veroorzaakt een ontsteking in de diepe huidlagen, waardoor harde bultjes ontstaan.

Risicofactoren van knobbeltjes onder huid

Genetica

Wanneer de ouders ook lijden aan nodulaire acne, is de kans groter om de huidaandoening ook te ontwikkelen.

Hormonale veranderingen

Een toename van de androgeenproductie verandert de dichtheid van de olie die de talgklieren afscheiden. Hierdoor verstoppen de poriën sneller wat leidt tot nodulaire acne.

Medicatie

Sommige medicijnen, zoals bijvoorbeeld bepaalde anticonceptiva, hebben bijwerkingen die leiden tot de huidziekte (acne medicamentosa).

Voeding

Veel vette voeding en weinig water drinken leiden tot een ongelijkmatige teint en textuur, hetgeen de verspreiding van acne bevordert.

In warme, vochtige klimaten groeien de bacteriën sneller / Bron: Blueeve, PixabayIn warme, vochtige klimaten groeien de bacteriën sneller / Bron: Blueeve, Pixabay
Weer
Warme of vochtige klimaten zijn vaak ideaal voor de groei van bacteriën op de huid. Zonder goede huidverzorging gaan bacteriën de follikels (haarzakjes) verstoppen en een uitbraak van nodulaire acne veroorzaken.

Symptomen: Pijnlijke harde en grote bultjes onder huid

Op het gezicht, de borst of de rug verschijnen harde knobbeltjes (voelbaar als harde knopen onder de huid). Soms zijn ook andere lichaamsdelen aangetast. De bultjes hebben een huidskleur of anders hebben ze een rood en ontstoken uiterlijk. Ze zijn soms pijnlijk bij aanraking. Ze zijn doorgaans groter dan gewone acne of puistjes. Een puskop komt niet voor bij de knobbeltjes van nodulaire acne. Pus komt dus niet vrij wanneer een patiënt de knobbeltjes openknijpt. De nodules (knobbeltjes) gaan zelfs nog meer ontsteken door deze handeling.

Diagnose en onderzoeken

De arts neemt een stukje huid weg (huidbiopsie) en laat dit onderzoeken op de aanwezigheid van een infectie. Nodulaire acneletsels zijn niet hetzelfde als cysten. Cysten bevinden zich ook onder de huid maar ze bevatten vloeistof waardoor ze zachter aanvoelen dan de harde knobbeltjes van nodulaire acne.

Behandeling van nodulaire acne

Zelfzorg

De patiënt gebruikt het best zelfzorgmaatregelen naast een noodzakelijke medische behandeling.

Appelciderazijn
Appelciderazijn biedt antibacteriële eigenschappen. De patiënt verdunt de appelciderazijn met warm water en past dit mengsel toe op de aangetaste huid.

De handen goed wassen voor het aanbrengen van make-up / Bron: Gentle07, PixabayDe handen goed wassen voor het aanbrengen van make-up / Bron: Gentle07, Pixabay
Huidverzorgingstips
Om de huid schoon te houden en puistjes te verminderen, zijn volgende tips nuttig:
  • dagelijks zonnebrandcrème aanbrengen
  • de handen wassen voor het aanbrengen van make-up
  • de knobbeltjes niet zelf verwijderen (verhoogt de kans op verdere ontsteking en littekenvorming)
  • een zachte vochtinbrengende crème gebruiken
  • het gezicht niet aanraken
  • het gezicht twee keer per dag wassen
  • make-up verwijderen voor het slapen gaan
  • zichzelf direct na het sporten wassen

Olijfolie
De huidletsels verminderen door het aanbrengen van olijfolie op de huid. Olijfolie heeft namelijk antioxiderende eigenschappen bij toepassing op de huid. Daarnaast is het aanbrengen van olijfolie op de huid goed voor de huidgezondheid en voorkomt dit acne.

Stress verminderen
Stresshormonen en stress in het lichaam veroorzaken mogelijk acne. Mindfulness, meditatie of yoga verminderen hierdoor puistjes en verbeteren het algemeen welzijn.

Professionele medische behandeling

Standaard acnebehandelingen zijn vaak niet effectief voor de behandeling van nodulaire acne. Deze medicijnen verwijderen namelijk overmatig talg en dode cellen op het huidoppervlak. Om de diepere huidlagen aan te pakken, is een intensievere behandeling vereist.

Antibiotica
Een overgroei van P. acnes-bacteriën draagt bij aan de totstandkoming van de huidziekte. De arts schrijft daarom orale (via de mond ingenomen) antibiotica voor om overtollige bacteriën te doden. Hierdoor komen de overtollige bacteriën niet in de verstopte poriën terecht en ontstaat geen uitbarsting van nodulaire acne. Antibiotica verlichten bovendien de pijn of ontsteking die gepaard gaan met de huidaandoening. Op korte termijn zijn deze medicijnen effectief, maar zijn geen behandelingsoptie voor de lange termijn. Per uitbraak mag de patiënt zeven tot tien dagen nemen. Bij een voortdurend gebruik van antibiotica, vermindert het effect van de medicijnen en ontstaan sneller andere complicaties.

Anticonceptiepillen
Bij sommige vrouwen is nodulaire acne het gevolg van hormonale veranderingen. Androgenen (hormonen) bevorderen de olieproductie op de huid, wat de kans op het ontwikkelen van verstopte poriën en puistjes vergroot. Daarom schrijven artsen anticonceptiepillen voor voor vrouwen met nodulaire acne waarbij de symptomen verschijnen als gevolg van hormonale veranderingen.

Isotretinoïne veroorzaakt mogelijk hoofdpijn / Bron: Concord90, PixabayIsotretinoïne veroorzaakt mogelijk hoofdpijn / Bron: Concord90, Pixabay
Isotretinoïne
Isotretinoïne is een sterk medicijn voor de behandeling van acne dat een patiënt dagelijks moet innemen. Dit medicijn behandelt alle vormen van acne. Artsen schrijven isotretinoïne enkel voor voor patiënten met ernstige acne, omdat het verschillende nadelige bijwerkingen heeft. Vrouwen die zwanger zijn of proberen zwanger te worden, mogen isotretinoïne wel niet gebruiken, omdat dit schadelijk is voor de groeiende foetus. Daarnaast ontstaan sneller andere bijwerkingen door het gebruik van deze medicijnen:

Topische behandelingen
Topische behandelingen zijn crèmes of zalven die een patiënt rechtstreeks op de huid aanbrengt:
  • antibiotische crème doodt bacteriën onder de huid
  • salicylzuur met voorschriftsterkte droogt overtollige olie op en ruimt dode huidcellen op.
  • retinoïden zijn gemaakt van vitamine A en ontstoppen de poriën

Sommige patiënten gebruiken topische medicijnen als een eerste behandeling of als aanvulling op orale medicatie. Voor ernstigere puistjes is een combinatie van lokale behandelingen en andere behandelingen nodig.

Behandeling van littekens

Nodulair acne laat soms littekens achter op de huid, zelfs nadat de puistjes verdwenen zijn. De huid verbeteren en de hoeveelheid acnelittekens verminderen is mogelijk met chemische peelings, lasertherapie en therapie met blauw licht

Prognose van huidaandoening

Nodulaire acne houdt weken of maanden aan in tegenstelling tot gewone puistjes. Zonder behandeling veroorzaakt nodulaire acne littekens.

Lees verder

© 2018 - 2021 Miske, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Tieneracne onder de loep genomenAcne is de meest voorkomende huidprobleem bij tieners. Negen van de tien tieners worden ooit geconfronteerd met puistjes…
Acne rosacea: acne bij volwassenenAcne rosacea: acne bij volwassenenDacht je eindelijk van die jeugdpuistjes af te zijn, krijg je op latere leeftijd opnieuw acne?! Acne rosacea is een aand…
Acne, wat is er aan te doen?Veel mensen hebben last van acne. Ze proberen van alles om er van af te komen. Maar hoe kom je je acne af?
Tips tegen puistenEen puist is een kleine ontsteking in de huid, met een klein, wit kopje. Er zijn veel verschillende soorten. De bekendst…

Koude neus: Oorzaken van koud aanvoelende neusKoude neus: Oorzaken van koud aanvoelende neusHet bloed bereikt als laatste de handen, de voeten, de neus en de oren en daarom zijn ze vaak kouder dan andere lichaams…
Hepatosplenomegalie: Zwelling (vergroting) van lever en miltHepatosplenomegalie: Zwelling (vergroting) van lever en miltHepatosplenomegalie is een aandoening waarbij zowel de lever vergroot is (hepatomegalie) als de milt gezwollen is (splen…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 19 mei 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Nodular acne, https://www.verywellhealth.com/nodular-acne-15817
  • Nodular acne: Definition and treatment options, https://www.medicalnewstoday.com/articles/321815.php
  • Severe Acne: Nodular Acne And Acne Cysts, https://www.acne.com/types-of-acne/nodules-and-cysts/
  • What is a Nodular Acne?, https://www.epainassist.com/skin/acne/nodular-acne
  • What Is Nodular Acne & How Can You Treat It? , https://www.olivaclinic.com/blog/nodular-acne-treatments-and-causes/
  • What Is Nodular Acne and How Is It Treated?, https://www.healthline.com/health/beauty-skin-care/nodular-acne
  • Afbeelding bron 1: Blueeve, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Gentle07, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Concord90, Pixabay
Miske (4.039 artikelen)
Laatste update: 16-12-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 11
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.