InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Zwangerschap > Geelzucht bij een baby: symptomen, oorzaak en behandeling

Geelzucht bij een baby: symptomen, oorzaak en behandeling

Geelzucht bij een baby: symptomen, oorzaak en behandeling Een gele baby: hoe kan dat? De meeste pasgeboren baby's maken in meer of mindere mate een fysiologische iceterus (geelzucht) door, ook wel bekend als 'neonatale icterus of geelzucht'. Dit fenomeen duidt op de zichtbare gele verkleuring van de huid en het oogwit. De mate waarin het optreedt is vaak moeilijk met het blote oog vast te stellen. De gele kleur wordt veroorzaakt door een te grote hoeveelheid bilirubine -een afbraakproduct van rode bloedcellen- in het bloed. Bilirubine wordt via de lever uit het lichaam verwijderd. Neonatale geelzucht is een normaal en onschuldig verschijnsel. Wel moet men bedacht zijn voor het ontwikkelen van een ernstige hyperbilirubinemie. Bilirubine in hoge concentraties veroorzaakt toxiciteit en kan schade in de hersenen veroorzaken. Doch wanneer een te hoog bilirubinegehalte op tijd ontdekt wordt en adequaat wordt behandeld, heeft het géén gevolgen voor de gezondheid en ontwikkeling van het kind nu en op latere leeftijd.

Gele baby: geelzucht bij baby's


Geelzucht bij een baby / Bron: Anastasiia Ylitko/Shutterstock.comGeelzucht bij een baby / Bron: Anastasiia Ylitko/Shutterstock.com

Fysiologische geelzucht bij baby's

Veel pasgeboren baby’s zien er wat gelig uit na de geboorte. Dit komt omdat er zich te veel rode bloedcellen in het bloed van de baby bevinden. Dit fenomeen staat bekend als 'fysiologische iceterus of geelzucht' of 'neonatale icterus of geelzucht'. Icterus betekent 'geelzucht' en neonatorum betekent 'pasgeborene'. Het begint omstreeks de tweede of derde levensdag en op de de zevende dag is het verdwenen. Neonatale icterus komt vaak voor en is een onschuldig verschijnsel. Dit neemt niet weg dat men bedacht moet zijn voor het ontwikkelen van een ernstige hyperbilirubinemie. Bilirubine in hoge concentraties veroorzaakt toxiciteit en kan leiden tot kernicterus, een aandoening waarbij de hersenen van de boreling worden beschadigd door een te hoog bilirubinegehalte in het bloed.

Oorzaak fysiologische geelzucht bij baby's

Bij pasgeborenen spelen de volgende factoren een rol bij het ontstaan van geelzucht: een teveel aan foetaal hemoglobine en onrijpheid van de lever. De lever is nog niet rijp (zeker niet als de baby te vroeg geboren is) en de verwerkingscapaciteit voor bilirubine is daarom nog ondermaats. Deze stof stapelt zich daarom in het bloed en in het onderhuids vet op, waardoor de huid geel kleurt. Ook verhogen bloeduitstortingen -waarbij het lichaam extra bloedcellen moet afbreken- de kans op geelzucht. Bloeduitstortingen Kunnen ontstaan door bevalling met een tang of vacuümpomp.

Borstvoedingskinderen hebben een hogere kans tot hyperbilirubinemie

De fysiologische geelzucht kan wat langer aanhouden bij kinderen die borstvoeding krijgen als gevolg van een trage passage van de meconium (de eerste, vaak zwarte en kleverige ontlasting die een pasgeboren baby produceert). Daarnaast wordt de versterkte geelzucht bij borstvoeding vaak veroorzaakt door het niet goed op gang komen van de borstvoeding. Hierdoor is er een lagere calorie-intake gedurende de eerste levensdagen. Al met al hebben borstvoedingskinderen een hogere kans tot hyperbilirubinemie dan kinderen met flesvoeding, maar zolang de boreling genoeg drinkt, plast, poept en niet ziek wordt, is er geen vuiltje aan de lucht. Slechts 2-5% van de pasgeboren baby's wordt té geel, maar kraamverzorgenden en verloskundigen kunnen dit tijdig signaleren en maatregelen treffen.

Wat is hyperbilirubinemie?

Het tijdig herkennen van (ernstige) hyperbilirubinemie (geelzien) is een aandachtspunt. Slechts een klein deel van de zuigelingen ontwikkelt een mate van hyperbilirubinemie.

Deze pathologische geelzucht kan verschillende oorzaken hebben, zoals:
  • prematuriteit (vroeggeboorte);
  • bloedgroep- en resusantagonisme;
  • leveraandoeningen;
  • infecties; en
  • metabole aandoeningen.

De mogelijke gevolgen van hyperbilirubinemie

Hyperbilirubinemie is niet ongevaarlijk. Bilirubine in hoge concentraties veroorzaakt toxiciteit doordat er te veel gele kleurstof in de hersenen komt. Een in ernstige mate toegenomen hoeveelheid bilirubine in het bloed van een pasgeboren baby kan leiden tot 'kernicterus', een vorm van hersenbeschadiging. Dit uit zich in lethargie, sufheid, hypotonie (verlaagde spierspanning) en slecht drinken.

Behandeling van geelzucht bij een baby

De fysiologische icterus is een normaal verschijnsel. Bij twijfel zal men een druppeltje bloed van het kind nemen voor onderzoek. Men wil er immers voor waken dat de hoeveelheid bilirubine in het bloed niet te hoog wordt (meer dan 210 micromol per liter bloed). Boven een bepaalde drempelwaarde kan bilirubine schade in de hersenen veroorzaken met alle gevolgen van dien, en dat moet voorkomen worden.

Indien nodig kan het lichaam van de baby een handje geholpen worden met de afbraak van verhoogd bilirubine met behulp van de fototherapielamp, welke ultraviolet licht geeft. Dit licht zorgt ervoor dat de opgeslagen bilirubine in de huid verwerkt wordt, waardoor het makkelijker via de ontlasting of urine het lichaam kan verlaten. Er wordt ook wel gebruik gemaakt van de
Biliblanket, een lichtgevend matje waar de baby op kan liggen. De lamp en de blanket worden ook wel samen gebruikt.

Prognose

Geelzucht bij een baby is meestal onschadelijk. In de meeste gevallen verdwijnt geelzucht binnen één tot twee weken zonder behandeling.

Lees verder

© 2013 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Geelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoomGeelzucht (icterus) is vaak een ernstig symptoomBij geelzucht is de huid gelig van kleur. Vooral het oogwit is gevoelig voor die verkleuring. Men ziet het soms ook bij…
Caput succedaneum (geboortegezwel): Zwelling op hoofd babyCaput succedaneum (geboortegezwel): Zwelling op hoofd babyHet caput succedaneum is een vaak voorkomende tijdelijke afwijking waarbij een zwelling op het hoofd van een pasgeboren…
Gele oogkleur: Oorzaken van geelverkleuring van de ogenGele oogkleur: Oorzaken van geelverkleuring van de ogenEen geelverkleuring van de ogen komt meestal tot stand door de ophoping van het stofje bilirubine in het bloed. Geelzuch…
Te vroeg geboren baby (premature baby)Van alle baby's die geboren worden, is 7 tot 8% te vroeg geboren. Zo een te vroeg geboren baby noemen we een premature b…
Wat kan je doen met baby olieBaby olie is natuurlijk ideaal om je baby lekker mee in te smeren. Maar wist je dat er nog veel meer dingen te doen zijn…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Profile, Pixabay (bewerkt)
  • Dr. J.A.H. Eekhof, dr. A. Knuistingh Neven, dr. W. Opstelten: Kleine kwalen bij kinderen. Elsevier Gezondheidszorg, Maarssen, tweede druk 2009.
  • Afbeelding bron 1: Anastasiia Ylitko/Shutterstock.com

Reageer op het artikel "Geelzucht bij een baby: symptomen, oorzaak en behandeling"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 28-01-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Zwangerschap
Special: Leveraandoeningen
Bronnen en referenties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!