Rectale druk: Oorzaken van drukkend gevoel in rectum
Het rectum, oftewel de endeldarm, is het laatste gedeelte van de dikke darm. De ontlasting reist door het rectum voordat deze de anus verlaat. Het rectum ligt dicht bij veel andere bekkenorganen en bevindt zich meestal naast de onderste wervelkolom (het sacrum). Rectale druk verwijst naar een drukkend gevoel in het rectum, waardoor een patiënt het gevoel kan hebben constant naar het toilet te moeten. Dit ongemakkelijke en soms pijnlijke gevoel kan vaak worden veroorzaakt door aambeien of constipatie, maar er zijn ook andere mogelijke oorzaken. Het is belangrijk dat een arts de oorzaak van de rectale druk vaststelt, omdat de behandeling afhangt van de onderliggende oorzaak.
Aambeien en drukkend gevoel in rectaal gebied
Aambeien zijn gezwollen aderen die zich in het rectum of rond de anus bevinden. Externe aambeien bevinden zich rond de anus en zijn vaak zichtbaar of voelbaar, terwijl interne aambeien zich binnenin het rectum bevinden en meestal niet zichtbaar zijn.
Symptomen die vaak gepaard gaan met aambeien zijn:
Ongeveer de helft van de mensen heeft tegen de leeftijd van vijftig jaar wel eens aambeien gehad. Het risico op aambeien is groter tijdens de zwangerschap, vooral als er sprake is van een voorgeschiedenis van
constipatie, en neemt toe met de leeftijd. Er zijn diverse
behandelingsopties voor aambeien.
Anaal abces of anale fistel
Een
anaal abces is een met pus gevuld gebied rond de anus dat ontstaat door een blokkade van een anaalklier, waardoor bacteriën zich gaan vermenigvuldigen. Wanneer een anaal abces onbehandeld blijft, kan het zich ontwikkelen tot een
anale fistel, een abnormale tunnel die zich vormt tussen het rectum en de huid rondom de anus. Deze fistel kan leiden tot een getunneld gebied tussen het
anorectale abces en de billen.
Symptomen van een anaal abces of anale fistel zijn onder andere:
Patiënten met de
ziekte van Crohn lopen een verhoogd risico op het ontwikkelen van een anaal abces of anale fistel. In sommige gevallen kan een chirurgische ingreep noodzakelijk zijn voor de behandeling van een fistel.
Anale kloof en rectale druk
Anale kloven ontstaan wanneer de bekleding van het rectum of de anus scheurt. Deze scheuren kunnen ontstaan door het passeren van grote, harde stoelgangen of door het persen tijdens de stoelgang. Naast een drukkend gevoel in het rectum kan de patiënt ook last hebben van rectale bloedingen en pijn, vooral bij de stoelgang.
![Roken is een risicofactor voor anuskanker / Bron: Geralt, Pixabay](/artikel-fotos/miske/238316977812-thumb1.jpg)
Roken is een risicofactor voor anuskanker /
Bron: Geralt, PixabayAnuskanker
De meeste gevallen van anuskanker zijn geassocieerd met het
humaan papillomavirus (HPV). Veel mensen hebben HPV zonder symptomen of zonder een aandoening te ontwikkelen. De grootste risicogroepen zijn mannen die seksueel contact hebben met mannen, vrouwen die
baarmoederhalskanker hebben gehad, en mensen die betrokken zijn geweest bij anale geslachtsgemeenschap, anale wratten hebben gehad, of hiv-positief zijn.
Roken en een verzwakt immuunsysteem zijn ook risicofactoren. Symptomen van anuskanker kunnen onder andere lichte anale bloedingen,
anale jeuk, pijn in de anus of een vol gevoel in de anale regio omvatten. Andere symptomen zijn abnormale afscheiding uit de anus, veranderingen in het ontlastingspatroon, obstipatie, buikpijn,
diarree, en pijn bij het passeren van ontlasting. Het is belangrijk om een arts te raadplegen bij deze symptomen, zodat de behandeling zo snel mogelijk kan beginnen. De behandeling kan bestaan uit een combinatie van chirurgie,
radiotherapie en
chemotherapie, afhankelijk van de behoeften van de individuele patiënt.
Colitis ulcerosa
Colitis ulcerosa is een inflammatoire darmaandoening die ontstekingen en zweren veroorzaakt in de dikke darm, inclusief het rectum. Bij deze aandoening kunnen opflakkeringen optreden, afgewisseld met perioden zonder symptomen.
Tekenen van colitis ulcerosa zijn onder andere:
De exacte oorzaak van colitis ulcerosa is onbekend, maar een familiegeschiedenis van inflammatoire darmaandoeningen vormt een risicofactor.
Constipatie en druk in het rectum
Patiënten met obstipatie hebben moeite met het passeren van ontlasting en hebben mogelijk minder vaak stoelgang dan normaal. Constipatie kan leiden tot harde en droge ontlasting, wat kan bijdragen aan drukkende gevoelens in het rectum. Veel mensen ervaren af en toe constipatie, maar chronische obstipatie kan ongemakkelijk zijn en kan wijzen op andere
maag- en
darmaandoeningen.
Veel voorkomende symptomen van constipatie zijn:
- Drie stoelgangen of minder per week
- Het gevoel dat de darmen niet volledig zijn geleegd, zelfs niet na een stoelgang
- Ontlasting die klonterig, droog of hard is
- Pijn bij het persen tijdens het toiletbezoek
Occasionale constipatie kan vaak thuis worden behandeld met vrij verkrijgbare
laxeermiddelen en door meer vezels te eten en voldoende water te drinken. Voor chronische constipatie kan de arts medicatie voorschrijven en aanvullende behandelingen aanbevelen.
Fecale incontinentie
Fecale incontinentie is een aandoening waarbij de patiënt geen controle heeft over de stoelgang, wat kan leiden tot onopzettelijke stoelgang vóór het bereiken van het toilet. Naast een drukkend gevoel in het rectum, kunnen patiënten ook slijm verliezen via de ontlasting. Vaak is er sprake van losse of diarreeachtige ontlasting. Chronische constipatie, zenuwbeschadiging of
spierletsel kunnen bijdragen aan fecale incontinentie. Hoewel deze aandoening de kwaliteit van leven aanzienlijk kan beïnvloeden, zijn er verschillende behandelingen beschikbaar die de klachten kunnen verminderen of verlichten.
Prostatitis
Bij
prostatitis is de prostaat, een kleine klier bij mannen die helpt bij de productie van sperma, ontstoken. Deze ontsteking is meestal het gevolg van een bacteriële infectie, maar kan soms ook zonder duidelijke oorzaak optreden.
Symptomen van prostatitis zijn onder andere:
De behandeling van prostatitis is afhankelijk van de onderliggende oorzaak. Bij een bacteriële infectie kunnen
antibiotica worden voorgeschreven.
Rectale prolaps en drukkende gevoelens in het rectum
Rectale prolaps (
endeldarmverzakking) treedt op wanneer een deel van het rectum uit de anus naar buiten valt tijdens de stoelgang. Dit kan soms worden verward met aambeien.
Symptomen van rectale prolaps zijn onder andere:
- Een pijnlijke stoelgang
- Fecale incontinentie
- Moeite met het gevoel van de noodzaak tot ontlasting
- Slijm uit het rectum
Zonder behandeling kan een rectale prolaps verergeren. In sommige gevallen kan een operatie noodzakelijk zijn om de verzakking te corrigeren.
Reizigersdiarree
Reizigersdiarree is een spijsverteringsaandoening die vaak acute diarree en buikkrampen veroorzaakt, meestal door het eten van besmet voedsel of drinken van besmet water. Kenmerkende symptomen zijn diarree, misselijkheid, buikpijn, koorts, een
opgeblazen gevoel in de maag en soms ook een drukkend gevoel in het rectum.
Voedselvergiftiging en drukkend gevoel in het rectum
Voedselvergiftiging is een acute infectie van het spijsverteringskanaal veroorzaakt door het eten van voedsel dat besmet is met bacteriën, virussen, parasieten of andere toxines (gifstoffen). Voedselvergiftiging ontstaat vaak door slechte voedselbereiding of -opslag. Veel voorkomende symptomen zijn misselijkheid, braken, diarree, buikpijn, koorts, en
koude rillingen. Soms kan ook rectale druk optreden. Meestal herstellen patiënten met ondersteunende zorg, zoals rust, voldoende vochtinname en vrij verkrijgbare
pijnstillers en koortsverlagende medicijnen. Het is essentieel om voldoende te drinken om uitdroging te voorkomen. Als braken of ernstige diarree aanhoudt, kan intraveneuze vochttoediening noodzakelijk zijn. Goede voedselbereiding en opslag, samen met frequent en grondig
handen wassen, zijn de beste preventie tegen voedselvergiftiging.
Alarmsymptomen
Een patiënt moet een arts raadplegen als hij regelmatig rectale druk ervaart of symptomen van een acute infectie of bloeding heeft.
Diagnose en onderzoeken
Lichamelijk onderzoek
De arts neemt de
gezondheidsgeschiedenis van de patiënt door en vraagt naar de aanwezige symptomen. Het is belangrijk dat de patiënt informatie verstrekt over wanneer de druk is begonnen en welke factoren de druk verergeren of verbeteren. Meestal voert de arts een lichamelijk onderzoek van het rectum uit door middel van een
digitaal rectaal onderzoek, waarbij een gehandschoende vinger in het rectum wordt ingebracht om afwijkingen zoals aambeien te detecteren.
Diagnostisch onderzoek
Aanvullende onderzoeken kunnen onder meer een
anoscopie (inwendig kijkonderzoek van de anus) of een
sigmoïdoscopie (
inwendig kijkonderzoek van het laatste gedeelte van de dikke darm) omvatten. Deze onderzoeken maken gebruik van dunne apparaten met een camera en licht aan het uiteinde om de binnenkant van de darm te bekijken en eventuele problemen te identificeren. Daarnaast kunnen
beeldvormende onderzoeken zoals
röntgenfoto's, een
CT-scan, of een
MRI-scan worden ingezet om afwijkingen zoals tumoren, abcessen of fistels te visualiseren. Andere diagnostische tests kunnen een
anorectale manometrie zijn, waarmee de gemiddelde druk in het rectum wordt gemeten.
Behandeling
De behandeling van rectale druk hangt af van de onderliggende oorzaak. Hieronder worden de gebruikelijke behandelmethoden voor de verschillende aandoeningen beschreven:
Aambeien
De behandeling van aambeien kan variëren van eenvoudige thuisremedies tot medische interventies:
- Vezelrijke voeding en voldoende hydratatie kunnen helpen bij het verzachten van de ontlasting en het verminderen van druk.
- Topische crèmes en zetpillen kunnen verlichting bieden van symptomen zoals jeuk en pijn.
- Voor ernstige gevallen kunnen minimale invasieve procedures zoals rubberbandligatie, sclerotherapie of coagulatietherapie nodig zijn.
- In sommige gevallen kan een chirurgische ingreep nodig zijn om aambeien te verwijderen.
Anaal abces of anale fistel
Behandeling van een anaalklierabces omvat meestal:
- Chirurgische drainage van het abces om pus en infectie te verwijderen.
- Bij anale fistels kan een operatie nodig zijn om de fistel te sluiten en de infectie te behandelen.
- Antibiotica kunnen worden voorgeschreven als er sprake is van een bacteriële infectie.
Anale kloof
Behandelingen voor anale kloven omvatten:
Anuskanker
De behandeling van anuskanker kan bestaan uit:
- Chirurgie om de tumor en omliggend weefsel te verwijderen.
- Chemotherapie en radiotherapie kunnen worden ingezet om kankercellen te doden en terugval te voorkomen.
- Opvolging en regelmatige controles zijn cruciaal om de voortgang te monitoren.
Colitis ulcerosa
Behandeling van colitis ulcerosa omvat:
Constipatie
Behandelingen voor obstipatie omvatten:
Fecale incontinentie
Behandeling van fecale incontinentie kan omvatten:
- Dieetveranderingen en vezelrijke voeding om de ontlasting te reguleren.
- Bekkenbodemtherapie om de spieren rond het rectum te versterken.
- In sommige gevallen kan een chirurgische ingreep nodig zijn.
Prostatitis
Behandeling van prostatitis kan bestaan uit:
Rectale Prolaps
De behandeling van rectale prolaps kan bestaan uit:
Reizigersdiarree
Behandeling van reizigersdiarree kan omvatten:
Voedselvergiftiging
Behandeling van voedselvergiftiging omvat vaak:
Prognose
De prognose voor rectale druk varieert afhankelijk van de onderliggende oorzaak:
- Aambeien: Meestal goed met behandeling, hoewel aambeien terug kunnen komen.
- Anaal abces of anale fistel: Goede prognose na chirurgische behandeling, maar complicaties kunnen optreden.
- Anale kloof: Vaak goed met conservatieve behandeling, hoewel chronische kloven chirurgische interventie kunnen vereisen.
- Anuskanker: Prognose hangt af van de stadia van de kanker en de behandeling; vroegtijdige diagnose en behandeling verbeteren de uitkomst.
- Colitis ulcerosa: Prognose is variabel; medicatie kan symptomen onder controle houden, maar sommige patiënten vereisen chirurgie.
- Constipatie: Meestal goed met dieetveranderingen en medicatie; chronische gevallen kunnen complexer zijn.
- Fecale incontinentie: Prognose hangt af van de oorzaak; therapieën kunnen symptomen verbeteren.
- Prostatitis: Meestal goed met juiste behandeling; chronische prostatitis kan aanhoudende symptomen veroorzaken.
- Rectale prolaps: Goede prognose na chirurgische behandeling, hoewel recidief mogelijk is.
- Reizigersdiarree: Meestal goed met zelfzorg, maar ernstigere gevallen vereisen medische behandeling.
- Voedselvergiftiging: Meestal goed met zelfzorg, hoewel ernstige gevallen medische hulp vereisen.
Complicaties
Enkele mogelijke complicaties die kunnen optreden bij rectale druk zijn:
Preventie
Preventieve maatregelen voor de aandoeningen die rectale druk veroorzaken omvatten:
Lees verder