InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Ziekten > Vogelgriep: symptomen bij mensen, oorzaak en behandeling

Vogelgriep: symptomen bij mensen, oorzaak en behandeling

Vogelgriep: symptomen bij mensen, oorzaak en behandeling Vogelgriep symptomen bij mensen. Vogelgriep symptomen kunnen bij ieder mens verschillen van zeer mild tot zeer ernstig. Vogelgriep, vogelpest of aviaire influenza wordt veroorzaakt door een cocktail van verschillende griepvirussen die verwant kunnen zijn aan het menselijke griepvirus. De vogelgriep zoals die zich manifesteert in verschillende delen van de wereld wordt voornamelijk veroorzaakt door het virus H5N1. De uitbraak van het vogelgriepvirus in Nederland in 2003, waarbij een dierenarts kwam te overlijden, werd veroorzaakt door de vogelpest van het type H7N7. Op een eendenbedrijf bij Biddinghuizen is op 8 december 2017 een zeer besmettelijke variant van het vogelgriepvirus aangetroffen. Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit kondigde daarop een landelijke ophokplicht af. Mensen die besmet zijn met vogelgriep krijgen antivirale geneesmiddelen voorgeschreven en zo nodig vinden er aanvullende behandelingen plaats.

Vogelgriep symptomen en behandeling


Wat is vogelgriep?

Vogelgriep wordt ook wel vogelpest of aviaire influenza (van het A-type) genoemd. Het wordt veroorzaakt door een combinatie van verschillende griepvirussen die nauw verwant is aan het menselijke griepvirus - een influenza A - waar jaarlijks 5 tot 10% van de Nederlandse bevolking aan lijdt. De vogelgriep die in 2009 nog slachtoffers heeft gemaakt in China, Vietnam en Egypte, is van het subtype H5N1. In april 2003 werd Nederland getroffen door de vogelpest van het type H7N7, waarbij tientallen mensen werden besmet. Een dierenarts overleed ten gevolge van de besmetting. Er werden toentertijd 30 miljoen kippen preventief geruimd. Slechts in zeer zeldzame gevallen - bij zeer nauw contact met besmette watervogels of pluimvee - kunnen sommige varianten van het virus dat vogelgriep veroorzaakt ook mensen infecteren.

Besmetting met vogelgriep

Wilde eenden alsook veel andere trekvogels dragen het virus bij zich zonder er zelf ziek van te worden. Via de ontlasting komt het virus terecht bij pluimvee op een boerderij, die vervolgens besmet raakt. Het virus kan zich vervolgens vermenigvuldigen. Ook kan het virus, al gebeurt dat niet zo vaak, overgedragen worden van dier op mens. Vaak betreffen het mensen die intensief contact hebben met besmet pluimvee, zoals pluimveehouders en dierenartsen. De besmetting vindt vooral plaats via de ontlasting van pluimvee dat besmet is. Voor zover bekend heeft tot dusverre besmetting van mens op mens nog nooit plaatsgevonden. H5N1 is een virus dat niet is aangepast aan mensen.

Symptomen van vogelgriep bij mensen

De symptomen bij de mens kunnen bij ieder mens verschillen van zeer mild tot zeer ernstig. Er zijn vogelgriepvirussen die slechts zeer lichte griepklachten veroorzaken of een lichte oogontsteking, zoals ook het geval was in Nederland bij de uitbraak van de vogelgriep in 2003. Andere klachten, signalen, tekenen, kenmerken of symptomen kunnen zijn:
  • hoesten;
  • keelpijn;
  • hoofdpijn;
  • hoge koorts;
  • longontsteking; en
  • de functie van bepaalde organen kunnen uitvallen.

Hoe gevaarlijk is vogelgriep voor de mens?

De vogelinfluenza is niet zo heel gevaarlijk voor de mens op dit moment. Doch het is mogelijk dat het vogelvirus erfelijke informatie uitwisselt met een menselijk virus - dat het virus zogezegd muteert - zodat er een nieuwe variant ontstaat die van mens op mens kan worden overgedragen en dodelijk kan zijn voor de mens. Zo'n nieuwe variant kan ontstaan als een mens die griep heeft tegelijkertijd besmet raakt met een vogelgriep-variant.

Afname van bloed voor onderzoek / Bron: Istock.com/JovanmandicAfname van bloed voor onderzoek / Bron: Istock.com/Jovanmandic

Onderzoek en diagnose

De arts stelt vragen over je symptomen en je medische voorgeschiedenis. Vervolgens informeert hij of je woont of aanwezig bent geweest in een risicovol gebied, of werkt met risicovolle vogels. Daarna zal bloedonderzoek worden uitgevoerd en zullen er uitstrijkjes van het neusslijmvlies worden genomen. Ook kan beeldvormende onderzoek, zoals een röntgenfoto, nodig zijn om de oorzaak te achterhalen van de klachten.

Vaccin

Op 2 januari 2008 meldde De Volkskrant dat een Brits farmaceutisch bedrijf een vaccin heeft ontwikkeld tegen de voor mensen dodelijke vogelgriep-variant H5N1. Het middel beschermt tevens tegen andere gevaarlijke stammen van het virus, zo ontdekte Viroclinics, een bedrijfje van het Erasmus Medisch Centrum in Rotterdam na experimenten op fretten.

Behandeling van vogelgriep

Er zijn zogenaamde virusremmende middelen, zoals Tamiflu. Deze middelen helpen om de influenza infectie te beperken en de symptomen en ziekteverschijnselen te verlichten of te voorkomen. Ook zorgen deze middelen ervoor dat er minder complicaties optreden en dat besmette mensen minder besmettelijk zijn voor zijn anderen

Landen met besmettingen

Vanaf 2003 zijn er in onderstaande landen bevestigde gevallen van mensen die besmet zijn (geweest) met het influenza A (H5N1) volgens de gegevens van de wereldgezondheidsorganisatie WHO (peildatum 20 mei 2009):
  • Azerbaijan
  • Bangladesh
  • Cambodja
  • China
  • Djibouti
  • Egypte
  • Indonesië
  • Irak
  • Lao People's Democratic Republic
  • Myanmar
  • Nigeria
  • Pakistan
  • Thailand
  • Turkije
  • Vietnam

Welke dieren kunnen vogelpest krijgen?

Alle vogels kunnen vogelpest krijgen, ofschoon met name kalkoenen, eenden en kippen er vatbaar voor zijn. Het ministerie van Landbouw hanteert daarnaast de volgende lijst met risicodieren:
  • parelhoenders
  • kwartels
  • fazanten
  • patrijzen
  • pauwen
  • ganzen
  • zwanen
  • consumptieduiven (niet postduiven)
  • struisvogels
  • emoes
  • nandoes

De ene soort gevoeliger voor de ziekte dan de andere. Overigens is nog niet zo lang geleden aangetoond dat ook katten vogelgriep kunnen krijgen.

Wat doet vogelpest met vogels?

Besmet pluimvee wordt normaliter na twee tot zeven dagen ziek, maar soms ook later. De volgende kenmerken en symptomen doen zich dan bij de dieren voor:
  • ze zijn sloom en passief;
  • ze hebben minder eetlust;
  • ze hebben extreem veel dors;
  • ze krijgen diarree;
  • ze leggen minder eieren of eieren zonder schaal;
  • ze krijgen een soort snotneus;
  • in sommige gevallen kunnen dieren zwellingen in hun kop en hals krijgen of een verkleurde of gezwollen kam.

Na een aantal dagen kunnen de dieren sterven ten gevolge van verstikking, aangezien de vogelpest de longen en luchtwegen van het dier aantast.

Bestaat er een vaccin voor pluimvee?

Ja, er bestaat een vaccin voor pluimvee. Volgens het Ministerie van Landbouw kunnen houders van hobbypluimvee en buitenuitloopkippen hun dieren laten vaccineren tegen vogelgriep.

Vogelgriep in Nederland 2018

Hieronder een overzicht van de vogelgriep-uitbraken in Nederland in 2018.

Vogelgriep 2018

Legenda
A. Oldekerk


Vogelgriep bij pluimveebedrijf in Oldekerk (25-2-2018)

In het Groningse Oldekerk is vogelgriep van het type H5 vastgesteld bij een pluimveebedrijf. Het bedrijf wordt geruimd om verspreiding van het virus te voorkomen. In totaal gaat het om 36.000 vogels.

Vogelgriep in Nederland 2017

Hieronder een overzicht van de vogelgriep-uitbraken in Nederland in 2017.

Vogelgriep 2017

Legenda
A. Biddinghuizen


Vogelgriep in Biddinghuizen (8-12-2017)

Op een eendenbedrijf bij Biddinghuizen is een zeer besmettelijke variant van het vogelgriepvirus aangetroffen. Het Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit kondigde daarop een landelijke ophokplicht af.

Vogelgriep in Nederland 2016

Hieronder een overzicht van de vogelgriep-uitbraken in Nederland in 2016.

Vogelgriep 2016

Legenda
A. Biddinghuizen
B. Texel
C. Abbega
D. Boven-Leeuwen
E. Kamperveen
F. Mastenbroekpolder
G. Zoeterwoude
H. Rhenen
I. Stolwijk


Vogelgriep bij een bedrijf in Zoeterwoude (25-12-2016)

Bij een pluimveebedrijf in het Zuid-Hollandse Zoeterwoude is vogelgriep vastgesteld. De 28.500 kippen van het bedrijf worden afgemaakt, meldde het ministerie van Economische Zaken. De 30.000 kippen van een pluimveebedrijf op een kilometer afstand van het eerste bedrijf worden eveneens preventief geruimd.

Vogelgriep treft hobbykippenhouder in Rhenen (23-12-2016)

Bij een houder van hobbykippen in Rhenen zijn recent meerdere vogels gevonden die dood zijn gegaan aan vogelgriep H5N8.

Vogelgriep bij dierenhandel in Stolwijk (22-12-2016)

Bij dierenhandel Hoogendoorn aan de Benedenkerkseweg in Stolwijk is vogelgriep (H5) geconstateerd. De siervogels en kippen in het bedrijf, meer dan 6500 in totaal, worden vandaag geruimd. De gemeente heeft een noodverordening ingesteld.

Vogelgriep vastgesteld bij pluimveebedrijf in Boven-Leeuwen (19-12-2016)

In Boven-Leeuwen is bij een bedrijf met leghennen vogelgriep vastgesteld. Om verspreiding van het virus te voorkomen, wordt het bedrijf geruimd. In totaal gaat het om circa 48.000 kippen. Daarnaast worden 244.000 kippen van drie bedrijven die binnen een straal van een kilometer liggen, preventief geruimd.

Vogelgriep ontdekt op twee plekken in Mastenbroekerpolder (18-12-2016)

In de Mastenbroekerpolder bij Kampen is vogelgriep vastgesteld. Op twee plekken zijn dode wilde eenden aangetroffen die besmet waren met het virus.

Vogelgriep op pluimveebedrijf in Kamperveen (17-12-2016)

Op een pluimveebedrijf aan de Leidijk in Kamperveen is vogelgriep vastgesteld. Het gaat om een bedrijf met 14.000 vleeseenden.

Vogelgriep op kippenboerderij in Abbega (13-12-2016)

De vogelgriep heeft toegeslagen op een bedrijf in Abbega. Op het adres is een leghennenbatterij met ruim 63.000 kippen. gevestigd.

Maatregelen tegen vogelgriep op Texel (08-12-2016)

Natuurmonumenten heeft op Texel maatregelen genomen tegen verdere verspreiding van de vogelgriep. De wandelpaden in het natuurgebied Waalenburg zijn afgesloten. In dit gebied werden de eerste dode watervogels gevonden. Na de vondst van de eerste dode watervogels liep het aantal per dag behoorlijk op.

Opnieuw vogelgriep bij pluimveebedrijf Biddinghuizen (01-12-2016)

In Biddinghuizen is op 1 december 2016 bij een derde vleeseendenbedrijf vogelgriep (H5) vastgesteld. Eerder op de dag werd op een paar kilometer afstand een ander bedrijf met eenden geruimd. Om verdere verspreiding van het virus te voorkomen, wordt zo spoedig mogelijk geruimd.

Vogelgriep eendenbedrijf Biddinghuizen is zeer besmettelijke variant (25-11-2016)

Onderzoek heeft uitgewezen dat de vogelgriep die werd vastgesteld op een vleeseendenbedrijf in Biddinghuizen van de besmettelijke H5N8-variant is. De onderzoekers van Wageningen Bioveterinary Research hebben dat gemeld. Er is geen vogelgriep vastgesteld op eendenfokkerijen in Hierden en Ermelo. Deze bedrijven zijn onderdeel van het eendenbedrijf in Biddinghuizen. Omdat er intensief wordt samengewerkt op de verschillende locaties was er kans op besmettingsgevaar. De eenden op het bedrijf in Flevoland werden geruimd en dat gebeurde uit voorzorg ook met de duizenden dieren op de Gelderse vestigingen.

Vogelgriep in Nederland 2015

Er zijn in 2015 geen gevallen van vogelgriepuitbraak bekend in Nederland.

Vogelgriep in Nederland 2014

Hieronder een overzicht van de vogelgriep-uitbraken in Nederland in 2014.

Vogelgriep aangetroffen bij pluimveebedrijf in Zoeterwoude (30-11-2014)

In Zoeterwoude is bij een legpluimveebedrijf vogelgriep ontdekt. Het gaat om een bedrijf met zo’n 28.000 dieren. Het bedrijf is daarna meteen geruimd.

Vogelgriep-uitbraken 2014 Nederland

Legenda
A. Swifterbant
B. Bruchem
C. Hekendorp
D. Ter Aar
E. Kamperveen
F. Zoeterwoude

Drie gevallen van vogelgriep in Kamperveen (21-11-2014)

In het Overijsselse Kamperveen zijn drie gevallen van vogelgriep ontdekt. De desbetreffende pluimveebedrijven worden per direct geruimd. Het is de derde keer in een week dat in Nederland vogelgriep is uitgebroken.

Vogelgriep aangetroffen bij pluimveebedrijf Ter Aar (20-11-2014)

In Ter Aar (Zuid-Holland) is bij een pluimveebedrijf met drie stallen ter grootte van circa 43.000 legkippen vogelgriep aangetroffen. Het bedrijf is onmiddellijk geruimd.

Vogelgriep in Hekendorp (15-11-2014)

Op 15 november 2014 is op een pluimveeboerderij in Hekendorp vogelgriep vastgesteld. Bij de uitbraak van vogelgriep in Hekendorp gaat het om de variant H5N8-variant. Dat heeft het RIVM bekendgemaakt. Deze variant is niet eerder in Nederland opgedoken. De H5N8-variant werd eerder vastgesteld bij watervogels in Zuid-Korea en begin november 2014 bij kalkoenen in Duitsland. Door H5N8 kunnen mensen in theorie besmet raken, maar tot nu toe is dat nog niet gebeurd. "Van dit type virus in het algemeen weten we dat het soms op de mens kan overgaan, bij direct en intensief contact met kippen", zegt Jaap van Dissel van het RIVM. Dat betekent dat vooral kippenboeren en ruimers risico lopen om ziek te worden. De gevolgen van een besmetting zijn niet al te ernstig.

H5-variant vogelgriep vastgesteld pluimveehouderij Bruchem (14-03-2014)

In het Gelderse Bruchem zijn bij een pluimveebedrijf 10.000 kippen geruimd nadat er vogelgriep was vastgesteld. Dit bedrijf heeft buitenuitloop. Het gaat waarschijnlijk om de milde H5-variant. Omdat een laagpathogene (milde) H5-variant kan muteren tot een hoogpathogene (zeer besmettelijke en voor kippen dodelijke) variant, wordt het bedrijf zowel bij een laag- als een hoogpathogene variant geruimd. Dit gebeurt op basis van Europese regels.

Vogelgriep op boerderij in Swifterbant (27-02-2014)

Op een boerderij in Swifterbant, in de provincie Flevoland, worden zo'n 40.000 kippen afgemaakt omdat daar vogelgriep is aangetroffen. Dat heeft het ministerie van Economische Zaken medegedeeld. Op het pluimveebedrijf lopen de kippen ook buiten. Waarschijnlijk gaat het om de milde (zogeheten 'laagpathogene') H5-variant van vogelgriep, maar omdat die kan muteren tot een zeer besmettelijke en voor kippen dodelijke variant, moet het bedrijf volgens Europese regels worden geruimd. Het ruimen uitgevoerd door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Nader onderzoek moet uitwijzen of het inderdaad de milde variant is. Die is voor mensen niet gevaarlijk. De zogeheten hoogpathogene variant kan dat wel zijn.

Lees verder

© 2009 - 2019 Tartuffel, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Zijn er risico's en gevaren voor mensen bij vogelgriep H5N8?nieuws uitgelichtZijn er risico's en gevaren voor mensen bij vogelgriep H5N8?Bij een pluimveehouderij in het Zuid-Hollandse Hekendorp is op zaterdag 15 november 2014 vogelgriep geconstateerd. De La…
Feiten over Mexicaanse griep en vogelgriepepidemieFeiten over Mexicaanse griep en vogelgriepepidemieGriep is een infectieziekte die seizoensgebonden is en die epidemisch optreedt in de wintermaanden. Dat betekent dat de…
De nieuwe vogelgriep: het H7N9 virusDe nieuwe vogelgriep: het H7N9 virusIn het jaar 2003 was er veel onrust toen de vogelgriep uitbrak. Het virus verantwoordelijk werd het H5N1 virus genoemd.…
De vogelgriep (H5N1)De vogelgriep (H5N1)De vogelgriep, ook wel vogelpest of avaire influenza genoemd, is een besmettelijk virus dat voorkomt bij pluimvee en and…
Bescherming tegen vogelgriepBescherming tegen vogelgriepVogelgriep is een griep die bij dieren maar ook bij mensen voorkomt. Er zijn mensen die er tegen zijn ingeënt maar er zi…
Bronnen en referenties
  • http://www.minlnv.nl/portal/page?_pageid=116,1640503&_dad=portal&_schema=PORTAL
  • http://www.rivm.nl/cib/infectieziekten-A-Z/infectieziekten/aviaire_influenza/FAQ_vogelgriep.jsp#index_1
  • http://www.degrotegriepmeting.nl/public/?thisarticle=148#wat
  • http://www.who.int/csr/disease/avian_influenza/country/cases_table_2009_05_15/en/index.html
  • http://www.trouw.nl/nieuws/laatstenieuws/article1752082.ece
  • Afbeelding bron 1: Istock.com/Jovanmandic

Reageer op het artikel "Vogelgriep: symptomen bij mensen, oorzaak en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Reactie

H. Chervet, 02-12-2014 11:59 #1
Ik begrijp dat mensen de vogelgriepvirussen kunnen oplopen maar nergens lees ik dat vogels het virus van de mens kunnen krijgen. Zou dat niet de verklaring kunnen zijn van de uitbraken van de laatste tijd in gesloten stallen? Reactie infoteur, 07-12-2014
Insleep door ongedierte lijkt de meest voor de hand liggende route waarmee het vogelgriepvirus is binnengebracht op de getroffen pluimveebedrijven. Ongediertebestrijder Wilfred Top uit het Gelderse Voorthuizen is zelfs voor 90 procent zeker van dat ratten en/of muizen verantwoordelijk zijn geweest voor het inslepen van het vogelgriepvirus op de getroffen bedrijven. (Bron: ‘Ongedierte brengt vogelgriep in de stal’, www.pluimveeweb.nl, 03-12-2014)

Infoteur: Tartuffel
Laatste update: 03-03-2018
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Ziekten
Special: Bedreigende ziektes
Bronnen en referenties: 6
Reacties: 1
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!