InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Proctalgia fugax: Pijnaanvallen in anus en rectum

Proctalgia fugax: Pijnaanvallen in anus en rectum

Proctalgia fugax: Pijnaanvallen in anus en rectum Proctalgia fugax (anaal spasme, functionele recidiverende anorectale pijn) is een ernstige aandoening waarbij een patiënt episodes van pijn in het rectum (endeldarm: laatste stukje van de darm) en de anus ervaart. Een patiënt ervaart een kramp (spasme) in de anale sluitspier, wat leidt tot de tekenen, al is de exacte oorzaak van de aandoening niet bekend. Omdat de onderliggend oorzaak niet bekend is, is een genezing van de aandoening niet mogelijk. Dankzij diverse huisremedies en soms ook professionele maatregelen is het echter mogelijk om te leren omgaan met de pijnaanvallen.

Epidemiologie van pijnaanvallen in rectum en anus

De tekenen starten af en toe in de kindertijd, maar meestal treden de klachten op vanaf 45-jarige leeftijd. Vrouwen lijken vaker dan mannen getroffen, maar dit is mogelijk te wijten aan het feit dat mannen terughoudender zijn om medisch advies in te winnen over rectale pijn. De prevalentie bedraagt circa 8-18%. Wellicht bezoekt slechts 17-20% van de patiënten een arts.

Oorzaken van anaal spasme

Proctalgia fugax is een variant van levator ani-syndroom (krampen en pijn aan rectum en anus). De aandoening resulteert uit een kramp (spasme) in de anale sluitspier De exacte oorzaak hiervan is niet gekend anno oktober 2019.

Risicofactoren van proctalgia fugax

Bekende uitlokkende factoren voor anaal spasme zijn:

De aandoening kan verder sneller optreden na sclerotherapie voor de behandeling van aambeien en een vaginale hysterectomie (chirurgische verwijdering van de baarmoeder). Verder is anaal spasme eveneens geassocieerd met het prikkelbaredarmsyndroom en angst.

Symptomen

De patiënt ervaart vaak midden in de nacht maar ook overdag plots enkele seconden tot minuten intense, krampachtige en soms ondraaglijke pijnaanvallen in de anus en/of het rectum. Wanneer de pijn namelijk twintig minuten of langer aanhoudt, krijgt de patiënt meestal de diagnose van het levator ani-syndroom. Patiënten ervaren gemiddeld 13 aanvallen per dag wanneer de clusters van pijn aanwezig zijn. De pijnaanvallen treden dagelijks op, om na verloop van tijd weken of maanden te verdwijnen, maar de pijnaanvallen komen mogelijk wel terug. De pijn is soms dermate ernstig dat patiënten flauwvallen van de pijn. Soms hebben patiënten de drang om stoelgang te maken tijdens een pijnaanval. De pijn is verder nieuw ontstaan, en dus niet afkomstig van constipatie, penetrerende anale geslachtsgemeenschap, een trauma (zoals scheurtjes of kloofjes van de rectale sluitspier of de anus), bijwerkingen van sommige medicijnen (zoals opiaten) of een vreemd voorwerp in het rectum.

Behandeling

Zelfzorg

Er is anno oktober geen remedie bekend voor proctalgia fugax. Meestal is een behandeling niet nodig omdat de pijnaanvallen slechts kort aanhouden. Traditionele remedies variëren van warme baden (als de pijn lang genoeg duurt), warme tot hete klysma's, enkele yogaposities en ontspanningstechnieken. Ook het ontspannen van de kaakspieren helpt om de spieren in het rectale gebied te doen ontspannen, een methode die vrouwen ook gebruiken die bevallen.

Professionele medische zorg

De meest gebruikelijke aanpak voor milde gevallen is een eenvoudig geruststelling door de arts en een lokale behandeling met calciumkanaalblokker-zalf, salbutamolinhalatie en actuele nitroglycerine. Voor patiënten met aanhoudende pijnaanvallen, zet de arts lokale anesthesieblokken, injecties met clonidine of botulinumtoxine in. Bij patiënten met frequente, ernstige, langdurige aanvallen verkort de inhalatie (inademing) van salbutamol (medicijn dat de arts voorschrijft voor patiënten met astma = chronische ontsteking van luchtwegen in de longen) de duur van de pijnepisodes. Af en toe moet de arts morfine, een krachtige pijnstiller, voorschrijven voor het verlichten van de pijn. Aangezien de pijnaanvallen meestal kort duren, is medicatie echter meestal niet de eerste behandelingskeuze.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Steken in de anus, wat kan het zijn en wat doe je eraan?Het is een veelvoorkomend probleem. Dagelijks op onregelmatige momenten kun je er last van hebben: steken in de anus. De…
Anuskramp: oorzaak en symptomen van krampende pijn anusAnuskramp: oorzaak en symptomen van krampende pijn anusAnuskramp is een vrij onbekend fenomeen. Bij anuskramp heb je last van pijn en kramp rond de anus of endeldarm. Ofwel ee…
Proctalgia fugax: anuskrampen, krampende pijn anus, rectumProctalgia fugax: anuskrampen, krampende pijn anus, rectumStekende pijn in de anus, krampende pijn in anus of anuskrampen, wat kan dit zijn? Proctalgia fugax is een aandoening di…
Pijn, jeuk en afscheiding uit de anus: oorzaken en symptomenPijn, jeuk en afscheiding uit de anus: oorzaken en symptomenIn dit artikel wordt onder anale klachten pijn, jeuk, afscheiding en een door een persoon gevoelde afwijking in en rondo…
Pijnlijke anus: symptomen, oorzaak en behandeling anale pijnPijnlijke anus: symptomen, oorzaak en behandeling anale pijnEen pijnlijke anus duidt op pijn in de anus (poepgaatje). Deze pijn kan steeds aanwezig zijn of intermitterend. Een pijn…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 29 oktober 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Obscure diagnosis - proctalgia fugax, http://www.pulsetoday.co.uk/clinical/clinical-specialties/musculoskeletal/obscure-diagnosis-proctalgia-fugax/20035432.article
  • Proctalgia Fugax, https://www.healthline.com/health/proctalgia-fugax
  • Proctalgia fugax, https://www.henw.org/artikelen/proctalgia-fugax
  • Proctalgia fugax, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3602260/

Reageer op het artikel "Proctalgia fugax: Pijnaanvallen in anus en rectum"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Gepubliceerd: 30-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!