InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hyperbilirubinemie: Te hoge bilirubinespiegels in bloed

Hyperbilirubinemie: Te hoge bilirubinespiegels in bloed

Hyperbilirubinemie: Te hoge bilirubinespiegels in bloed Bij de afbraak van rode bloedcellen in het lichaam vormt zich bilirubine. De uitscheiding van bilirubine gebeurt door de lever. Hoge niveaus van bilirubine (hyperbilirubinemie) leiden tot geelzucht. Deze aandoening is gemakkelijk herkenbaar door een geelverkleuring van de huid en ogen. Hoge bilirubinespiegels treden vaak op bij pasgeboren baby’s. Na de geboorte duurt het enige tijd voordat een kind begint met het efficiënt metaboliseren van bilirubine en het uitscheiden in de ontlasting. Af en toe zijn volwassenen ook aangetast. Een stijging van de bilirubinespiegels kent buiten de pasgeboren periode een aantal redenen. Deze oorzaken verschijnen vóór, tijdens of na de productie van bilirubine.

Wat is bilirubine?

Bij de afbraak van rode bloedcellen in het lichaam wordt bilirubine aangemaakt. Bilirubine reist naar de lever en wordt opgeslagen in de galwegen. Het lichaam verdrijft uiteindelijk bilirubine via de ontlasting. Bilirubine is bruingeel van kleur. Dit pigment zorgt voor een bruine ontlastingskleur. De rode bloedcellen hebben een levensduur van ongeveer 120 dagen en worden voortdurend vernieuwd. Rode bloedcellen bevatten hemoglobine, dat helpt bij het transporteren van zuurstof door het lichaam. Dit wordt afgebroken tot bilirubine en andere stoffen. Bilirubine wordt via albumine, een eenvoudig eiwit, naar de lever gebracht. Bilirubine wordt in de lever ‘geconjugeerd’. Het is dan in water oplosbaar en kan worden uitgescheiden. Niet-geconjugeerd bilirubine is toxisch, maar geconjugeerde bilirubine is dit meestal niet, omdat het het lichaam kan verlaten.

Hoge bilirubinespiegels in het bloed bij pasgeborenen

Pasgeborenen met hoge niveaus van bilirubine lijden aan neonatale hyperbilirubinemie (neonatale geelzucht). Bijna de helft van alle pasgeborenen heeft zichtbare geelzucht in de eerste week na de geboorte. Bij volwassenen breken bacteriën in het darmkanaal geconjugeerde bilirubine af om urobiline aan te maken. Dit wordt uitgescheiden via de ontlasting. Bij pasgeborenen duurt het enkele dagen voordat de lever voldoende bilirubine gaat verwerken. Bij een gezonde baby, geboren op de voldragen termijn, zijn bilirubinespiegels te hoog wanneer ze 18 mg / dL overschrijden. Voor premature baby's geldt dat hoe vroeger de bevalling plaatsvindt in de draagtijd, hoe lager de drempelwaarde van de te hoge bilirubinespiegels bedraagt.

Hoge bilirubinespiegels zijn giftig voor de zenuwen en veroorzaken hersenbeschadiging. Meestal is geelzucht bij zuigelingen niet ernstig en verdwijnen de symptomen uiteindelijk vanzelf. Langdurige geelzucht komt vaker voor bij zuigelingen die borstvoeding krijgen. Dit type geelzucht is meestal niet schadelijk, maar moet de arts wel opvolgen. Sommige baby's krijgen fototherapie, waarbij een arts de baby blootstelt aan een speciaal soort blauwgroen licht. Dit is een standaardbehandeling, waarbij het licht bilirubine omzet in een andere vorm die de lever en de nieren wel kunnen verwijderen.

Oorzaken: Probleem voor, tijdens of na productie van bilirubine in lever

Andere oorzaken van hyperbilirubinemie ontstaan voor, in of na de lever.

Voor de lever

Sommige aandoeningen veroorzaken hoge bilirubinespiegels voordat bilirubine de lever bereikt (pre-hepatische fase). Dit is het gevolg van hemolytische anemie (voortijdige afbraak van rode bloedcellen) en de reabsorptie van interne bloedvaten door het lichaam.

In de lever

Als de lever niet goed werkt, is het niet mogelijk om bilirubine oplosbaar in water te maken. Hierdoor gebeurt een overmatige opbouw van bilirubine in de lever.

Bekende oorzaken zijn onder meer:

Wat is het Gilbertsyndroom?
Het Gilbert-syndroom is een milde vorm van een te hoge bilirubinewaarde in het bloed. De niveaus gaan op en neer omdat het proces om het uit het lichaam te verwijderen vertraagd is. De schommeling is meestal mild waardoor geelzucht vaak niet tot stand komt. Wel ervaren patiënten mogelijk andere symptomen zoals maagpijn of vermoeidheid. Het Gilbert-syndroom detecteert de arts vaak wanneer een bloedonderzoek om een andere reden plaatsvindt. Een genetische verandering (mutatie) is verantwoordelijk voor het Gilbert-syndroom. Dit gen codeert voor een enzym dat de lever in staat stelt om bilirubine in zijn geconjugeerde vorm om te zetten. Wanneer het gen ontbreekt, werkt het enzym niet.

Na de lever

Zodra bilirubine de lever heeft verlaten, zijn de spiegels te hoog omdat bilirubine niet in staat is om het lichaam te verlaten. Dit gebeurt bijvoorbeeld door een verstopping in één van de organen die nodig zijn voor de uitscheiding, zoals bij galstenen (harde afzettingen in galblaas met galkoliek).

Andere oorzaken zijn:

Een bloedonderzoek onthult hyperbilirubinemie / Bron: Frolicsomepl, PixabayEen bloedonderzoek onthult hyperbilirubinemie / Bron: Frolicsomepl, Pixabay

Diagnose en onderzoeken

Hoge bilirubinespiegels veroorzaken geelzucht. Een gele huid en gele ogen zijn dan het gevolg.

Het geschatte normale bereik van bilirubine in het bloedserum is:
  • 1,2 milligram per deciliter (mg / dL) voor volwassenen
  • 1 mg / dL voor kinderen jonger dan 18 jaar

Geelzucht komt tot stand als de waarde tussen 2 en 3 mg / dL ligt.

Een bloedonderzoek detecteert te hoge bilirubinespiegels.

Andere testen omvatten:
  • beeldvormende onderzoeken om de lever te visualiseren. Deze omvatten een echografie, een CT-scan een MRI-scan.
  • een endoscopie (inwendig kijkonderzoek van de binnenkant van het lichaam), waardoor de arts een beeld krijgt van de kanalen waarin de gal naar de darmen reizen
  • een leverbiopsie (sporadisch): De arts neemt een klein monster leverweefsel weg en stuurt dit ter evaluatie naar een laboratorium.
  • een lichamelijk onderzoek, waarbij een arts de buikstreek betast om tekenen van een vergrote lever (hepatomegalie) op te sporen
  • verdere bloedonderzoeken om de leverfunctie te beoordelen en hepatitis te testen, indien nodig

Alcohol vermijden is een nuttig advies om een alcoholische leverziekte te voorkomen / Bron: Jarmoluk, PixabayAlcohol vermijden is een nuttig advies om een alcoholische leverziekte te voorkomen / Bron: Jarmoluk, Pixabay

Behandeling van hyperbilirubinemie

De behandeling hangt af van de onderliggende oorzaak van het hoog bilirubineniveau. Bij een bekende oorzaak is het mogelijk om bilirubine te verwijderen uit het lichaam. Ook veranderingen in levensstijl, zoals het vermijden van alcohol, zijn inzetbaar om de te hoge bilirubinespiegels te verlagen.

Lees verder

© 2018 - 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Geelzucht bij een baby: symptomen, oorzaak en behandelingGeelzucht bij een baby: symptomen, oorzaak en behandelingEen gele baby: hoe kan dat? De meeste pasgeboren baby's maken in meer of mindere mate een fysiologische iceterus (geelzu…
Crigler-Najjar syndroom: Te hoog bilirubinegehalte in bloedCrigler-Najjar syndroom: Te hoog bilirubinegehalte in bloedHet Crigler-Najjar syndroom is een zeldzame genetische aandoening waarbij de patiënt een te hoog bilirubinegehalte in he…
Gele ogen en gele huid: oorzaken, symptomen en behandelingGele ogen en gele huid: oorzaken, symptomen en behandelingGele ogen en een gele huid wijst op geelzucht (icterus), wat geen aandoening op zich is maar een verschijnsel van versch…
Goedaardige geelzucht: syndroom van Dubin-JohnsonGoedaardige geelzucht: syndroom van Dubin-JohnsonAls de lever niet goed werkt of is aangetast, dan kan geelzucht ontstaan. Sommige varianten kunnen veel overlast of erns…
Geelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoomGeelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoomBij geelzucht is de huid gelig van kleur. Vooral het oogwit is gevoelig voor die verkleuring. Men ziet het soms ook bij…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 10 september 2018:
  • Causes of Elevated Bilirubin Levels, https://www.livestrong.com/article/172084-causes-of-elevated-bilirubin-levels/
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Hyperbilirubinemia and Jaundice, https://www.stanfordchildrens.org/en/topic/default?id=hyperbilirubinemia-and-jaundice-90-P02375
  • Hyperbilirubinemia, http://www.cancertherapyadvisor.com/hospital-medicine/hyperbilirubinemia/article/600904/
  • Syndroom van Gilbert: Leveraandoening met geelzucht, https://mens-en-gezondheid.infonu.nl/aandoeningen/172268-syndroom-van-gilbert-leveraandoening-met-geelzucht.html
  • What causes high bilirubin levels?, https://www.medicalnewstoday.com/articles/315086.php
  • What Is a Bilirubin Test?, https://www.webmd.com/a-to-z-guides/bilirubin-test#1
  • Afbeelding bron 1: Frolicsomepl, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Jarmoluk, Pixabay

Reageer op het artikel "Hyperbilirubinemie: Te hoge bilirubinespiegels in bloed"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 10-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Leveraandoeningen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!