InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Diversen > Winden laten: oorzaak winden en scheten laten en gezond?

Winden laten: oorzaak winden en scheten laten en gezond?

Winden laten: oorzaak winden en scheten laten en gezond? Winden laten is de lozing van overtollige darmgassen. Ieder mens laat winden, dagelijks gemiddeld 14 tot 25 winden. Als je meer dan 25 winden per etmaal laat, dan spreekt men van winderigheid. De medische benaming van winderigheid is 'flatulentie'. Een ander woord voor wind of scheet, is 'flatus'. Het ophouden van je winden is niet verstandig. Het laten van winden is een normale en gezonde lichamelijke functie, omdat je op deze manier overtollige darmgassen loost waar je lichaam vanaf moet. Je kunt winden laten die erg stinken (stinkende winden en scheten), maar ook winden die minder uitgesproken ruiken. Dat heeft vooral te maken met de voeding die je eet. In de meeste gevallen helpen wijzigingen in de leefstijl, met name je voeding, om minder windjes te laten.

Winden laten of scheten laten


Hoeveel winden laat een mens dagelijks gemiddeld?

Ieder mens laat winden. Gemiddeld laat je 14 tot 25 winden per dag. Het laten van winden is de manier waarop je lichaam overtollig lucht/gas uit het maag-darmkanaal loost. Dit laten ontsnappen van gassen gebeurt via de anus en kan zowel actief als ongewild plaatsvinden. Het laten van scheetjes of windjes gaat meestal gepaard met een karakteristiek geluid en een opvallende geur. De normale flatusproductie bedraagt dagelijks een halve tot anderhalve liter gas, met een gemiddelde op 700 ml. en er is geen verschil tussen mannen en vrouwen. Het maag-darmkanaal bevat tussen de maaltijden door echter niet meer dan 200 ml gas. Het meeste gas verlaat je lichaam tijdens het poepen of ontlasten, deftig aangeduid met 'defecatie'. Ofschoon het laten van winden dag en nacht doorgaat (je laat ook tijdens je slaap winden), is er sprake van een toename na de maaltijden. Je laat dus meer winden nadat je hebt gegeten. Saillant detail: in winden zitten minuscule deeltjes ontlasting.

Aantal windjes nemen toe met het ouder worden
Het aantal winden dat je laat neemt toe bij ouder worden, wat onder meer het gevolg is van een afname van de hoeveelheid spijsverteringssappen. Voedsel wordt hierdoor minder goed verteerd. Ook kun je als je ouder wordt wat minder goed winden ophouden doordat de kracht van de bekkenbodemspieren afneemt. Bij veel vrouwen is vlak na de bevalling het gevoel in het onderlijf verminderd, waardoor onder andere windjes ongewild kunnen ontsnappen. Kort na de bevalling is dit normaal en niet iets om je zorgen over te maken. Overigens laten baby’s met buikkrampjes ook opvallend veel windjes.

Wanneer is er sprake van winderigheid?

Er is sprake van winderigheid of flatulentie wanneer iemand meer dan 25 winden per etmaal produceert, maar dat is uiteraard pas een probleem of een kwaal als de persoon zelf of iemand uit zijn of haar omgeving daar hinder van ondervindt. Overigens kunnen boeren (ructus), opgeblazen gevoel (meteorisme), darmgerommel of borrelingen in de darm (borborygmi) en winderigheid (flatulentie) een gemeenschappelijke oorzaak hebben.[1] Slechts sporadisch heeft winderigheid een medisch relevante oorzaak. Leefregels en voedingsadviezen kunnen in veel gevallen winderigheid tegengaan.

Overmatige winderigheid
De normale flatusproductie bedraagt tot 2 liter per dag. De eliminatie van darmgas vindt plaats door opboeren, winden laten èn door verbruik van gas door darmbacteriën. Wanneer het evenwicht tussen productie en eliminatie verstoord is geraakt, kan overmatige winderigheid ontstaan, evenals opboeren en een opgeblazen gevoel.[2]

Hoe vindt het transport van darmgassen plaats?

Darmgassen worden door middel van peristaltische bewegingen door het darmkanaal vervoerd, totdat ze de anus bereiken. Om je voor onaangename verrassingen te behoeden, is je lichaam zo ontworpen dat er even voor de anus zich een stukje darmweefsel bevindt dat instaat voor de 'sampling' functie, wat het maken van onderscheid mogelijk maakt tussen wind en ontlasting. Bij verlies van dit stukje, bijvoorbeeld als gevolg van een chirurgische ingreep, of bij tijdelijk verlies van die functie bij diarree, kan het fout gaan.

De hoeveelheid aangezogen lucht kan worden bevorderd door het drinken door een rietje / Bron: Stux, PixabayDe hoeveelheid aangezogen lucht kan worden bevorderd door het drinken door een rietje / Bron: Stux, Pixabay

Uit wat voor gassen bestaan winden?

Reukloze gassen

Wat is de samenstelling van winden? Winden bestaan voor 99% uit reukloze gassen, onder andere stikstof, zuurstof, kooldioxide, waterstof en methaan. Hoe komen deze gassen in het maag-darmstelsel terecht? Welnu, dat kan op de volgende drie manieren:
  • via inslikken, wat wordt bevorderd door:
    • het kauwen van kauwgom
    • het drinken door een rietje;
    • het drinken van koolzuurhoudende drank (koolzuur kan leiden tot lucht in de maag en darmen); en
    • roken (door roken komt er extra lucht in de maag).[3]
  • door productie in de darm door bacteriën en gisten (tijdens de vertering van voedsel vindt gasvorming plaats dat wordt geproduceerd door bacteriën, welke voor de afbraak van het voedsel zorgen); en
  • via diffusie vanuit het bloed.

Overigens beschikt niet iedereen over methaangas. De (darm)bacteriën die nodig zijn om dit gas aan te maken zijn slechts bij grofweg een derde deel van de mensen aanwezig. Dit is familiair bepaald.

Stinkende winden

Dat winden (soms vreselijk) kunnen stinken, weten we allemaal. Maar welke gassen daarvoor verantwoordelijk zijn, is voor veel mensen onbekend. Winden bestaan voor ongeveer 1% uit stinkende gassen: zwavelhoudende en andere stoffen, onder meer zwavelwaterstof, ammoniakgas, aminen, skatol, indol en boterzuur.

Je kunt last krijgen van stinkende winden na het consumeren van volgende voedingsmiddelen:
  • ananas
  • artisjokken
  • asperges
  • banaan
  • bloemkool
    Asperges kunnen stinkende winden veroorzaken / Bron: Evan Lorne/Shutterstock.comAsperges kunnen stinkende winden veroorzaken / Bron: Evan Lorne/Shutterstock.com
  • bonen
  • broccoli
  • eieren
  • knoflook
  • noten
  • paksoi
  • peren
  • rundvlees
  • spruitjes
  • uien
  • varkensvlees
  • vijgen
  • watermeloen
  • zoete aardappelen
  • zuivelproducten

Het nemen van pepermunt, gember, kaneel, venkel en appelazijn kunnen stinkende scheten verminderen.

Knoflook kán gasvorming veroorzaken / Bron: Istock.com/MallivanKnoflook kán gasvorming veroorzaken / Bron: Istock.com/Mallivan

Welk voedsel veroorzaakt extra gasvorming?

Bepaalde voedingsmiddelen kunnen extra gasvorming geven, ofschoon dat verschilt van persoon tot persoon. Voorbeelden zijn: bonen, radijs, koolsoorten, spruiten, knoflook, uien, pepers en onrijp fruit. Extra gasvorming is na het eten van deze voedingswaren heel natuurlijk en niet iets om je zorgen over te maken.

Is het verstandig om winden in te houden?

Scheten inhouden kun je beter niet doen. Dat is niet zo gezond. Het is afval. Of het nou gaat om ontlasting of darmgassen, je moet het niet inhouden maar ze zo snel mogelijk kwijt zien te raken. Het inhouden van winden kan leiden tot uitstulpingen van de darmen en de giftige darmgassen kunnen door opname in de bloedbaan klachten als vermoeidheid en hoofdpijn veroorzaken. Het inhouden van ontlasting en winden kan ook buikkrampen geven. Winden laten of naar het toilet gaan geeft dan verlichting van de pijn.

Waar is de geur van je scheet van afhankelijk?

Voedsel

Hoe je scheet ruikt, is afhankelijk van de voedselinname:
  • een zurige scheet is het gevolg van gisting in de darmen door overmaat aan koolhydraten (suikers, zetmeel), maar ook het eten van fruit na de maaltijd of een combinatie van fruit en rauwkost kan gisting veroorzaken;
  • een scheet met de geur van rotte eieren door slechte eiwitvertering als gevolg van een overdaad aan dierlijke eiwitten (bijvoorbeeld na een barbecue); en
  • een minder uitgesproken stank, maar meer winden krijg je bij het verwerken van plantaardige voeding die trager verteert.

Winden van vegetariërs

Vegetariërs (mensen die geen vlees, vis, schaaldieren of gevogelte eten) laten dus meer winden dan vleeseters, omdat plantaardig voedsel moeilijker te verteren is, maar de winden van vegetariërs stinken weer minder dan vleeseters. Overigens zegt het geluid van een scheet ook iets over je gezondheid en voedingsgewoonten. Zo wijst een zachte stinkwind op een vetverteringsprobleem en knalwinden komen vooral voor bij een slechte koolhydraatvertering.

Kun je winden laten in het openbaar?

In onze samenleving is het laten van scheten en winden waar anderen bij zijn, ongepast. Het roept schaamtegevoelens op; mensen generen zich als er eens spontaan een windje ontsnapt waar anderen bij zijn. Mensen reageren dan vaak afkeurend of lacherig. Mensen die leiden aan winderigheid of zij die hun winden niet (goed) kunnen inhouden, kunnen contacten gaan vermijden wat sociaal isolement tot gevolg kan hebben. Slechts 4 procent van de mensen durft een wind te produceren in gezelschap van vreemden. Overigens generen jongeren zich minder voor een ontsnapte wind dan ouderen. Verder blijkt uit onderzoek dat ongeveer 70 procent van de mensen in het bijzijn van de eigen partner weleens een wind laat. Overigens schamen veel mannen en vrouwen zich als ze per ongeluk winden laten tijdens de seks.

Kun je ook natte winden laten?

Sommige mensen ervaren dat ze natte scheten of winden moeten laten. Dit kan bijvoorbeeld samenhangen met een aandoening als lactose-intolerantie waarbij het verteren van lactose oftewel melksuiker in de aanbevolen hoeveelheid melk of melkproducten klachten geeft. Er ontstaan klachten als de darmbacteriën de niet-verteerde lactose in de darm afbreken. Er komen dan overmatig veel gassen en darmprikkelende stoffen vrij. Ook trekt niet-verteerde lactose water aan met als gevolg een waterige ontlasting. Andere klachten zijn buikpijn, buikkramp, misselijkheid, een opgezette buik, winderigheid en diarree. Waterige ontlasting en winderigheid kunnen 'natte winden' veroorzaken. Gelukkig is er wat aan te doen door in overleg met arts en diëtist de hoeveelheid lactose in de voeding te beperken. Hierdoor zullen de klachten afnemen.

Winden laten tijdens hardlopen / Bron: Istock.com/logoffWinden laten tijdens hardlopen / Bron: Istock.com/logoff

Laat je meer winden tijdens het sporten?

Uit onderzoek blijkt dat 25%-83% van alle hardlopers last heeft van een vorm van maag- en darmklachten tijdens het lopen van langere afstanden en wedstrijden, zoals een opgeblazen gevoel in de darmen, veelvuldig windjes moeten laten en darmkrampen. Deze maag-darmproblemen treden vooral op bij een hoge loopintensiteit en bij uitputting. Vrouwen blijken hier vaker last van te hebben dan mannen.[4] Bij het ontstaan van deze maag-darmklachten spelen de intensiteit van lopen, de getraindheid, de mate van uitdroging en het voedselgebruik een rol.[5]

Hoe komt het dat je helemaal geen winden meer kunt laten?

Wanneer je helemaal geen winden meer kunt laten, kan er sprake zijn van 'ileus', ook wel een 'darmafsluiting' of 'darmobstructie' genoemd. Hierbij gaat het om een plotselinge verstoring in de voedselpassage door de darm omdat de doorgang belemmerd wordt. Een ileus kan op verschillende manieren ontstaan, bijvoorbeeld wanneer een obstakel zoals een tumor de doorgang blokkeert. Dit gaat gepaard met aanvallen van hevige buikpijn, ook wel 'kolieken' genoemd, een opgezette buik, braken, waarbij het braaksel steeds donkerder van kleur wordt en steeds meer weg heeft van ontlasting en het wegblijven van winden en ontlasting. Bij vermoeden van een darmafsluiting, moet je direct contact opnemen met de medische hulpdiensten. Er zal een opname in het ziekenhuis volgen.

Hoe komt het dat je windjes niet goed meer kunt inhouden?

Incontinentie voor ontlasting of het niet tegen kunnen houden van windjes (incontinentia alvi of ontlastingsincontinentie) komt
meer voor dan men denkt en niet alleen bij oudere mensen. Er zijn vele oorzaken van ontlastingsincontinentie. Zo kunnen zwakke of beschadigde kringspieren in de anus een rol spelen, evenals een niet goed functionerende bekkenbodem:
  • een minder goede werking van de kringspier door beschadiging van de kringspier tijdens de bevalling of een operatie;
  • een langer bestaande endeldarmverzakking (rectumprolaps);
  • een niet goed functionerende bekkenbodem;
  • een beschadiging van de zenuwen die de kringspier en de bekkenbodemspieren aansturen zoals gezien kan worden:
    • na een bevalling waarbij zenuwen die de bekkenbodemspieren aansturen beschadigd raken.
    • bij bepaalde neurologische aandoeningen (multiple sclerose);
    • bij een open ruggetje (spina bifida);
    • bij aangeboren afwijkingen van de bekkenbodem;
    • als complicatie van bestraling.
  • een niet goed functionerende bekkenbodem, onder meer veroorzaakt door:
    • bij een bevalling raakt soms bindweefsel dat deel uitmaakt van de bekkenbodem verzwakt;
    • op oudere leeftijd worden de bekkenbodemspieren net als andere spieren in het spieren bij veel vrouwen zwakker;
    • fysiek zwaar werk, overgewicht en veelvuldig hoesten als gevolg van roken of longaandoeningen zorgen voor langdurige overbelasting van de bekkenbodem.
  • ontsteking van het slijmvlies van de endeldarm (proctitis);
  • chronische diarree of chronische obstipatie (verstopping).

Wat is een petomaan?

Petomaan komt van het Franse woord 'péter' hetgeen 'winden laten' betekent. Een petomaan is iemand die op commando een wind kan laten en daar ook genoegen in schept. Een petomaan probeert daar een publiek mee te vermaken. De kunst is om je kringspier van de anus dusdanig onder controle te hebben en te kunnen manipuleren, dat je gassen met variërend geluid het lichaam uit kan persen tot grote hilariteit (of afschuw) van het publiek.

Noten:
  1. J.A.H. Eekhof: Winderigheid/flatulentie, in: Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk, vijfde geheel herziene druk, tweede oplage, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, 2010, p.573.
  2. J.A.H. Eekhof. Flatulentie - Farmacotherapeutische richtlijn. Nederlands Huisartsen Genootschap 2004.
  3. Stoppen met drinken van koolzuurhoudende dranken, stoppen met roken en ophouden met het kauwen op kauwgum, zal daarom het aantal winden dat je moet laten flink reduceren.
  4. Dominique S M ten Haaf, Maarten P van der Worp, Hans M M Groenewoud, Susanne Leij-Halfwerk, Maria W G Nijhuis-van der Sanden, André L M Verbeek, J Bart Staal. Nutritional indicators for gastrointestinal symptoms in female runners: the 'Marikenloop study'. BMJ Open. 2014 Aug 4;4(8):e005780. doi: 10.1136/bmjopen-2014-005780.
  5. Atletiekunie. Maag- en darmproblemen bij lopers, www.atletiekunie.nl/?page=835 (voor de laatste keer geraadpleegd op 13-10-2014)

Lees verder

© 2014 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Waarom we winden latenWinden laten hoort erbij en is heel normaal. Waarom de een er meer last van heeft dan de ander, heeft vooral te maken me…
Alles over windenAlles over windenWinden, scheten, flatulentie. Het zijn van die dingen waar veel mensen niet graag over praten, maar het gas in de darmen…
Waarom stinken scheten?Waarom stinken scheten?Iedereen laat scheten. Vrouwen niet? Fout, vrouwen laten net zoveel scheten als mannen. De meeste scheten worden ' s nac…
Flatulentie of winderigheid: oorzaken, behandeling & tipsFlatulentie of winderigheid: oorzaken, behandeling & tipsHet laten van scheten of winden is voor sommigen een handeling die met heel wat humor gepaard gaat. Maar voor wie last h…
Winderigheid hinderlijk en onwelriekend probleemWinderigheid hinderlijk en onwelriekend probleemHoewel een mens gemiddeld minstens zo'n 15 scheten per dag laat, kan winderigheid soms nog erger vormen aannemen. En een…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: PublicDomainPictures, Pixabay
  • Atletiekunie. Maag- en darmproblemen bij lopers, www.atletiekunie.nl/?page=835
  • Dominique S M ten Haaf, Maarten P van der Worp, Hans M M Groenewoud, Susanne Leij-Halfwerk, Maria W G Nijhuis-van der Sanden, André L M Verbeek, J Bart Staal. Nutritional indicators for gastrointestinal symptoms in female runners: the 'Marikenloop study'. BMJ Open. 2014 Aug 4;4(8):e005780. doi: 10.1136/bmjopen-2014-005780.
  • J.A.H. Eekhof. Flatulentie - Farmacotherapeutische richtlijn. Nederlands Huisartsen Genootschap 2004.
  • J.A.H. Eekhof: Winderigheid/flatulentie, in: Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk, vijfde geheel herziene druk, tweede oplage, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, 2010.
  • http://mwnw.nl/blog/2014/07/17/hoera-wetenschap-bewijst-scheten-laten-gezond-44631#.VDVuc_l_tS0
  • http://www.exeter.ac.uk/news/research/title_282541_en.html
  • http://www.vice.com/nl/read/een-dokter-legt-ons-uit-hoe-scheten-precies-ontstaan-enzo
  • http://www.gezondheidsnet.nl/goede-stoelgang-en-spijsvertering/winden-laten-is-gezond
  • http://www.henw.org/archief/volledig/id4805-winden-laten.html
  • http://www.dokterdokter.nl/gezond-leven/eten-drinken/windjes-laten-wat-je-er-tegen-kunt-doen/
  • http://www.patient.co.uk/doctor/flatulence-and-wind
  • http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25091016?dopt=Abstract
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Petomaan
  • http://www.fysiotherapie-ede.nl/fysiotherapie-specialisaties/bekkentherapie
  • http://www.international-doctor.com/nl/downloads/tekst%20incontinentie.pdf
  • Afbeelding bron 1: Stux, Pixabay
  • Afbeelding bron 2: Evan Lorne/Shutterstock.com
  • Afbeelding bron 3: Istock.com/Mallivan
  • Afbeelding bron 4: Istock.com/logoff

Reageer op het artikel "Winden laten: oorzaak winden en scheten laten en gezond?"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 11-10-2019
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Diversen
Special: Ontlasting
Bronnen en referenties: 20
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!