Pancreatitis symptomen: buikpijn, misselijk, braken & koorts

Pancreatitis symptomen: buikpijn, misselijk, braken & koorts Pancreatitis is een ontsteking van de alvleesklier. De alvleesklier is een langgerekte klier, die verscholen ligt achter de maag in de bovenbuik. De alvleesklier produceert enzymen ter bevordering van de spijsvertering en hormonen die de suikerspiegel van het bloed reguleren. Er wordt een onderscheid gemaakt tussen acute pancreatitis en chronische pancreatitis. Acute pancreatitis treedt plotseling op en veroorzaakt een hele reeks aan klachten.

Pancreatitis


Alvleesklier of pancreas / Bron: Decade3d/Shutterstock.comAlvleesklier of pancreas / Bron: Decade3d/Shutterstock.com

Wat is pancreatitis?

Pancreatitis is een ontsteking van de alvleesklier (pancreas). De alvleesklier is een 12-15 cm langgerekte, trosvormige klier, die is gelegen achter de maag, dichtbij de twaalfvingerige darm - welke het eerste deel van de dunne darm vormt.

Pancreatitis kan acuut of chronisch zijn. Beide vormen zijn ernstig en kunnen leiden tot complicaties. Pancreatitis komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen.

Wat zijn de functies van de alvleesklier?

De alvleesklier heeft twee belangrijke functies:
  1. De productie van alvleeskliersap wat spijsverteringsenzymen bevat die samen met gal - een vloeistof die wordt geproduceerd in de lever en wordt opgeslagen in de galblaas - een belangrijke rol spelen bij de vertering van het voedsel.
  2. In de alvleesklier bevindt zich klierweefsel - de ‘Eilandjes van Langerhans’ genoemd – die onder meer de hormonen insuline en glucagon aanmaken. De alvleesklier geeft deze hormonen direct aan het bloed af. Deze hormonen spelen een rol bij het reguleren van de bloedsuikerspiegel.

Waardoor kan acute pancreatitis veroorzaakt worden?

Acute pancreatitis is een ontsteking van de alvleesklier die plotseling optreedt en kan leiden tot ernstige complicaties. De meest voorkomende oorzaak van acute pancreatitis is de aanwezigheid van galstenen, die de afvoerbuis van de alvleesklier blokkeren. Overmatig alcoholgebruik is een andere veel voorkomende oorzaak. Acute pancreatitis kan ook veroorzaakt worden door een ongeval, een doorbloedingsstoornis, een stofwisselingsziekte, een virusinfectie, een tumor in de (omgeving van de) alvleesklier, of bepaalde medicijnen. Soms is de oorzaak niet bekend. Dit wordt een 'idiopathische pancreatitis' genoemd. Idiopathisch betekent letterlijk: 'van onbekende oorzaak'.

Misselijkheid / Bron: Istock.com/CentralITAllianceMisselijkheid / Bron: Istock.com/CentralITAlliance

Wat zijn de symptomen van acute pancreatitis?

Acute pancreatitis begint meestal met een plotseling opkomende hevige pijn in de bovenbuik (midden, rechts, zelden links), die kan uitstralen naar de rug, linkerzij en linkerschouder en erger wordt bij bewegen. Typisch voor deze pijn is de neiging om voorovergebogen te gaan zitten, waarbij de knieën tegen de borst worden geplaatst. De buik is opgezwollen en pijnlijk bij aanraking (drukpijn in maagstreek). Bijkomende klachten zijn misselijkheid, braken, koorts, koude rillingen en een versnelde ademhaling. De klachten kunnen toenemen na een maaltijd.

Als complicatie van de alvleesklierontsteking kan een ileus (darmafsluiting) optreden. Dit kan leiden tot een shock, een levensbedreigende situatie waarbij direct medisch ingrijpen nodig is. Er kan geelzucht (icterus) optreden als galstenen de galwegen blokkeren, waardoor de gal niet meer kan afvloeien. Bij het optreden van bloedingen in de alvleesklier, kunnen er op specifieke plaatsen verkleuringen van de huid ontstaan: een onderhuidse bloeduitstorting rond de navel ('teken van Cullen') en in de flank ('teken van Grey-Turner').

Hoe wordt acute pancreatitis gediagnosticeerd?

Urineonderzoek / Bron: Istock.com/jacky9946Urineonderzoek / Bron: Istock.com/jacky9946
De arts zal een grondig lichamelijk onderzoek uitvoeren. Een definitieve diagnose kan vastgesteld worden aan de hand van verschillende onderzoeken, zoals een bloed- en urineonderzoek en beeldvormende diagnostiek (een echo van de bovenbuik). Wanneer de acute alvleesklierontsteking het gevolg is van galstenen die de afvoergang van de galblaas of alvleesklier blokkeren, wordt een ERCP (endoscopische retrograde cholangiopancreaticografie) uitgevoerd, waarmee de galwegen in beeld kunnen worden gebracht. Bij dit onderzoek wordt een flexibele buis - endoscoop genaamd - via de mond en de maag naar de twaalfvingerige darm geleid. Door de endoscoop kunnen verschillende instrumenten worden ingebracht, waarmee de galstenen uit de afvoergang verwijderd kunnen worden.

Hoe wordt acute pancreatitis behandeld?

Een persoon met acute alvleesklierontsteking zal hoogstwaarschijnlijk in het ziekenhuis worden opgenomen. De maag van de patiënt moet leeg blijven, zodat de alvleesklier niet wordt aangezet tot het produceren van enzymen. De patiënt mag geen gewone voeding eten en via een infuus wordt vocht toegediend. Via een slangetje in de neus die naar de maag leidt, wordt het maagsap weggezogen.

Als de aandoening ernstig is of als er complicaties optreden, zal behandeling op een intensive care afdeling volgen. De behandeling van acute pancreatitis is vooral gericht op het voorkomen van complicaties en het wegnemen van de oorzaak, zoals galstenen. Soms is het nodig om geïnfecteerd en aangetast alvleesklierweefsel chirurgisch te verwijderen. In enkele gevallen kan de arts antibiotica of andere medicijnen voorschrijven.

De meeste patiënten zijn na een periode van één tot twee weken volledig hersteld. Bij ongeveer 10% van de patiënten met acute pancreatitis ontstaat er een chronische alvleesklierontsteking.

Lees verder

© 2011 - 2021 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Necrotiserende pancreatitis: Afsterven van delen pancreasNecrotiserende pancreatitis: Afsterven van delen pancreasNecrotiserende pancreatitis is een ernstige aandoening waarbij delen van de alvleesklier (het pancreas) afsterven en mog…
Pancreasabces: Verzameling van pus in alvleesklierPancreasabces: Verzameling van pus in alvleesklierEen pancreasabces is een gebied gevuld met pus in de alvleesklier (het pancreas). Een ernstige alvleesklierontsteking (p…
Pancreas divisum: Tweedeling van alvleesklierPancreas divisum: Tweedeling van alvleesklierDe alvleesklier is een lang, plat orgaan dat zich tussen de maag en de wervelkolom bevindt. Dit orgaan helpt bij de spij…
Annulair pancreas: Ringvormige alvleesklier met brakenAnnulair pancreas: Ringvormige alvleesklier met brakenDe normale positie van de alvleesklier ligt normaal gesproken naast de twaalfvingerige darm. Een annulair pancreas (ring…

Verschillen astma en COPDIedereen heeft wel eens van astma en COPD gehoord. Het zijn beide aandoeningen aan de luchtwegen. Wat veel mensen niet w…
Darmkramp: buikpijnDarmkramp: buikpijnDarmkramp of buikpijn: een rommelend gevoel in de darmen waarbij verkramping van de darmspieren optreedt. Meestal geeft…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: istock.com/Spotmatik
  • Afbeelding bron 1: Decade3d/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/CentralITAlliance
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/jacky9946
Tartuffel (2.976 artikelen)
Laatste update: 23-09-2020
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 4
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!