Klaplong: symptomen, behandeling en herstel (pneumothorax)

Klaplong: symptomen, behandeling en herstel (pneumothorax) Klaplong symptomen en behandeling. Een klaplong ontstaat door een ophoping van lucht in de pleuraholte, dat is de ruimte die bestaat tussen de beide longbladen (pleurae). Als de negatieve druk wegvalt in deze ruimte, klapt de elastische long in elkaar waardoor deze geen zuurstof meer kan opnemen. De long kan geheel of gedeeltelijk inklappen. Een klaplong ontstaat plotseling, waarbij er ineens pijn aan één kant van de borstkas ontstaat. Er kunnen ook benauwdheidsklachten ontstaan als de klaplong geheel is.

Wat is een klaplong?

Longen

De medische benaming voor klaplong is pneumothorax. Dit betekent letterlijk: lucht in de borstholte. Bij een klaplong zit er lucht tussen de long en de borstkaswand.

De beide longen zijn omgeven door een dubbel vlies:
  • het borstvlies (het buitenste blad); en
  • het longvlies (het binnenste blad).

Long is voor een deel of helemaal ingeklapt

De ruimte tussen de beide vliezen wordt de pleuraholte genoemd. Deze ruimte is luchtdicht afgesloten (vacuüm), maar bevat wel een dun laagje vocht, het pleuravocht. De druk in de pleuraholte is door de luchtdichte afsluiting negatief, waardoor de longen zich helemaal kunnen ontplooien en alle bewegingen van de borstkas en het middenrif kunnen volgen. Wanneer er tussen het longvlies en het borstvlies lucht komt, spreekt men van een klaplong. Dit kan worden veroorzaakt doordat er een gaatje in het longvlies en/of het borstvlies is ontstaan. Hierdoor komt er lucht in de pleuraholte en wordt het vacuüm opgeheven. Een deel van de long of de hele long klapt dan in. Dit leidt tot pijn op de borst en benauwdheid.

Longen / Bron: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (Publiek domein)Longen / Bron: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (Publiek domein)

Oorzaken van een klaplong

Spontane en niet-spontane klaplong

Vaak is er geen duidelijke oorzaak voor het ontstaan van een klaplong. Dit wordt een spontake klaplong genoemd. Een spontane klaplong komt dikwijls door een scheurtje in een zwakke plek in de longblaasjes. Zo'n zwakke plek komt bijvoorbeeld door een ontsteking, een afwijking of een longziekte. Bij een spontane klaplong is alleen het longvlies kapot. De niet-spontane klaplong heeft een uitwendige oorzaak en daarbij zal het borstvlies, maar vaak ook het longvlies kapot zijn.

De niet-spontane klaplong kan weer worden onderverdeeld in:
  • Traumatische pneumothorax: als gevolg van een ongeval kunnen zowel het longvlies als het borstvlies of beide vliezen doorboord zijn.
  • Een iatrogene pneumothorax: een pneumothorax veroorzaakt door een medische ingreep.

De spontane klaplong kent de volgende onderverdeling:
  • Primaire (of idiopathische) spontane pneumothorax: hierbij is de oorzaak zijn nog niet geheel duidelijk.
  • Secundaire spontane pneumothorax: deze is een gevolg van een ziekte of een afwijking aan de weefsels, m.a.w. er is sprake van onderliggend longlijden.

Mogelijke oorzaken

Een klaplong kan worden veroorzaakt door meerdere factoren. Vaak maakt men de volgende onderverdeling:
  • spontane klaplong:
    • primaire spontane klaplong (geen aanwijsbare oorzaak);
    • een secundaire spontane klaplong (als complicatie van een longaandoening zoals COPD of astma).
  • niet-spontane klaplong:
    • traumatische klaplong (bijvoorbeeld door messteek, schotwond of gebroken ribben bij ongeval, waardoor de gebroken rib een gat in de long prikt);
    • iatrogene klaplong (veroorzaakt door operatieve handelingen aan de borst).

Risicofactoren

Risicofactoren voor een spontane klaplong zijn:
  • Geslacht: in het algemeen lopen mannen meer kans op een klaplong dan vrouwen.
  • Roken: het risico op een spontane klaplong is bij rokers groter dan bij niet-rokers.
  • Jongemannen met een lange magere lichaamsbouw, hebben een verhoogd risico op een spontane klaplong.
  • Mensen met een onderliggende longaandoening hebben meer kans op een spontane klaplong.
  • Het reeds hebben gehad van een spontane klaplong vergroot de kans op een herhaling ervan.
  • Mensen die forse drukverhogende momenten doormaken (bijvoorbeeld duikers), lopen meer risico op het krijgen van een spontane klaplong.

Symptomen van een klaplong

De symptomen van een klaplong zijn:
  • Pijn op de borst: plotselinge, stekende, scherpe pijn op de borst aan de kant van de aangetaste long. Deze pijn komt niet voor ter hoogte van het borstbeen en de pijn verergert niet bij in- en uitademen.
  • Kortademigheid: mild of ernstig, afhankelijk van de mate waarin de long is ingeklapt en of er een longziekte aan de klaplong ten grondslag ligt.

Een droge hoest kan ook voorkomen, maar bloed ophoesten komt slechts zelden voor. Soms wordt er een borrelend gevoel in de borstkas waargenomen. Ook kan de patiënt last hebben van pijn in de nek, de schouder of de buik. Omdat het lichaam zich instelt op het ademen op de gezonde long, verbeteren de klachten vaak na enige tijd. Het kan zelfs voorkomen dat een patiënt het niet eens doorheeft dat hij een klaplong heeft opgelopen.

Complicaties

Mogelijke complicaties variëren, afhankelijk van de grootte en ernst van de klaplong, evenals de onderliggende oorzaak en de behandeling. Soms kan er lucht blijven lekken als de opening in de long niet sluit of als de klaplong terugkeert.

Arts onderzoekt patiënt met stethoscoop / Bron: Monkey Business Images/ShutterstockArts onderzoekt patiënt met stethoscoop / Bron: Monkey Business Images/Shutterstock

Onderzoek en diagnose

De arts zal de diagnose vaak stellen op basis van het verhaal van de patiënt en lichamelijk onderzoek. De arts luistert dan met een stethoscoop: aan de aangedane kant neemt hij een verzwakt of geheel afwezig ademgeruis waar. Bij kloppen op de borst klinkt het holler dan aan de gezonde kant. Een longfoto bevestigt de diagnose.

Behandeling van een klaplong

Afwachtend beleid

De behandeling is afhankelijk van de ernst van de klaplong. Bij een gedeeltelijk klaplong wordt meestal afgewacht, aangezien in veel gevallen spontaan herstel optreedt. Spontane genezing vindt vaak binnen een aantal dagen plaats: als het lek is genezen, zal de lucht geleidelijk door het lichaam worden geabsorbeerd, waarbij de long zich weer ontplooit.

Slangetje in de borstholte en plakken van de long

Wanneer spontaan herstel uitblijft of als de klaplong totaal is, wordt de lucht uit de borstholte afgezogen door het aanbrengen van een slangetje in de borstholte waar een pompje aan is verbonden. Als het gat in de long spontaan is genezen, kan het slangetje verwijderd worden. Wanneer dit niet het gewenste resultaat oplevert zal vaak gekozen worden voor het plakken van de long (pleurodese). Hierbij wordt een stofje in de borstkas ingespoten die een steriele ontstekingsreactie veroorzaakt, als gevolg waarvan het longvlies met de borstwand verkleefd en de long nooit meer kan inklappen.

Prognose

De prognose van een traumatische klaplong is uitstekend als er geen andere levensbedreigende verwondingen aanwezig zijn. In geval van een spontane klaplong hangt de prognose af van de onderliggende oorzaak en behandelmethode. De prognose voor iatrogene klaplong wordt als goed beschouwd.[1]

Tot 50 procent van de patiënten met een klaplong krijgt op enig moment in zijn of haar leven weer een klaplong.

Stoppen met roken / Bron: Dmytro Zinkevych/Shutterstock.comStoppen met roken / Bron: Dmytro Zinkevych/Shutterstock.com

Preventie

Neem de volgende preventieve maatregelen in acht:
  • Stop met roken
  • Vermijd of beperk activiteiten met drastische veranderingen in de luchtdruk, zoals duiken en vliegen.
  • Houd je aan de aanwijzingen van de huisarts of behandelend arts en slik trouw je medicatie in geval van een longziekte.

Noten:
  1. Maritato KC, Colon JA, Kergosien DH. Pneumothorax. Compend Contin Educ Vet. 2009 May;31(5):232-42; quiz 242. PMID: 19517417.

Lees verder

© 2012 - 2022 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Een klaplong: de behandeling van een klaplongEen klaplong is niet alleen heel pijnlijk, maar ook heel lastig. Mensen worden er kortademig van en kunnen niet zoveel m…
Pneumothorax (klaplong)Pneumothorax (klaplong)Pneumothorax is de medische term voor een klaplong. Bij een klaplong zit er lucht in de borstholte, in de ruimte tussen…
Klaplong: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakKlaplong: symptomen, diagnose, behandeling en oorzaakAls er lucht tussen de twee vliezen van de long en de borstwand (de pleuraholte) zit, is er sprake van een klaplong. In…
Hoe behandelen we een klaplong?Hoe behandelen we een klaplong?Het is meestal het gevolg van een (sport)ongeval, maar dat is lang niet altijd het geval. Iedereen van ons kan het slach…

Hartritmestoornissen: symptomen, behandeling en oorzakenHartritmestoornissen: symptomen, behandeling en oorzakenHartritmestoornissen symptomen zijn onder meer hartkloppingen, hartoverslagen, misselijkheid, transpiratie en moeheid. M…
Onschuldige moedervlekken en de kwaadaardige variantOnschuldige moedervlekken en de kwaadaardige variantEen moedervlek is over het algemeen een licht- tot donkerbruin gekleurd vlekje dat in of enigszins op de huid ligt. Ook…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: BruceBlaus, Wikimedia Commons (CC BY-3.0)
  • Cleveland Clinic. Collapsed Lung (Pneumothorax). https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/15304-collapsed-lung-pneumothorax (ingezien op 16-6-2022)
  • Hans Koch & Peter van Druenen: Diagnosewijzer - 200 aandoeningen - Symptomen, diagnose en behandeling. Uitgeverij Terra Lannoo, Arnhem, 2009.
  • http://www.lmng.nl
  • http://www.kiesbeter.nl
  • http://www.medicinenet.com
  • J.A.M. Baar, C.A. Bastiaansen, A.A.F. Jochems: Anatomie & fysiologie. Bohn Stafleu van Loghum, tweede druk, 2007.
  • Hopkins Medicine. Pneumothorax. https://www.hopkinsmedicine.org/health/conditions-and-diseases/pneumothorax (ingezien op 16-6-2022)
  • Maritato KC, Colon JA, Kergosien DH. Pneumothorax. Compend Contin Educ Vet. 2009 May;31(5):232-42; quiz 242. PMID: 19517417.
  • Mayo Clinic. Pneumothorax. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pneumothorax/symptoms-causes/syc-20350367 (ingezien op 16-6-2022)
  • MMC. Klaplong (pneumothorax). https://www.mmc.nl/longgeneeskunde/aandoeningen-en-behandelingen/klaplong-pneumothorax/ (ingezien op 16-6-2022)
  • Wikipedia. Pneumothorax. https://nl.wikipedia.org/wiki/Pneumothorax (ingezien op 16-6-2022)
  • Afbeelding bron 1: Mikael Häggström, Wikimedia Commons (Publiek domein)
  • Afbeelding bron 2: Monkey Business Images/Shutterstock
  • Afbeelding bron 3: Dmytro Zinkevych/Shutterstock.com
Tartuffel (2.974 artikelen)
Laatste update: 16-06-2022
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 15
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.