InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Hartritmestoornissen: symptomen, behandeling en oorzaken

Hartritmestoornissen: symptomen, behandeling en oorzaken

Hartritmestoornissen: symptomen, behandeling en oorzaken Hartritmestoornissen symptomen zijn o.a. hartkloppingen, hartoverslagen, misselijkheid, transpiratie en moeheid. Maar wat zijn hartritmestoornissen eigenlijk en welke vormen bestaan er? Het hart trekt samen door een elektrische prikkel, die ontstaat in de sinusknoop. Dat gebeurt bij een volwassene in rust ongeveer 60 tot 100 keer per minuut. Tijdens inspanning loopt dat op tot zo'n 150 tot 180 keer per minuut. Dit gebeurt in een regelmatig ritme. Men spreekt van een hartritmestoornis bij een steeds terugkerende verstoring van het hartritme, waarbij het hart te snel, te langzaam of te onregelmatig klopt. Het kan op alle leeftijden voorkomen. Behandeling is in lang niet alle gevallen noodzakelijk. Wel is jaarlijkse controle door de huisarts van belang, omdat hartritmestoornissen, geleidelijk of snel, verergeren.

Hartritmestoornissen symptomen en behandeling


Wat is een hartritmestoornis?

Een hartritmestoornis is een afwijking in het prikkelgeleidingssysteem, een elektrisch netwerkje dat het hart aanzet tot regelmatig kloppen. Bij een hartritmestoornis is een steeds terugkerende verstoring van het hartritme, waarbij het hart te snel, te langzaam of te onregelmatig klopt. Meestal ontstaan hartritmestoornissen in aanvallen, waarbij ze plotseling optreden en ook weer even plotseling verdwenen, soms na enkele seconden, soms pas na enkele uren.

Te veel koffie kan het sinusritme versnellen / Bron: Istock.com/PuwanaiSomwanTe veel koffie kan het sinusritme versnellen / Bron: Istock.com/PuwanaiSomwan
Hartritme
Normaal gesproken heeft het hart een regelmatig ritme. Het hartritme is een autonoom gebeuren. Een hartslag wordt veroorzaakt door het samentrekken van de gespierde wand van het hart. Hieraan vooraf gaat een elektrische prikkel die ontstaat in de sinusknoop, een groepje cellen in het plafond van de rechterboezem (atrium) van het hart. Deze prikkel bereikt uiteindelijk alle spiervezels van het hart. Onder normale omstandigheden zend de sinusknoop ongeveer 60-100 prikkels per minuut uit.¹ Dit gebeurt in een regelmatig ritme. Dit ritme wordt beïnvloed door de ademhaling. Het sinusritme versnelt enigszins tijdens de inademing, vooral bij jongeren. Daarnaast zijn er ook andere factoren die de sinusknoop beïnvloeden, zoals bepaalde hormonen (adrenaline) en zenuwprikkels. Deze kunnen onder invloed van inspanning, pijn, woede, angst of stress het hart sneller of in rust juist langzamer doen slaan. Te grote hoeveelheden koffie en alcohol of te veel roken kunnen het sinusritme ook doen versnellen. Het is normaal dat het hartritme kleine schommelingen vertoont, welke meestal afhankelijk zijn van veranderingen in activiteit, je emoties, enz. Ook kan het gebeuren dat er eens een slag wordt overgeslagen of dat er een extra slag optreedt.

Af en toe een extra slag
Iedereen heeft wel eens last van een extra slag, meestal aangespoord door alcohol, chocolade en cafeïnehoudende dranken of sommige medicijnen bijvoorbeeld tegen astma of verkoudheid. Als je verder gezond bent, is er niets om je zorgen over te maken. Ook hoef je je geen zorgen te maken bij een overslaand hart of hartbonzen bij schrik en angst.

Vaak onschuldig

Hartritmestoornissen zijn vaak tamelijk onschuldig en veroorzaakt lang niet altijd klachten. Toch is het belangrijk om naar de huisarts te gaan voor nader onderzoek wanneer iemand constateert dat zijn hartslag frequent onregelmatig is of gepaard gaat met andere klachten, zoals kortademigheid.

Soorten hartritmestoornissen

Hartritmestoornissen kennen verschillende onderverdelingen. Een overzichtelijk indeling is die welke de hartritmestoornissen indeelt in:
  • een te langzame hartslag (bradycardie), waarbij de hartslag onder de 50 slagen per minuut ligt;
  • een te snelle hartslag (tachycardie), waarbij de hartslag boven de 100 slagen per minuut.; en
  • in overslagen (extrasystolen).²

Een te langzame of een te snelle hartslag kan regelmatig blijven of onregelmatig worden. Bradycardie is slechts zelden gevaarlijk. Een te snelle hartslag kan normaal en abnormaal zijn. Als het abnormaal is, kan het ongevaarlijk of gevaarlijk zijn. Van zeer ernstige aard zijn omstandigheden waarbij het hart ongecoördineerd samentrekt (fibrilleren of fladderen), wat altijd duidt op een ernstige onderliggende stoornis. Boezemfibrilleren is een hartritmestoornis waarbij de boezems nier meer zoals normaal samentrekken na een ontlading van de sinusknoop, doch ze trekken daarentegen veel te snel en onregelmatig samen. Boezemfibrilleren kenmerkt zich door een onregelmatige, meestal te snelle hartslag. Ook treedt er een vermindering van de pompfunctie op van ongeveer 20-30%, waardoor je eerder kortademig wordt.

Een aantal voorbeelden van normale afwijkingen van het gebruikelijke ritme:
  • Een snel hartritme treedt onder normale omstandigheden op als van het hart meer prestaties worden gevraagd, want het lichaam heeft bij inspanning meer zuurstof nodig en daarom moet het hart sneller gaan pompen, alsmede meer bloed per hartslag rondpompen. Dit wordt inspanningstachycardie genoemd en is een normale fysiologische reactie op lichamelijke inspanning. Het aantal slagen kan bij flinke inspanning oplopen tot 160 tot 180 slagen per minuut.
  • Bij angst en stress maakt het lichaam een aantal hormonen, waaronder adrenaline en noradrenaline versterkt aan die het hart opjagen. Dit wordt adrenalinetachycardie genoemd.
  • Als je veel aan sport doet, kun je een hart hebben dat behoorlijk vergroot is. Je hebt dan zo'n sterk en groot hart dat het per minuut veel minder vaak hoeft te slaan om toch genoeg bloed rond te pompen. Ongeveer 40 hartslagen per minuut is voor een sterk getrainde duursporter in rust niet uitzonderlijk. Dit fenomeen wordt sportersbradycardie genoemd. Na het stoppen met topsport, krijgt het hart weer de normale afmetingen.

Soorten hartritmestoornissen

De meest voorkomende hartritmestoornissen zijn:
  • Boezemfibrilleren (atriumfibrilleren): hierbij is er een heel snel en onregelmatig hartritme in de beide boezems;
  • Boezemflutter: de boezems trekken zeer snel samen, terwijl de kamers veel langzamer maar nog altijd te snel en onregelmatig volgen;
  • Kamertachycardie: de hartkamers trekken zeer snel samen, onafhankelijk van het boezemritme;
  • Kamerfibrilleren (ventrikelfibrilleren): het hart slaat veel te snel, waardoor de kamers niet meer echt samentrekken;
  • Sick-sinus-syndroom: een storing in de sinusknoop, waardoor deze te weinig elektrische prikkels aanmaakt en je hart te langzaam slaat;
  • Wolff-Parkinson-White-syndroom (WPW): een aangeboren (hart)afwijking in het elektrische systeem van het hart waarbij het ritme in de hartkamers ontregeld wordt en het hart tijdens een aanval zeer snel klopt, vaak meer dan 200 slagen per minuut;
  • Lange QT-syndroom: een ernstige aangeboren afwijking van de elektrische functie van het hart.;
  • Catecholaminerge polymorfe ventriculaire tachycardie (CPVT): een erfelijke hartziekte, waarbij tijdens lichamelijke inspanning, bij stress of hevige emoties kamerfibrilleren kan ontstaan.
  • Hartoverslagen: in feite geen echte ritmestoornis; de extrasystolen kunnen voorkomen bij een hartaandoening, maar meestal is er geen duidelijke oorzaak ofschoon je er eerder last van hebt tijdens (over)vermoeidheid en er zijn ook stoffen die extrasystolen kunnen opwekken, zoals alcohol, chocola, koffie en cola en geneesmiddelen tegen astma of verkoudheid.³

Wat zijn de symptomen van een hartritmestoornis?

Een hartritmestoornis veroorzaakt niet altijd klachten. Soms wordt een hartritmestoornis per toeval ontdekt tijdens bijvoorbeeld een routineonderzoek. Sommige mensen hebben wel merkbare klachten, die kunnen bestaan ​​uit:
  • hartkloppingen;
  • hartoverslagen;
  • misselijkheid;
  • transpiratie;
  • moeheid, gevoel van zwate;
  • pijn op de borst;
  • kortademigheid;
  • benauwdheid;
  • een licht gevoel in het hoofd;
  • duizeligheid;
  • flauwvallen (syncope) of bijna flauwvallen.

Wat is de oorzaak van een hartritmemestoornis?

Voor een hartritmestoornis is niet altijd een verklaring te vinden. De oorzaak kan zich in of buiten het hart bevinden, respectievelijk door afwijkingen van het hart zelf en door exogene (buiten het hart gelegen) oorzaken.

Alcohol en hartritmestoornissen / Bron: Istock.com/karelnoppeAlcohol en hartritmestoornissen / Bron: Istock.com/karelnoppe
Oorzaken buiten het hart
Oorzaken buiten het hart zijn onder meer:

Oorzaken in het hart

Oorzaken in het hart zijn onder meer:
  • coronaire hartziekten, zoals een acuut hartinfarct;
  • hartspierziekte (cardiomyopathie);
  • hartfalen (tekenen van hartfalen zijn onder meer kortademigheid 's nachts en bij inspanning, zwellende voeten en enkels, nachtelijk plassen: steeds moeten plassen 's nachts);
  • een operatie aan het hart;
  • aangeboren hartafwijking.

Soms is er één oorzaak aan te wijzen, maar het kan ook gaan om een combinatie van factoren.

Is een hartritmestoornis gevaarlijk?

Een hartritmestoornis kan vervelend zijn, maar is meestal niet gevaarlijk. Wanneer iemand naast hartkloppingen last heeft van kortademigheid of als een aanval na enkele uren nog niet is verdwenen of steeds terugkomt, dan is het van belang direct contact op te nemen met de huisarts. Wanneer iemand plotseling kortademig wordt of pijn op de borst krijgt, bel dan onmiddellijk de huisarts of alarmnummer 112.

Bloedverdunners

Bij sommige hartritmestoornissen zijn bloedverdunners noodzakelijk. Dit vanwege de mogelijkheid dat na enige tijd stolsels ontstaan in de boezems van het hart doordat de boezems zichzelf niet voldoende legen. Dit achtergebleven bloed kan stolsels gaan vormen, welke in de bloedbaan terecht kunnen komen. Bij een vernauwing ergens in de bloedvaten, bestaat de mogelijkheid dat een stolsel het bloedvat helemaal afsluit. In de hersenen kan dit leiden tot een herseninfarct of beroerte (CVA) en in de kransslagaders ódie de hartspier van bloed voorzienó tot een hartaanval. Ook kan het hart onder invloed van een langer bestaand ritmestoornis steeds meer pompfunctie verliezen. Beide complicaties van hartritmestoornissen zijn op zich goed te behandelen.

Nader onderzoek

Hartritmestoornissen worden met het verstrijken van de tijd meestal erger en daarmee nemen ook de risico's toe. Daarom is het belangrijk om naar de huisarts te gaan voor nader onderzoek wanneer men constateert dat de hartslag onregelmatig is.

Voorschrijven van medicatie bij een hartritmestoornis / Bron: Istock.com/WavebreakmediaVoorschrijven van medicatie bij een hartritmestoornis / Bron: Istock.com/Wavebreakmedia

Wat zijn mogelijke behandelingen van hartritmestoornissen?

Behandeling is in lang niet alle gevallen nodig. Wel is jaarlijkse controle door de huisarts belangrijk, omdat hartritmestoornissen, geleidelijk of snel, verergeren. Als behandeling geïndiceerd is, dan zijn er de volgende mogelijkheden:

Medicijnen

Onder meer de volgende medicijnen kunnen worden voorgeschreven:
  • Anti-arrhythmica, welke de hartslag verlagen en zorgen voor een regelmatige hartslag.
  • Bètablokkers, welke de hartslag, de zuurstofbehoefte van het hart en de bloeddruk verlagen.
  • Calciumblokkers ofwel vaatverwijders.
  • Antistollingsmiddelen. Deze remmen de vorming van bloedpropjes af. Hierdoor vermindert de kans op afsluiting van een bloedvat.

Andere behandelingen

Als medicijnen niet werken of uitgewerkt zijn en de situatie vereist ingrijpen, dan kan men overgaan tot:
  • Elektrische cardioversie. Hierbij maakt de specialist gebruik van een apparaat dat een elektrische impuls door de hartspier stuurt.
  • Ablatie. Bij deze medische ingreep maakt de specialist met een katheter kleine beschadigingen in het hartweefsel. Bij een ablatie ontstaat littekenweefsel en dit geleidt geen prikkels, waardoor de verkeerde route van de prikkels geblokkeerd wordt.
  • Pacemaker. Voor een veel te langzaam kloppend hart kan een pacemaker uitkomst bieden.

Noten:
  1. De hartslagfrequentie varieert tussen mensen, maar in rust ligt het normale bereik ergens tussen 60-90 slagen per minuut bij volwassenen, 90-110 slagen per minuut bij kinderen en 110-140 slagen per minuut bij baby's.
  2. Hans Koch & Peter van Druenen: Diagnosewijzer - 200 aandoeningen - Symptomen, diagnose en behandeling. Uitgeverij Terra Lannoo, Arnhem, 2009, p.88.
  3. www.hartenvaatgroep.nl

Lees verder

© 2012 - 2017 Tartuffel, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Hartritmestoornissen: oorzaken, verschijnselen, behandelingHartritmestoornissen: oorzaken, verschijnselen, behandelingHartritmestoornissen, ook wel aritmie genoemd, geven vervelende effecten en kunnen behoorlijk beangstigend zijn. Er zijn…
Cardioversie helpt bij hartritmestoornisCardioversie helpt bij hartritmestoornisHartritmestoornissen kunnen nare klachten veroorzaken en in het ergste geval leiden tot een hartinfarct of hartstilstand…
Elektro-cardioversie, behandeling voor hartritmestoornissenElektro-cardioversie, behandeling voor hartritmestoornissenHartritmestoornissen kunnen plotseling optreden en kunnen allerlei klachten veroorzaken. Er kan geprobeerd worden om de…
Hartkloppingen en hartritmestoornissen: oorzaken, symptomenHartkloppingen en hartritmestoornissen: oorzaken, symptomenBij hartkloppingen heb je last van een buitengewoon krachtige, snelle of onregelmatige hartslag. Hartkloppingen worden m…
Carotismassage en hartritmestoornissenBij hartritmestoornissen is er sprake van een verstoring van het normale hartritme. Het hart kan te snel kloppen (meer d…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Istock.com/icafreitas
  • Hans Koch & Peter van Druenen: Diagnosewijzer - 200 aandoeningen - Symptomen, diagnose en behandeling. Uitgeverij Terra Lannoo, Arnhem, 2009.
  • H.C.P.M. van Weert. Hartkloppingen. Huisarts en Wetenschap, jaargang 2003, nummer 13:773-777.
  • J.A.M. Baar, C.A. Bastiaansen, A.A.F. Jochems: Anatomie & fysiologie. Bohn Stafleu van Loghum, tweede druk, 2007.
  • Knut Schroeder: Thuisdokter voor dummies, Person Education Benelux, 2011.
  • Nl.wikipedia.org
  • Prof. dr. D.H. Ford, prof. dr. J.P. Schadé, dr. J. Tomson (hoofdredactie). Het grote medische handboek. Rebo Productions, Lisse, 2009.
  • www.hartstichting.nl
  • www.hartenvaatgroep.nl
  • www.hartwijzer.nl
  • www.zrt.nl
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/PuwanaiSomwan
  • Afbeelding bron 2: Istock.com/karelnoppe
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/Wavebreakmedia

Reageer op het artikel "Hartritmestoornissen: symptomen, behandeling en oorzaken"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

H, Luppes, 25-03-2017 14:54 #3
Drie maanden geleden kreeg ik een hartritmestoornis. Ik ben opgenomen in het RZ. Ziekenhuis in Hardenberg.

Mijn bloeddruk bleef hoog en men besloot mij de volgende morgen een electr. schokje te geven. Er werd een infuus aangebracht zodat ik 's morgens direct geholpen kon worden. Het infuus werkte niet voor het roesje en hadden ze naald naast de ader geplaatst zodat mijn arm opliep en de verpleegkundige merkte dit en is hij op de andere arm geplaatst. En toen werkte het wel. Na twee dagen zakte de bloeddruk en mocht ik naar huis. Ik kreeg het medicijn Eliquis mee. De eerste week ging het weer goed.

Maar nu na drie maanden heb ik veel last van bijwerking. Vreselijk moe, niet kunnen slapen, vergeetachtig en nergens geen interesse meer in. Voordat ik ben gaan slikken met Eliquis gebruikte ik geen medicijnen. Op mijn vraag over die bijwerking van dit medicijn kreeg ik als antwoord van de assistente van de cardioloog dat mijn lichaam hier eerst aan moet wennen.

Maar ik blijf lusteloos moe en gespannen. Ik heb mij huisarts gebeld over de klachten die ik heb. Maar die kon zij mij niet geven omdat ik het medicijn van de cardioloog heb gekregen. Weer de cardioloog gebeld en kon niet eerder een afspraak krijgen in april. De assistente heeft mij toegezegd dat a.s donderdag via een telefoongesprek mijn klachten over de bijwerking met hem kon bespreken. Ik ben een vrouw van 78, heb me altijd vitaal gevoeld maar de laatste tijd veel spanningen gehad en vermoed dat daar die hartritmestoornis uit voortkomt. Ik denk dat ik alles nog kan maar weet dat ik me in bepaalde omstandigheden rustig moet houden gezien mijn leeftijd. Hart- en vaatziektes komen in mijn familie niet voor. Moet ik nu de rest van mijn leven het medicijn Eliquis blijven slikken? Met al die bijwerkingen? Dat hou ik niet vol. Bedankt dat ik mijn verhaal mocht melden.
Vr. Groeten Hilda Luppes Dedemsvaart. Reactie infoteur, 30-03-2017
Heel veel sterkte gewenst en het is inderdaad belangrijk om uw klachten goed te bespreken met de cardioloog. Schrijf eventueel uw vragen vooraf op een papiertje, zodat in het gesprek alles wordt besproken wat voor u relevant is.

Dirk de Graaf, 13-12-2015 12:32 #2
Ik heb al enkele jaren eerst vage klachten van niet goed en fit voelen en na 4 onderzoeken, gestopt om naar dokter te gaan. Maar voelde me af en toe lang niet goed om het voorzichtig te zeggen, ben eerder gestopt met mijn eigen bedrijf, het werk werd te zwaar en had de mogelijkheid. De klachten werden erger en werd 's nachts ook beroerd wakker soms, voelde me een vreemde in mijn eigen lichaam. Tot dat ik een knieprothese moest en als laatste nog even een hartfilmpje maken, toen kon ik gelijk naar de cardioloog enz slik nu pillen voor trombose en wordt as. vrijdag de 18de geholpen met cardioversie en tel de dagen af want voel me zeer beroerd soms en had nooit door dat het mijn hartritme was. Mijn vraag kan je echt zo beroerd zijn van deze kwaal en ook een steengevoel in mijn maag, terwijl ik goed eet en het eten prima smaakt. wel weinig fut en veel moe en soms duizelig? Reactie infoteur, 18-12-2015
Vermoeidheid, licht in het hoofd en duizeligheid kunnen voortkomen uit een ritmestoornis. Lees hier verder: http://goo.gl/W2aMQq.

Cardioversie is tegenwoordig te beschouwen als een routineprocedure. Met een stroomschok wordt een onregelmatig hartritme hersteld tot een regelmatige hartslag. Ik hoop dat dit soelaas biedt!

Veronique, 17-11-2015 14:07 #1
Op 3 november heb ik jullie website geraadpleegd i.v.m. hartstoornissen van mijn zoon. Wat ik zo interessant vond was dat jullie onder behandeling ook een subje natuurgeneeskunde hadden vermeld. Nu kijk ik op de site, maar kan nergens meer dit subje vinden. Bestaat dit niet meer? Reactie infoteur, 17-11-2015
Mogelijk bedoelt u dit: http://mens-en-gezondheid.infonu.nl/natuurgeneeswijze/

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 11-08-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: Hart en hartaandoeningen
Bronnen en referenties: 14
Reacties: 3
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!