Vocht achter de longen: symptomen, oorzaken en behandeling

Vocht achter de longen: symptomen, oorzaken en behandeling Longoedeem ('vocht achter de longen') is een ophoping van vocht in de longen, waardoor deze zich niet meer met lucht kunnen vullen. Acuut longoedeem veroorzaakt ademhalingsproblemen en kortademigheid. De patiënt moet vaak hoesten en daarbij kan (sputum) opgehoest worden, dat roze kleurt omdat het bloed bevat. Dikwijls snakt de patiënt naar lucht en dit is een angstige ervaring. Als longoedeem onbehandeld blijft, kan het levensbedreigend zijn.
Beeldvormend onderzoek van de longen / Bron: Minerva Studio/Shutterstock.comBeeldvormend onderzoek van de longen / Bron: Minerva Studio/Shutterstock.com

Wat is vocht achter de longen?

Longoedeem

Longoedeem, in de volksmond ook wel 'vocht achter de longen' genoemd, is een ophoping van vocht (oedeem) in de longen. Dit is een ernstige aandoening waarbij er een abnormale ophoping van vocht in de longen ontstaat die leidt tot ontstekingen

De longen nemen het grootste gedeelte van de borstkas in beslag. Elke long heeft een gemiddelde inhoud van 1600 - 2000 kubieke centiliter en bij een man is het iets meer dan bij een vrouw. Dit vitale orgaan regelt de ademhaling. Het vervult de belangrijke functie dat zuurstof vanuit de longblaasjes (alveoli) in het bloed opgenomen wordt. Vanuit het bloed wordt vervolgens koolstofdioxide, ook wel kooldioxide of koolzuurgas (chemische formule CO2), afgegeven aan de longblaasjes. De menselijke longen bevatten ongeveer 300 miljoen alveoli met een gezamenlijk oppervlak van ongeveer 90 m2.

Ophoping van vloeistof in longblaasjes

Bij longoedeem ontstaat er een ophoping van vloeistof in de longblaasjes, waardoor deze zich niet meer met lucht kunnen vullen. Hierdoor wordt de bovengenoemde gasuitwisseling verstoord en daalt het zuurstofgehalte in het bloed en stijgt het koolzuurgehalte. Deze toestand waardoor de normale ademhaling wordt verstoord, is zeer ernstig tot dodelijk en dient adequaat te worden behandeld.

Symptomen van vocht achter de longen

Symptomen van longoedeem kunnen plotseling verschijnen - er wordt dan gesproken van acuut longoedeem - of geleidelijk ontwikkelen. Dat is afhankelijk van de oorzaak.

Acuut optredende symptomen

Tekenen en symptomen die ineens kunnen optreden zijn:

Medische hulp inschakelen

Iedereen die deze hierboven genoemde tekenen en symptomen ervaart, moet onverwijld medische hulp inschakelen. Longoedeem kan leiden tot de dood, indien de patiënt niet snel en adequaat wordt behandeld.

Vermoeidheid / Bron: Istock.com/BartekSzewczykVermoeidheid / Bron: Istock.com/BartekSzewczyk

Langzaam ontwikkelende symptomen

Tekenen en symptomen die zich meer geleidelijk ontwikkelen, zijn vaak te wijten aan hartfalen. Deze kunnen omvatten:
  • Enkel oedeem of zwelling van de benen.
  • Moeite met ademhalen bij inspanning.
  • Vermoeidheid.
  • Verlies van eetlust.
  • Nachtelijk of frequent plassen.
  • Snelle gewichtstoename. De gewichtstoename ontstaat door ophoping van vocht in het lichaam, met name in de benen. Longoedeem kan ontstaan als gevolg van congestief hartfalen, een aandoening waarbij het hart te weinig bloed pompt met als gevolg vochtophoping in lichaamsweefsels.
  • Kortademigheid a.g.v. lichamelijke inspanning.
  • 's Nachts wakker met ademnood en dat gevoel wordt verlicht door te gaan zitten.

Slapeloosheid / Bron: PrinceOfLove/Shutterstock.comSlapeloosheid / Bron: PrinceOfLove/Shutterstock.com
Tekenen en symptomen van longoedeem veroorzaakt door 'grote hoogte' zijn:

Oorzaken van longoedeem

Er wordt vaak een onderscheid gemaakt tussen cardiogene (= door het hart veroorzaakt) en niet-cardiogene oorzaken. Hartfalen wordt beschouwd als de belangrijkste oorzaak van met vloeistof gevulde longen. Hartfalen is in feite een verzamelnaam voor de verschijnselen die veroorzaakt worden door een verminderde pompfunctie van het hart, waardoor de transportfunctie van het bloed verstoord wordt. Doordat de druk in de bloedvaatjes te hoog wordt, kan er vocht achterblijven in het weefsel van de benen en/of de longen. Bij longoedeem vult dit vocht de kleinste vertakkingen van de longen, waardoor dat deel van het longweefsel niet meer goed kan functioneren. Het gevolg is dat er minder oppervlak in de longen is, waar zuurstof kan worden opgenomen.

De longen kunnen ook beschadigd raken als gevolg van een ernstige infectie (longontsteking of pneumonie) of door het inademen van een giftig gas. Andere mogelijk oorzaken zijn: een ernstig ongeval met veel weefselschade, grote hoogte, nierfalen, leverfalen en ondervoeding. Longoedeem kan ook optreden na een longtransplantatie en als gevolg van lymfetumoren.

Behandeling van longoedeem

Longoedeem kan levensbedreigend zijn, als het onbehandeld blijft. Het doel van de behandeling is het verminderen van het overtollige vocht in de longen en - bij een cardiogene oorzaak - de hartfunctie te verbeteren. De behandeling is individueel afgestemd, rekening houdend met de oorzaak van de ziekte.

Zuurstoftoediening

Er wordt zuurstof toegediend en vaak is beademing met behulp van een gezichtsmasker nodig. Bepaalde geneesmiddelen zoals diuretica, morfine, nitroglycerine worden vaak gebruikt voor de behandeling van deze aandoening. Zo bevordert Diuretica (plaspillen) de vochtafdrijving via de nieren.

Leefstijlmaatregelen

Voor een effectieve behandeling moet de patiënt gezonde voeding eten, de inname van zout verminderen en roken en overmatig alcoholgebruik vermijden.

Complicaties van longoedeem

Als longoedeem aanhoudt, kan dit de druk in de longslagader verhogen (pulmonale hypertensie), waardoor uiteindelijk de rechter hartkamer te zwak wordt en minder pompkracht heeft (hartfalen). De rechter hartkamer heeft een veel dunnere spierwand dan de linkerkant van je hart, omdat deze minder onder druk staat om bloed in de longen te pompen. De verhoogde druk gaat ook naar het rechteratrium en vervolgens naar verschillende delen van je lichaam, waar het de volgens klachten kan veroorzaken:

Onbehandeld kan acuut longoedeem kan dodelijk. In sommige gevallen kan het fataal zijn, zelfs als je wordt behandeld.

Preventie

Het voorkomen van aandoeningen en situaties die longoedeem veroorzaken, kan helpen ervoor te zorgen dat je geen longoedeem ontwikkelt. Deze maatregelen kunnen je risico helpen verminderen. Hart- en vaatziekten zijn de belangrijkste oorzaak van longoedeem. Je kunt het risico op veel soorten hartproblemen verminderen door onderstaande maatregelen in acht te nemen.

Gezonde voeding bereiden / Bron: Gpointstudio/Shutterstock.comGezonde voeding bereiden / Bron: Gpointstudio/Shutterstock.com

Bloeddruk onder controle houden

Hoge bloeddruk kan leiden tot ernstige aandoeningen zoals een beroerte, hart- en vaatziekten en nierfalen. In veel gevallen kun je je bloeddruk verlagen of een gezond niveau handhaven door:
  • regelmatig te bewegen
  • een gezond gewicht te behouden
  • het eten van een dieet rijk aan vers fruit, groenten en magere producten (of nog beter een plantaardig dieet)
  • beperking van zout en alcohol

Let op je cholesterolgehalte in het bloed

Cholesterol is een van de verschillende soorten vetten die essentieel zijn voor een goede gezondheid. Maar teveel cholesterol kan schadelijk zijn voor de gezondheid. Een hoger dan normaal cholesterolgehalte kan vetafzettingen in je bloedvaten veroorzaken, waardoor de bloedstroom wordt belemmerd en het risico op vaatziekten wordt verhoogd. Leefstijlveranderingen kunnen echter het cholesterolgehalte vaak laag houden. Veranderingen in levensstijl betekent minder vetten binnenkrijgen (vooral verzadigde vetten); meer vezels, vis en vers fruit en groenten eten; regelmatig bewegen; stoppen met roken; en met mate drinken.

Stoppen met roken / Bron: Dmytro Zinkevych/Shutterstock.comStoppen met roken / Bron: Dmytro Zinkevych/Shutterstock.com

Niet roken

Als je rookt en niet zelf kunt stoppen, praat dan met je huisarts over strategieën of programma's die je kunnen helpen je verslaving te doorbreken. Roken kan het risico op hart- en vaatziekten vergroten. Vermijd ook meeroken. Eet een hartgezond dieet. Eet een gezond dieet met weinig zout, suikers en vaste vetten en rijk aan fruit, groenten en volle granen.

Zoutgebruik beperken

Het is vooral belangrijk om minder zout (natrium) te gebruiken als je een hartaandoening of hoge bloeddruk hebt. Bij sommige mensen met een ernstig beschadigde linker ventrikelfunctie kan overtollig zout voldoende zijn om congestief hartfalen te veroorzaken.

Regelmatig bewegen

Regelmatig bewegen (wandelen, tuinieren, zwemmen, fietsen, etc.) is van vitaal belang voor een gezond hart. Regelmatige aerobe oefeningen, ongeveer 30 minuten per dag, helpen om je bloeddruk en het cholesterolgehalte te beheersen en een gezond gewicht te behouden.

Handhaaf een gezond gewicht

Zelfs een beetje overgewicht verhoogt het risico op hart- en vaatziekten. Aan de andere kant kan zelfs het verliezen van kleine hoeveelheden gewicht reeds je bloeddruk en cholesterol verlagen en het risico op diabetes verminderen.

Omgaan met stress

Probeer je stressniveau te verlagen om je risico op hartproblemen te verminderen. Vind gezonde manieren om stressvolle gebeurtenissen in je leven te beperken of aan te pakken.

Lees verder

© 2009 - 2021 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Longoedeem of vocht achter de longenLongoedeem of vocht achter de longenLongoedeem treedt vaak op als gevolg van hartzwakte. Bij longoedeem treedt er vocht uit de longblaasjes en de kleine luc…
Vocht achter de longen (longoedeem) door hartproblemenVocht achter de longen (longoedeem) door hartproblemenSlecht kunnen ademen, pijn op de borst, benauwdheid, paniek, angstzweet en een wegtrekkende huidskleur kunnen tekenen zi…
Longoedeem: Vocht in de longen door linkerhartfalenLongoedeem: Vocht in de longen door linkerhartfalenBij longoedeem zijn de longblaasjes gevuld met vocht omdat de linkerkant van het hart niet goed meer werkt. Deze ophopin…
Natte verdrinking: Vloeistof in longen met constant hoestenNatte verdrinking: Vloeistof in longen met constant hoestenNatte verdrinking is een vorm van verdrinking waarbij de symptomen tot 48 na blootstelling aan het water tot stand komen…

Overgewicht en mogelijke oorzakenOvergewicht en mogelijke oorzakenGezondheid wordt steeds belangrijker voor mensen en een gezond gewicht is daar een groot onderdeel van. Maar wanneer is…
Hartfalen: Symptomen, diagnose, BNP en behandelingHartfalen is een aandoening, waarbij je hart er niet meer in slaagt om het lichaam tijdig te kunnen voorzien van genoeg…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: BlueSkyImage/Shutterstock.com
  • http://www.energietherapie-soest.nl/index.php?p=hart
  • http://www.gezondheidsnet.nl/medisch/artikelen/86/oedeem-vocht-op-vreemde-plekken
  • http://www.medicinfo.nl/%7B06c4e0bc-5b69-4f79-b893-2eb0f0443cf9%7D
  • http://www.buzzle.com/articles/fluid-filled-lungs-causes-dangers-and-treatment.html
  • http://www.frans-meijs.nl/Website/Hartfalen.htm
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Longoedeem
  • http://researchnews.osu.edu/archive/lungfluid.htm
  • http://www.medicinfo.nl/%7B19f6c975-8b7c-473d-bad6-25864cc8060a%7D
  • http://www.medicalnewstoday.com/articles/167533.php
  • http://www.gezondheidsnet.nl/medisch/videos/87/congestief-hartfalen
  • http://www.croonenberghscardiologie.cardionet.be/Generic/servlet/Main.html;jsessionid=13F323A5A7EF2E88399E2556F880ED63?p_pageid=80701
  • Mayo Clinic. Pulmonary edema. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pulmonary-edema/symptoms-causes/syc-20377009 (ingezien op 7-8-2019)
  • Afbeelding bron 1: Minerva Studio/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/BartekSzewczyk
  • Afbeelding bron 3: PrinceOfLove/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 4: Gpointstudio/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 5: Dmytro Zinkevych/Shutterstock.com
Reacties

Mar, 07-07-2018
Mijn zus had in maart 2018 flink veel vocht “achter haar longen”. Dat is met een drain en met talkpoeder verholpen. Waar de drain heeft gezeten zit nog een open verbinding (tunneltje) en nu heeft ze oedeem in haar linkerborst) Door het vocht was ze kortademig en nu heeft ze zojuist de diagnose COPD gekregen.
Lijkt mij een beetje kort door de bocht want COPD is toch geen oorzaak van longoedeem? Ze weten nog steeds niet waar dat vandaan is gekomen en het is ook niet over alleen kan nu het vocht uit de ruimte waar het zich opbouwt en manifesteert het vocht zich als oedeem in linkerborst.
Maar is dat echt COPD of moet ze vragen om een second opinion? Reactie infoteur, 09-07-2018
Mogelijk dat dit artikel u verder kan helpen: https://goo.gl/wMJNvw.

Hennie, 02-08-2014
Gisteren is door mijn huisarts geconstateerd dat ik een beetje vocht achter de longen heb. Volgens haar kan dit geen kwaad. Maar mij zit het niet lekker. Mort hier niets aan worden gedaan? Gaarne advies Reactie infoteur, 18-08-2014
Afhankelijk van de oorzaak van het vocht volgt een behandeling. Vraag uw huisarts om duidelijkheid: waarom in uw geval behandeling niet nodig is.

S. Verhage, 26-05-2011
Mijn moeder is 93 en is zeer kortademig i.v.m. vocht achter de longen.
Plaspillen helpen totaal niet. Kan het vocht bij de longen worden verwijderd?
Van de artsen in het zorgcentrum wordt ze niks wijzer.
Als het mogelijk is graag uw antwoord. Reactie infoteur, 30-05-2011
De verpleeghuisarts of de arts in het ziekenhuis zou deze vraag moeten beantwoorden. U kunt ook te allen tijde een second opinion aanvragen. Een second opinion is de onafhankelijke beoordeling van een lichamelijke klacht door een andere arts dan de eigen arts.

Judith van Noort, 10-09-2010
Mijn vader heeft last van longoedeem tgv longontstekingen in combinatie met hartfalen. Hij is hiervoor in behandeling bij een specialist. Behandeling is moeizaam, omdat mijn vader tevens een donornier heft.

Mijn vraag is nu: als het oedeem toeneemt in de longen, wat is de prognose? Als men verwacht dat dit toeneemt kan je dan stikken? Is er iets aan te doen om dit op tijd te voorkomen en/of het lijden te verzachten? Reactie infoteur, 15-09-2010
Deze vragen kunt u het beste voorleggen aan de behandelend arts van uw vader. Zoals ik al schreef is de behandeling individueel afgestemd. Hierbij wordt rekening gehouden met de oorzaak van de ziekte. De prognose is dus ook erg individueel.

Tartuffel (2.976 artikelen)
Laatste update: 27-02-2021
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 18
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.