InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Keelkanker: Kanker in keel, stembanden of keelamandelen

Keelkanker: Kanker in keel, stembanden of keelamandelen

Keelkanker: Kanker in keel, stembanden of keelamandelen Bij keelkanker ontstaat een ongecontroleerde groei van schadelijke cellen in delen van de keel. Deze vorm van kanker ontstaat in de keelholte (farynx), de stembanden of de keelamandelen. De oorzaak hiervan is niet bekend, maar roken, overmatig alcoholgebruik, gastro-oesofageale reflux en enkele omgevingsfactoren en aandoeningen zijn wel geassocieerd met keelkanker. Slikproblemen, een stemverandering en bloed ophoesten zijn enkele bekende tekenen van keelkanker. De behandeling bestaat meestal uit het chirurgisch verwijderen van de tumor, radiotherapie en/of chemotherapie. Een snelle diagnose en behandeling zijn cruciaal voor het verbeteren van de overlevingskansen. De patiënt pakt tot slot indien mogelijk de risicofactoren aan om het risico op kanker in de keel te verminderen.

Oorzaken: Kanker in keel, stembanden of keelamandelen

Veel soorten keelkanker beginnen als een plaveiselcelcarcinoom. De kanker start dan in de squameuze (platte) cellen die de keel bekleden (farynxkanker). In principe is dit een vorm van huidkanker, die ontaardt in keelkanker wanneer de huid rond de keel aangetast is. De stemband bevindt zich net onder de keel en ook hier ontwikkelt zich mogelijk keelkanker (larynxkanker). Keelkanker tast soms ook de epiglottis (strotklepje: deksel voor de luchtpijp) aan. Tonsilkanker, een andere vorm van keelkanker, treft de keelamandelen, die zich op de achterkant van de keel bevinden. Bij keelkanker ontstaat door een mutatie (genetische verandering) een ongecontroleerde celgroei in de keel. Abnormale cellen in de keel vermenigvuldigen zich dan en blijven leven. Dit resulteert in een zwelling of knobbeltje in de keel. In heel veel delen van de keel ontwikkelt zich mogelijk kanker. De specifieke oorzaak van keelkanker is niet bekend (mei 2018).

Soorten keelkanker

Keelkanker kent diverse soorten. Deze hangen af van de locatie waar de kanker begint.
  • Glottiskanker begint in de stembanden.
  • Hypofarynxcarcinoom (laryngofaryngeale kanker) begint in de hypofarynx (laryngofarynx) (het onderste deel van de keel, net boven de slokdarm en luchtpijp).
  • Nasofaryngeale kanker begint in de nasofarynx (het deel van de keel net achter de neus).
  • Orofaryngeale kanker begint in de orofarynx (het deel van de keel direct achter de mond waarin zich de amandelen bevinden)
  • Subglottische kanker begint in het onderste deel van de stemband.
  • Supraglottische kanker begint in het bovenste deel van het strottenhoofd; deze kanker tast het strotklepje aan (stukje kraakbeen dat zorgt dat voedsel niet in de luchtpijp terechtkomt).

Risicofactoren van kanker in de keelholte

Aandoeningen

Een aantal aandoeningen verhogen het risico op het ontwikkelen van kanker in de keel zoals
  • een erfelijke aandoening zoals Fanconi-anemie (tekort van alle bloedcellen en bijkomende afwijkingen)
  • gastro-oesofageale reflux (symptomen van brandend maagzuur), een aandoening waarbij zuur uit de maag terug in de voedselpijp lekt
  • het Epstein-Barr-virus (EBV), een veel voorkomend virus dat soms in speeksel aanwezig is (veroorzaakt bijvoorbeeld klierkoorts)
  • het humaan papillomavirus (HPV-infectie), een seksueel overdraagbaar virus

Roken verhoogt de kans op keelkanker / Bron: Geralt, PixabayRoken verhoogt de kans op keelkanker / Bron: Geralt, Pixabay

Omgevingsfactoren

Kanker in de keel ontstaat ook sneller wanneer de patiënt kampt met één of meer omgevingsfactoren:
  • chemische blootstelling: asbest, nikkel en zwavelzuurdampen
  • een voeding zonder groenten en fruit
  • geslacht: mannen zijn vaker dan vrouwen aangetast
  • het gebruik van tabaksproducten, waaronder roken of pruimtabak of snuiftabak nemen
  • leeftijd: ouderen (+65 jaar) zijn het vaakst getroffen
  • overmatig alcoholgebruik

Symptomen: Slikproblemen en keelpijn

Elk type keelkanker uit zich in een ander klinisch beeld. De symptomen zijn bovendien afhankelijk van het stadium en de locatie van de kanker. In het beginstadium zijn de symptomen niet of vrijwel iet merkbaar. Wanneer de symptomen echter duidelijk zijn, verergeren ze doorgaans snel. Veel voorkomende vroege symptomen van kanker aan de keel en het strottenhoofd zijn:

Deze symptomen zijn soms ook te wijten aan minder ernstige aandoeningen. Het is echter belangrijk dat een arts de symptomen controleert om een vorm van keelkanker uit te sluiten.

Diagnose en onderzoeken

Het is cruciaal om een vroege diagnose van keelkanker te krijgen want hierdoor verhogen de overlevingskansen. De arts bevraagt eerst de symptomen aan de patiënt. Via een laryngoscopie is het mogelijk om de tumor in de keelholte te bekijken. Ook is een monster van keelweefsel nodig (biopsie) om zeker te zijn van de diagnose van keelkanker. Andere beeldvormende onderzoeken zijn inzetbaar om de omvang van de kanker in beeld te brengen en het kankerstadium op te sporen. Dit is nodig voor het opstellen van een goed behandelplan. De patiënt krijgt volgende mogelijke testen: een röntgenfoto, een CT-scan, een MRI-scan en/of een PET-scan.

Behandeling

De behandeling van keelkanker hangt af van de locatie van kanker, het stadium van de kanker en de algemene gezondheidstoestand van de patiënt die de behandeling krijgt. Meestal zet de arts een combinatie van een operatie om de kanker te verwijderen, radiotherapie, chemotherapie en/of gerichte therapie.

Prognose

Dankzij een snelle behandeling maken veel patiënten een goede kans om te genezen van keelkanker. De prognose is echter afhankelijk van het kankerstadium en het getroffen gebied. De vijfjaarsoverleving bedraagt circa zestig procent. Om de twee maanden bezoekt de patiënt de arts voor een controlebezoek. Naarmate de gezondheid van de patiënt verbetert, vermindert de frequentie van de opvolgbezoeken. De arts is dankzij deze controlebezoeken van de patiënt in staat om eventuele aanhoudende symptomen te leren kennen en te behandelen. De arts controleert bovendien of de kanker niet terugkeert. Keelkanker komt bij ongeveer één op de vijf patiënten terug binnen de eerste drie jaar na de behandeling.

Complicaties van kwaadaardige tumor in de keel

Bepaalde kankerbehandelingen veroorzaken ongewenste effecten. De bekendste complicaties van de kankerbehandeling omvatten:

Wanneer zenuwschade ontstaat, is het belangrijk om voorzorgsmaatregelen te nemen zoals tapijten verwijderen om valpartijen te voorkomen, leuningen aanbrengen in de badkamer, antislipmatten aanbrengen in het bad of de douche en stevige schoenen dragen. Ook is voorzichtigheid geboden in de keuken (pannenlappen gebruiken, voorzichtig zijn bij het gebruik van scherpe voorwerpen, hulp inroepen om de temperatuur te controleren, ).

Accupunctuur, meditatie, massage en ontspanningstechnieken verlichten ook veel bijwerkingen van de behandelingen.

Een gezonde voeding nuttigen is belangrijk / Bron: Jill111, PixabayEen gezonde voeding nuttigen is belangrijk / Bron: Jill111, Pixabay

Preventie

Keelkanker voorkomen is niet mogelijk, maar een gezonde levensstijl vermindert wel het risico:
  • beperkt of geen alcohol drinken
  • een gezonde en evenwichtige voeding eten met veel groenten en fruit
  • een veilige geslachtsgemeenschap uitoefenen (voorkomen van HPV-infectie
  • stoppen met roken of niet beginnen met roken

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Keelkanker oorzaken, symptomen en behandelingKanker ontstaat wanneer cellen zich ongeremd delen en hun functie verliezen. Wanneer een kwaadaardige tumor zover groeit…
Keel en keelaandoeningenKeel en keelaandoeningenDe keel bestaat uit het achterste gebied van de mondholte en de neusgangen. Er kunnen keelaandoeningen ontstaan die vaak…
Moeite met slikken en keelpijnMoeite met slikken en keelpijnHet moeite hebben met slikken, een gevoel van een brok in de keel en keelpijn zijn symptomen die vaak samengaan. Bekende…
Keelkanker: symptomenKeelkanker: symptomenKeelkanker is kanker van de keel. Er zijn meerdere vormen van keelkanker. Jaarlijks komt bij ongeveer 1.500 mensen keelk…
Keelontsteking, ontsteking keelamandelen en amandelkankerKeelontsteking, ontsteking keelamandelen en amandelkankerEen keelontsteking of faryngitis en een ontsteking van de keelamandelen of tonsillitis hebben soortgelijke symptomen. Wa…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 29 mei 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Diagnosis, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/throat-cancer/diagnosis-treatment/drc-20366496
  • Overview, https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/throat-cancer/symptoms-causes/syc-20366462
  • Throat cancer, https://www.cancer.org.au/about-cancer/types-of-cancer/throat-cancer.html
  • Throat Cancer: Symptoms & Signs, https://www.medicinenet.com/throat_cancer_symptoms_and_signs/symptoms.htm
  • Types, Symptoms, and Risk Factors of Throat Cancer, https://www.mountsinai.org/locations/head-neck-institute/cancer/throat
  • What are the early signs of throat cancer?, https://www.star2.com/health/wellness/2017/07/15/symptoms-of-throat-cancer/
  • What are the facts about throat cancer?, https://www.medicalnewstoday.com/articles/312087.php
  • What You Need to Know About Throat Cancer, https://www.webmd.com/oral-health/guide/throat-cancer-symptoms-treatments#1
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Jill111, Pixabay

Reageer op het artikel "Keelkanker: Kanker in keel, stembanden of keelamandelen"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 01-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Kanker
Bronnen en referenties: 12
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!