InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Preventie osteoporose (botontkalking, verlies van botmassa)

Preventie osteoporose (botontkalking, verlies van botmassa)

Preventie osteoporose (botontkalking, verlies van botmassa) Osteoporose is een aandoening waarbij de botdichtheid afneemt. Dit komt tot stand wanneer de botten sneller mineralen en calcium gaan verliezen dan het lichaam deze essentiële voedingsstoffen kan vervangen. Hierdoor worden botten minder dicht, verliezen ze hun kracht en beginnen ze makkelijker te breken. Vooral vrouwen lijden aan botontkalking. Veel patiënten realiseren zich niet dat ze de aandoening hebben tot ze een botbreuk krijgen. Osteoporose gaat namelijk niet gepaard met herkenbare symptomen. De botten bereiken rond dertigjarige leeftijd de maximale dichtheid. Daarom is het belangrijk reeds vanaf jonge leeftijd de botten zo dicht mogelijk te houden. Enkele veranderingen in de levensstijl en medische behandelingsopties zijn beschikbaar om verder botverlies te voorkomen en het risico op mogelijke botbreuken te verkleinen.

Oorzaken van osteoporose

Osteoporose is een botaandoening met een progressief verlies van botweefsel en botmassa die leidt tot verzwakking van het bot. Normaal botweefsel bestaat uit eiwit (collageen) en calciumzouten. Het osteoporoseproces verlaagt zowel de calciumzouten als het eiwit uit het bot. Het verzwakte bot is meer vatbaar voor breuken (fracturen). Bij patiënten met osteoporose treden mogelijk botbreuken op door kleine vallen of verwondingen die normaal geen botbreuk veroorzaken. Botten die vaak breken bij patiënten met osteoporose zijn de wervelkolom, de heupen en de polsen.

Risicofactoren van botontkalking

Afkomst

Patiënten van een Kaukasische of Aziatische afkomst zijn voorts vaker aangetast. Een andere risicofactor is een familiegeschiedenis van osteoporose.

Geslacht

Hoewel osteoporose mogelijk zowel mannen als vrouwen treft, komt de botziekte het meest voor bij vrouwen na de menopauze. Het vrouwelijke hormoon oestrogeen is belangrijk voor het behoud van de botmassa. Ontoereikend oestrogeen tijdens de menopauze veroorzaakt een versneld botverlies. Zonder effectieve preventie verliest een vrouw 20% - 30% van de botmassa tijdens de eerste tien jaar van de menopauze. Het osteoporoseproces sleept vaak tientallen jaren aan zonder merkbare symptomen. Deze vrouwen zijn zich misschien niet bewust van hun verzwakte botten totdat ze een pijnlijke breuk oplopen

Roken draagt bij aan een lagere botmassa / Bron: Geralt, PixabayRoken draagt bij aan een lagere botmassa / Bron: Geralt, Pixabay

Omgevingsfactoren

Een te hoge alcoholinname (meer dan twee alcoholische dranken per dag), een voedingspatroon met te weinig calcium en roken dragen bij aan de verlaagde botdichtheid. Verder ervaren patiënten die steroïde medicatie nemen voor de behandeling van andere medische aandoeningen, sneller osteoporose. Ondergewicht (zoals bij patiënten met anorexia nervosa) is mogelijk eveneens geassocieerd met een lage botdichtheid. Tot slot is een levensstijl waarbij mensen weinig fysieke activiteit uitvoeren, gekoppeld aan osteoporose.

Preventie van verlaagde botdichtheid

Enkele eenvoudige veranderingen in de levensstijl voorkomen osteoporose en zorgen voor een goede botgezondheid.

Calciumsupplementen nemen

Dankzij het nemen van calciumsupplementen is het mogelijk om de calciuminname te verhogen als de inname van voedingsstoffen ontoereikend is. De patiënt moet deze echter na een maaltijd innemen, zodat het supplement correct door het lichaam wordt opgenomen.

Gezond gewicht behouden

Mensen moeten zorgen voor een gezond lichaamsgewicht, omdat een te laag lichaamsgewicht een risicofactor is voor osteoporose.

Een matige blootstelling aan de zon verhoogt de vitamine D-spiegels in het bloed / Bron: Blueeve, PixabayEen matige blootstelling aan de zon verhoogt de vitamine D-spiegels in het bloed / Bron: Blueeve, Pixabay

Meer tijd doorbrengen in de zon

Vitamine D wordt gesynthetiseerd (aangemaakt) wanneer de huid wordt blootgesteld aan zonlicht en speelt een belangrijke rol bij het absorberen van calcium. Veel mensen kampen met lage vitamine D-spiegels, vooral in de winter en het vroege voorjaar. Ouderen die in verpleeghuizen wonen of weinig buiten zijn of die hun huid bedekken, lopen een groter risico op een vitamine D-tekort.

Regelmatige lichaamsbeweging uitvoeren

Botten zijn een levend weefsel. Gewichtdragende oefeningen versterken de botten. Hoe eerder in het leven mensen starten met lichaamsbeweging, hoe minder kans er is dat mensen later in het leven osteoporose ontwikkelen. Gewichtdragende oefeningen omvatten:

Krachttraining is ook de sleutel tot het voorkomen van botontkalking. Deze trainingen maken mensen bovendien flexibeler en verminderen de kans van valongelukken (de meest voorkomende oorzaak van een gebroken heup).

Stoppen met roken en alcohol beperken

Zowel roken als alcohol innemen tasten het vermogen van het lichaam aan om calcium te absorberen, wat bijdraagt aan zwakkere botten.

Het eten van een gezonde en gevarieerde voeding is belangrijk / Bron: Jill111, PixabayHet eten van een gezonde en gevarieerde voeding is belangrijk / Bron: Jill111, Pixabay

Veel voedsel eten dat calcium bevat

Wanneer het lichaam niet beschikt over voldoende calcium, zal het de botten gaan afbreken om te krijgen wat het nodig heeft. Een lage inname van calcium is bijgevolg geassocieerd met een lagere botmassa. Door de juiste hoeveelheid calcium te consumeren, is het mogelijk om de snelheid van botverlies te verminderen en vertragen. Goede bronnen van calcium zijn melk, yoghurt, kaas, amandelen, donkere bladgroenten (zoals boerenkool en broccoli) en vis.

Medicatie ter preventie van een verminderde botdichtheid

Er zijn enkele medicijnen beschikbaar die het risico op het ontwikkelen van osteoporose kunnen verminderen.

Bisfosfonaten

Bisfosfonaten stimuleren de botdichtheid door het afbraakproces te vertragen.

Hormoonvervangingstherapie

Dit is effectief bij postmenopauzale vrouwen omdat de medicijnen de verlaagde oestrogeenspiegels verhogen. Hormoonvervangende therapie is aanbevolen voor vrouwen die jonger zijn dan zestig jaar en met een hoog risico lopen op een achteruitgang van hun botdichtheid.

Denosumab-injecties

Deze injecties krijgt een patiënt twee keer per jaar onder de huid toegediend. Ze vertragen de afbraak van het bot.

Lees verder

© 2019 Miske, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Oorzaken van osteoporose (botontkalking)Osteoporose (botontkalking) kan verschillende oorzaken hebben, die in dit artikel worden besproken. Wat zijn de risicofa…
Voeding en ouderdom: osteoporoseOsteoporose is bij 75-plussers, en voornamelijk bij vrouwen, een veelvoorkomend probleem. Dit kan echter voorkomen worde…
Actonel tegen botontkalking (osteoporose)Actonel tegen botontkalking (osteoporose)Botontkalking of osteoporose is een aandoening aan de botten die veel oudere mensen treft. De botten worden poreuzer en…
Vrouwen en voeding: botontkalking en osteoporoseVrouwen en voeding: botontkalking en osteoporoseWaarom is het voor vrouwen belangrijk om voldoende kalk binnen te krijgen? Welke voedingsstoffen zijn verantwoordelijk v…
Osteoporose: oorzaak, verschijnselen, behandeling, voorkomenOsteoporose: oorzaak, verschijnselen, behandeling, voorkomenDe helft van de vrouwen boven de vijftig jaar heeft osteoporose en één op de vijf mannen boven de vijftig jaar. De aando…
Bronnen en referenties
  • Geraadpleegd op 25 april 2019:
  • Coëlho, medisch zakwoordenboek, digitale editie, versie 2010
  • Osteoporosis Prevention & Treatment Interview with Dr. Michael Truong, https://www.medicinenet.com/osteoporosis_prevention_and_treatment/views.htm
  • Osteoporosis Prevention and Risk Factors, https://www.verywellhealth.com/osteoporosis-a2-3520937
  • Osteoporosis Prevention, https://www.doctordoctor.com.au/osteoporosis-prevention/
  • Osteoporosis Prevention: What You Need to Know, https://www.webmd.com/osteoporosis/guide/osteoporosis-prevention#1
  • Osteoporosis: Prevention and Treatment, https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK279073/
  • Afbeelding bron 1: Geralt, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Blueeve, Pixabay
  • Afbeelding bron 3: Jill111, Pixabay

Reageer op het artikel "Preventie osteoporose (botontkalking, verlies van botmassa)"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Miske
Laatste update: 19-07-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Skeletafwijkingen
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!