Hallux rigidus: Artrose aan gewricht grote teen met pijn

Hallux rigidus: Artrose aan gewricht grote teen met pijn Hallux rigidus is een teenaandoening waarbij een gewricht aan de voet van de grote teen pijnlijk en verstijfd is. Hallux rigidus is te wijten aan de slijtage van het grote teengewricht, veroorzaakt door artrose. Door de vorm van artritis ontstaan na verloop van tijd buigingsproblemen met de grote teen. Dit veroorzaakt veel problemen aangezien mensen de grote teen gebruiken om te lopen, bukken, klimmen of zelfs te gaan staan. Diverse (combinaties van) behandelingsopties zijn mogelijk. De gekozen behandeling hangt af van veel factoren, maar in de meeste gevallen zet de arts een niet-invasieve behandeling in wanneer hij de aandoening vroegtijdig ontdekt. Wanneer een operatie nodig is, is de patiënt meestal na enkele maanden volledig hersteld.

Epidemiologie

Hallux (verwijst naar de grote teen) rigidus (verwijst naar stijfheid) komt meestal voor bij volwassenen tussen de dertig en zestig jaar oud.

Oorzaken: Artrose aan gewricht van grote teen

Hallux rigidus is een vorm van degeneratieve artritis (gewrichtsontsteking). Meestal ligt artrose (reumatische aandoening van het gewrichtskraakbeen) in het gewricht van de grote teen aan de basis van hallux rigidus.

Risicofactoren van hallux rigidus

Afwijkingen aan voet en grote teen

Dit type artritis (gewrichtsontsteking) ontwikkelt zich vaak bij patiënten met afwijkingen die de voet- en grote teen-functie veranderen. Patiënten met platvoeten bijvoorbeeld zijn vatbaar voor het ontwikkelen van hallux rigidus.

Genetische factoren

Bij sommige patiënten komt hallux rigidus voor in de familie en is dit gevolg van genetische factoren.

Letsels

Een gebroken grote teen of een ander trauma ligt soms ook aan de basis van het ontwikkelen van hallux valgus.

Ontstekingsziekten

Hallux rigidus is soms ook het gevolg van een blessure, zoals het stoten van de teen. Ook ontstekingsziekten, zoals reumatoïde artritis (ontsteking van gewrichten en organen) of jicht zijn geassocieerd met hallux rigidus.

Overmatig gebruik

In andere gevallen gaat de teenafwijking gepaard met het overmatig gebruik van de teen, vooral bij patiënten die zich bezighouden met activiteiten of banen die de stress op de grote teen vergroten, zoals werkers die vaak moeten bukken of hurken.

Symptomen: Pijn en stijfheid

Vroeg stadium

Vroege tekenen en symptomen omvatten:

Later stadium

Naarmate de aandoening verergert, komen meer symptomen tot stand zoals:
  • doffe pijn in de heup (heuppijn), knie (kniepijn) of onderrug (lage rugpijn) als gevolg van veranderingen in de loopwijze
  • manken (in ernstige gevallen)
  • moeilijkheden om schoenen te dragen omdat zich botsporen (botaangroeisels: benige botuitsteeksels rond gewrichten) ontwikkelen
  • pijn, zelfs tijdens de rust

Diagnose en onderzoeken

Lichamelijk en diagnostisch onderzoek
Hoe eerder de arts de teenaandoening diagnosticeert, hoe gemakkelijker hij deze kan behandelen. Wanneer botsporen aanwezig zijn, is de aandoening namelijk nog moeilijk te behandelen. Daarom verwijst een arts de patiënt best zo snel mogelijk door naar een voet- en enkelchirurg. Bij het stellen van de diagnose van hallux rigidus, onderzoekt de chirurg de voeten en beweegt hij de teen om het bewegingsbereik te bepalen. De chirurg bestelt bovendien röntgenfoto’s, hetgeen nuttig is om de hoeveelheid artritis en te bepalen. Hij ziet zo of er sprake is van botsporen of andere afwijkingen.

Differentiële diagnose
Veel mensen verwarren hallux rigidus met een bunion (pijnlijke misvorming van gewricht van grote teen), die hetzelfde gewricht aantast. Een bunion is echter een andere aandoening die ook een andere behandeling vereist.

Behandeling van teenaandoening

Niet-chirurgische behandeling

Wanneer de arts de behandeling vroegtijdig inzet, is het mogelijk om een operatie in de toekomst te voorkomen of uit te stellen. Bij patiënten met milde tot matige symptomen zijn volgende adviezen nuttig:
  • fysiotherapie: Ultrageluidtherapie of andere fysiotherapie-oefeningen bieden een tijdelijke verlichting van de klachten.
  • injectietherapie: Injecties met corticosteroïden (krachtige ontstekingsremmers die het immuunsysteem onderdrukken) verminderen ontstekingen en pijn.
  • medicijnen: Orale (via de mond ingenomen) niet-steroïde anti-inflammatoire geneesmiddelen (NSAID's), zoals ibuprofen, zijn inzetbaar om de pijn en ontsteking te verminderen.
  • schoenwijzigingen: Schoenen met veel teenruimte (brede schoenen) oefenen minder druk uit op de tenen. Sterke, weinig tot niet-buigzame, schokabsorbeterende voetzolen zijn eveneens aanbevolen. Ook moeten de schoenen een goede ‘afrol’ hebben. Hoge haken zijn tot slot uit den boze.
  • steunzolen: Aangepaste steunzolen (inlegzolen) verbeteren de voetfunctie.

Operatie

In sommige gevallen is een operatie de enige manier om verlost te geraken van de pijn of de pijn te verminderen. Er zijn verschillende soorten operaties inzetbaar voor de behandeling van hallux rigidus. Bij het selecteren van de procedure of combinatie van procedures, kijkt de voet- en enkelchirurg naar de röntgenfoto’s, de leeftijd van de patiënt, het activiteitenniveau van de patiënt en andere factoren.

Prognose

Omdat hallux rigidus een progressieve aandoening is, neemt de beweging van de teen af naarmate de tijd vordert. In het eerdere stadium is sprake van ‘hallux limitus’. Hierbij is de beweging van de grote teen maar een beetje beperkt is. Naarmate de teenafwijking vordert, neemt het bewegingsbereik van de teen geleidelijk af totdat de patiënt terecht komt in het eindstadium. Dan is sprake van ‘hallux rigidus’, waarin de grote teen stijf is. Dankzij de behandeling is het echter mogelijk om de teenfunctie te herstellen. De duur van de herstelperiode is afhankelijk van de procedure of uitgevoerde procedures. Na gemiddeld zes weken mag de patiënt zijn activiteiten weer geleidelijk opbouwen. Meestal is de voet volledig hersteld na drie tot zes maanden.

Complicaties van teenafwijking

Enkele infecties van de operatie aan het gewricht van de grote teen zijn:
  • een infectie
  • een nabloeding
  • een trombose en longembolie (afsluiting van een slagader in de longen)
  • een zwelling
  • niet vastgroeien van het bot
  • zenuwschade (meestal tijdelijk, soms permanent)

Lees verder

© 2018 - 2020 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Gezwollen grote teen: oorzaken van zwelling in dikke teenGezwollen grote teen: oorzaken van zwelling in dikke teenEen gezwollen grote teen of dikke teen kan je ellendig doen voelen. Je grote teen is belangrijk bij het lopen en bij het…
Stijve grote teen (hallux rigidus): oorzaken en behandelingStijve grote teen (hallux rigidus): oorzaken en behandelingBij een hallux rigidus is er sprake van een stijve grote teen. Een verstijft groot teengewricht treft niet alleen oudere…
Hallux Valgus: het scheefgroeien van de grote teenHallux Valgus: het scheefgroeien van de grote teenBij pijnklachten aan de voet, en met name aan het gebied rond het grote teengewricht, kan het zijn dat je last hebt van…
Pijn in de tenen: oorzaken van pijnlijke tenen of teenpijnPijn in de tenen: oorzaken van pijnlijke tenen of teenpijnWat is pijn in tenen en wat veroorzaakt pijnlijke tenen of teenpijn? Pijn in je teen is een ongemakkelijk gevoel in één…

Micropenis: Abnormaal kleine penislengte bij manMicropenis: Abnormaal kleine penislengte bij manMicropenis is een medische term die verwijst naar een abnormaal kleine penis bij de man. Klinische bronnen definiëren de…
Scheerbultjes: bultjes na het scheren voorkomen bij mannenScheerbultjes: bultjes na het scheren voorkomen bij mannenScheerbultjes, ook bekend als razor bumps en pseudofolliculitis barbae, zijn kleine bultjes op de huid die ontstaan R…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: J. Lengerke 20:22, 28. Mai 2009 (CEST), Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Geraadpleegd op 27 november 2018:
  • Coëlho, Medisch Zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Hallux rigidus (stijfheid van de grote teen), http://www.azklina.be/medisch-aanbod/medische-diensten/orthopedie/hallux-rigidus-stijfheid-van-de-grote-teen
  • Hallux rigidus, http://www.mayfairfootcare.com/hallux-rigidus.php
  • Hallux rigidus, https://www.foothealthfacts.org/conditions/hallux-rigidus
  • Overview of Hallux Rigidus Symptoms and Treatments, https://www.verywellhealth.com/hallux-rigidus-what-you-need-to-know-2552020
  • Wat is een hallux rigidus?, https://orthoantwerpen.be/meer/hallux-rigidus/

Reageer op het artikel "Hallux rigidus: Artrose aan gewricht grote teen met pijn"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 07-02-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Vinger- en teenafwijkingen
Bronnen en referenties: 8
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!