Zwanger en kaas

Zwanger en kaas Veel zwangere vrouwen eten geen buitenlandse kaas tijdens de zwangerschap uit angst voor de beruchte Listeria bacterie. Als er echter goed naar het bereidingsproces van de kaas gekeken wordt, blijkt dat er maar weinig kazen zijn die ook daadwerkelijk een gevaar vormen. Alleen de zachte kazen die van rauwe melk gemaakt zijn kunnen namelijk een gevaar vormen. Verreweg de meeste kazen kunnen dus gegeten worden als je zwanger bent.

Kaas tijdens de zwangerschap

Kaas bevat veel calcium, vitamine B12 en vitamine D. Calcium is essentieel voor de opbouw van de botten van de baby. Vitamine D zorgt voor een goede opname van calcium. In een portie kaas zit bij de meeste soorten al genoeg calcium voor 25% van de Aanbevolen Dagelijkse Hoeveelheid(ADH).

Soorten kaas

Kaas bestaat voornamelijk uit melk. Kaas wordt gemaakt door stremsel en zuursel aan de melk toe te voegen. Hierdoor klonteren de caseïne-eiwitten samen waardoor de melk dik wordt, er ontstaat een wrongel. De wrongel wordt gesneden en daarna samengeperst. Het vocht wat eruit komt is de wei, dat bestaat uit voornamelijk water, melksuikers en wei-eiwitten. In de samengeperste wrongel blijven vooral het vet en de caseïne eiwitten over.

Zachte kaas

Bij zachte kaassoorten wordt de wrongel niet gesneden, maar in zijn geheel in een kaasvorm gelegd. Het wei loop er dan langzaam uit. Bij bereiding van roomkaas, is de kaas na het uitlekken al klaar. Bij bereiding van schimmelkazen als brie en camembert wordt de kaas ingesmeerd met een schimmelcultuur, en zal dan een aantal weken rijpen. De zachte kaassoort mozzarella wordt vaak verwarmd in hete wei, waardoor de kaas elastisch wordt. Er zijn ook zachte jonge kazen die ontstaan door de aangezuurde melk aan de kook te brengen en de wrongelstukjes die ontstaan samen te persen.

Harde kaas

Bij harde kaassoorten, zoals Hollandse kaas wordt de wrongel in een pekelbad gedompeld. Hierdoor wordt de kaas zouter, krijgt het een korst en wordt deze steviger. Deze kazen bevatten minder vocht en meer zout en zijn dus langer houdbaar.

Melk

Of er bacteriën in kaas voorkomen hangt ervan af of de kaas is gemaakt van rauwe melk of gepasteuriseerde melk. Rauwe melk kan bij het melken van de koe via de uier besmet zijn met bacteriën. Gepasteuriseerde melk is verhit tot 72 graden, waardoor de meeste bacteriën worden gedood. Gepasteuriseerde kaas is hierdoor een veiligere grondstof voor kaas dan rauwe melk en de meeste kazen worden dan ook gemaakt van gepasteuriseerde melk. Er zijn echter wel kazen die gemaakt worden van rauwe melk, zoals bijvoorbeeld Brie de meaux, boerenkaas, Camembert au lait cru, Roquefort of Reblochon kaas. Het hangt echter van de bereidingswijze af of bepaalde bacteriën verder uit kunnen groeien in deze kazen.

Listeria

Listeria is een ziekmakende bacterie die gevaarlijk is voor het ongeboren kind, omdat deze door de placenta heen kan. Uit onderzoek in de VS blijkt dat 16 tot 90% van de slachtoffers van Listeriose zwanger is. Zwangere vrouwen blijken 20 keer meer kans te hebben op Listeriose dan gezonde volwassenen. Bij zwangere vrouwen kan Listeria leiden tot koorts, rillingen, spierpijn, griepachtige symptomen, vroeggeboorten, doodgeboorten, ontsteking van vruchtvliezen en ontsteking aan de baarmoeder(hals). Listeria kan, in tegenstelling tot de meeste andere bacteriën, groeien bij lage temperaturen en relatief weinig vocht. De bacterie groeit het beste in een zuurstofarme omgeving. De bacterie kan echter niet groeien in een milieu met te weinig vocht, veel zout of in een zuur milieu, zoals bijvoorbeeld het geval is in Goudse kaas. Ook is er in geitenkaas nog nooit Listeria aangetroffen, waarschijnlijk doordat verse geitenkaas vaak wat zuurder is waardoor de Listeria niet kan groeien. Ook in de blauwschimmelkaas Roquefort, welke gemaakt is van schapenkaas, is Listeria nog nooit aangetroffen.

Listeria in kaas

Er is gebleken dat in rauwe koemelk regelmatig Listeria voorkomt. Dit betekent dat kazen gemaakt van rauwe melk Listeria kunnen bevatten. Omdat de bacterie groeit bij koelkasttemperaturen vormen vooral kazen die enige tijd gerijpt hebben een risico. Voorbeelden zijn Brie en Camembert van rauwe melk. Hele verse rauwmelkse kazen, als roomkaas, zouden in theorie ook Listeria kunnen bevatten. In de praktijk worden deze echter altijd met gepasteuriseerde melk gemaakt, waardoor het risico op een mogelijke besmetting afneemt. Des al niet te min is een Listeriabesmetting in zachte kazen gemaakt van rauwe melk wel mogelijk, doordat de gepasteuriseerde melk nabesmet kan worden. Listeria kan namelijk een biofilm achterlaten op RVS en rubber, twee veel gebruikte materialen in de voedingsmiddelenindustrie. Als de gepasteuriseerde melk of kaas in aanraking komen met deze materialen kan Listeria alsnog uitgroeien in deze kazen. Harde kazen van rauwe melk, zoals Hollandse boerenkaas, is door het melkzuur en drogere karakter geen bron voor Listeria.

Welke kaas is veilig tijdens de zwangerschap

Als goed wordt bekeken welke kazen een reëel gevaar vormen voor zwangere vrouwen, blijven er weinig kazen over. De meeste kazen zijn dus veilig om te eten. Met veilig wordt bedoeld dat het risico dermate laag is, dat het niet nodig is om deze producten te mijden. In de onderstaande tabel is een duidelijk overzicht gegeven welke kazen wel en welke kazen niet veilig zijn tijdens de zwangerschap.

WelNiet
  • Alle kazen van gepasteuriseerde melk
  • Alle soorten geitenkaas
  • Roquefort
  • Mozzarella
  • Boerenkaas van rauwe melk
Zachte kazen van rauwe melk die niet tijdens het bereidingsproces verhit zijn, uitgezonderd van geitenkaas en Roquefort

De kazen uit de kolom 'niet' kunnen wel veilig gegeten worden als ze voor consumptie verhit worden, bijvoorbeeld door een gerecht of op een pizza.

Lees verder

© 2014 - 2021 Mrst, het auteursrecht van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Per 2021 gaat InfoNu verder als archief, artikelen worden nog maar beperkt geactualiseerd.
Gerelateerde artikelen
Zwanger en boerenkaasZwanger en boerenkaasBoerenkaas is een Hollandse harde kaas gemaakt op de boerderij van rauwe melk. Omdat de kaas een gegarandeerde tradition…
Zwanger en fetaZwanger en fetaFeta is een traditionele Griekse, witte, zachte kaas die bij velen geliefd is. Alleen bij zwangere vrouwen bestaat er va…
Is brie gezond?Is brie gezond?Brie is een Franse witte schimmelkaas. Het is een populaire kaas die veel gebruikt wordt als beleg op toastjes. De schim…
Wat je als zwangere juist wel en niet mag etenWat mag een zwangere vrouw nu juist wel eten in de 9 maanden en wat mag zij nu juist niet. Hieronder volgt een willekeur…

Gevaren van honing voor baby'sGevaren van honing voor baby'sDat honing gevaarlijk kan zijn voor baby's is inmiddels bekend. Doordat het maagdarmstelsel bij baby's nog niet goed is…
Zwanger en colaZwanger en colaEr gaan veel verhalen rond over cola tijdens de zwangerschap. Het zou miskramen kunnen opwekken, de opname van calcium b…
Bronnen en referenties
  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Kaas, bezocht op 11-10-2014
  • http://www.verloskundigenhetooievaarsnest.nl/zwangerschap/leefgewoontes-en-adviezen/, bezocht op 12-10-2014
  • http://lib.ugent.be/fulltxt/RUG01/002/166/651/RUG01-002166651_2014_0001_AC.pdf, bezocht op 22-07-2016
Mrst (283 artikelen)
Laatste update: 18-12-2016
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Zwangerschap
Bronnen en referenties: 3
Per 2021 gaat InfoNu verder als archief. Het grote aanbod van artikelen blijft beschikbaar maar er worden geen nieuwe artikelen meer gepubliceerd en nog maar beperkt geactualiseerd, daardoor kunnen artikelen op bepaalde punten verouderd zijn. Reacties plaatsen bij artikelen is niet meer mogelijk.
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!