InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Zweepslag kuit of kuitspier: symptomen en behandeling

Zweepslag kuit of kuitspier: symptomen en behandeling

Zweepslag kuit of kuitspier: symptomen en behandeling De medische term voor zweepslag is coup de fouet. Een zweepslag vindt vaak plaats in de musculus gastrocnemius of kuitspier. Dit wordt soms 'tennis leg' genoemd. Een zweepslag berust op een (gedeeltelijke) ruptuur of scheur van de kuitspier en wordt gekenmerkt door een plotselinge, hevige pijn in de kuit bij een afzet met lopen of springen, met volledig onvermogen door te lopen. Het herstel is afhankelijk van de ernst van het letsel en kan enige dagen tot ruim zes weken in beslag nemen.

Zweepslag


Zweepslag - inleiding

De medische benaming van zweepslag is coup de fouet. Een zweepslag kan in principe in elke spier voorkomen, maar in de meeste gevallen vindt een zweepslag plaats in de musculus gastrocnemius of kuitspier. Een ruiter kan bijvoorbeeld een zweepslag oplopen in een bovenbeenspier als zijn paard gaat bokken en een val of auto-ongeluk kan in de meest uiteenlopende spieren een zweepslag veroorzaken. Een zweepslag komt meestal voor in bi-articulaire spieren, dat zijn spieren die in hun verloop twee gewrichten passeren.

Een zweepslag berust op een (gedeeltelijke) ruptuur of scheur van de kuitspier en wordt gekenmerkt door een plotselinge, hevige pijn in de kuit bij een afzet met lopen of springen, met onvermogen door te lopen. De persoon heeft het gevoel van een klap tegen de kuit. Vandaar de naam 'zweepslag': het is alsof de persoon een klap met een zweep krijgt.

Oorzaak zweepslag

Over de directe oorzaak is niet veel bekend, maar als de belasting te hoog is of de belastbaarheid te laag dan kan dit leiden tot een spierscheur. Deze overbelasting of te lage belastbaarheid, waardoor beschadiging in de spier kan ontstaan, kan door een aantal factoren in de hand worden gewerkt, zoals onder meer:
  • Niet of onvoldoende uitgevoerde warming-up;
  • Voor het sporten te korte of stijve spieren;
  • Een te snelle trainingsopbouw, waarbij veel wordt gesprongen, zeker in combinatie met een verkeerde afzettechniek en/of het dragen van verkeerde sportschoenen;
  • Overgewicht;
  • Het niet uitvoeren van een cooling-down.
  • Vermoeidheid (geeft een lagere belastbaarheid).
  • Kou en vochtige omstandigheden.

Het komt meer voor bij sporten waar de sportbeoefenaar wel eens met een gestrekt been op zijn tenen staat en heftige bewegingen maakt, zoals bij het serveren op de tennisbaan of bij volleybal tijdens het smashen. Het gaat om situaties waarin de kuitspieren plotseling krachtig worden aangespannen. Niet alleen bij sportbeoefening kan een zweepslag ontstaan, maar ook bij rustig wandelen (bij verstappen) of zelfs stilstaan.

Klachten en symptomen zweepslag

Een zweepslag wordt gekenmerkt door een plotseling optredende heftige, scherpe of brandende pijn in de kuit, alsof er een zweep tegen aan wordt geslagen. Dit gaat soms gepaard met een duidelijk hoorbaar knappend geluid. Doorlopen is niet mogelijk vanwege de pijn. Vooral de eerste 24 tot 48 uur is er heftige pijn. Op de plek van het letsel ontstaat een zwelling. Na enkele dagen komt er ook een blauwe plek als gevolg van een bloeduitstorting. Het herstel is afhankelijk van de ernst van het letsel en kan enige dagen tot ruim zes weken in beslag nemen. Vaak kan de patiënt na een week al weer wat beter lopen en na vier tot zes weken is sporten weer mogelijk.

Behandeling zweepslag

RICE wordt veel toegepast. RICE staat voor
  • Rust: wel bewegen, maar zo mogelijk onbelast en niet tegen het waarschuwingssignaal pijn ingaan.
  • IJs: koeling met ijs is de eerste 24 tot 48 uur na het trauma is koeling met ijs zinvol tegen de zwelling en tegen de pijn. Breng nooit direct ijs aan op de huid. Koel vier tot vijf keer per dag, gedurende twintig minuten per keer. Deze maatregel is gericht tegen de bloeding en beperkt daarmee weefselschade.
  • Compressie: door middel van tapen of andere verbanden.
  • Elevatie: omhoogleggen gaat de zwelling tegen en kan de eerste dagen zinvol zijn.

Een oraal NSAID, zoals diclofenac, kan voorgeschreven worden door de huisarts als pijnstilling.

Bij een ongecompliceerd verloop kan de patiënt na een aantal dagen beginnen met lopen. Een hakverhoging kan de aangedane kuitspier ontspannen. Tevens kunnen rekoefeningen gedaan worden. Wanneer de patiënt weer normaal kan lopen, kan hij-zij voorzichtig met sport beginnen. Er is geen wetenschappelijke onderbouwing voor ongeacht welke behandeling van zweepslag in de kuit, ook niet voor fysiotherapie.¹

Noot
  1. J. Theunissen: Zweepslag/coup de fouet, in: Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk, vijfde geheel herziene druk, tweede oplage, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, 2010, p.736.

Lees verder

© 2011 - 2014 Tartuffel, gepubliceerd in Aandoeningen (Mens en Gezondheid) op . Het auteursrecht van dit artikel en antwoorden op reacties ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden.
Gerelateerde artikelen
Zweepslag, oorzaken, symptomen en behandelingZweepslag wordt ook wel coup de fouet of spierruptuur. Zweepslag is een scheur in de spier. De scheur kan variëren van e…
Blessure: zweepslagEen zweepslag is een kleine of soms grote scheur in een spier. Een zweepslag kan in principe in elke spier voorkomen, ma…
Wat is een Whiplash?Whiplash betekend letterlijk zweepslag het hoofd krijgt een klap van achteren naar voren. Een whiplash ontstaat in de me…
Cervicogene hoofdpijnCervicogene hoofdpijnHoofdpijn is wereldwijd een zeer veel voorkomende klacht. Het is een zeer belangrijk probleem wat bestreden moet worden,…
Medicijnen: Spier- en gewrichtspijn  behandelingMedicijnen: Spier- en gewrichtspijn behandelingSpier- en gewrichtspijn zijn meestal niet ernstig. Spierpijn ontstaat door overbelasting van de spieren waarbij afvalsto…
Bronnen en referenties
  • J. Theunissen: Zweepslag/coup de fouet, in: Kleine kwalen in de huisartsenpraktijk, vijfde geheel herziene druk, tweede oplage, Elsevier Gezondheidszorg, Amsterdam, 2010, p.734-737.

Reageer op het artikel "Zweepslag kuit of kuitspier: symptomen en behandeling"

Plaats een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Reacties

Wilco, 27-12-2012 01:33 #2
Ik had pijn in mijn voet en enkele dagen last van mijn kuit en ben naar de huisarts geweest deze dacht een verrekte spier, paar dagen daarna was mijn kuit zo hard als steen, ik kon niet liggen, staan, zitten, lopen alles deed pijn. langs de artsenpost geweest (17:00) zij dachten aan trombose, maar ik kon de volgende dag pas terecht voor een Echo in het ziekenhuis afdeling was gesloten. hele nacht geen oog dicht gedaan van de pijn. de volgende dag een echo waaruit bleek een scheur in mijn kuitspier en een hematoom van 8cm, nadat ik onwel was geworden op de EHBO in het ziekenhuis ben ik voor vier dagen opgenomen geweest.ik loop er nu drie maanden mee en heb 2x in de week fysio. ik blijf kramp houden in mijn onderbeen en mijn voet doet zo zeer dat ik geen schoen aan kan.ook de hematoom zit er nog, dit is gebleken uit een MRI, in tussen heb ik ook pijn in de binnenkant van mijn knie. een zweepslag kan je dus ook gewoon overkomen zonder enkele activiteit van sport of inspanning. ik sport al 27 jaar niet meer. half januari heb ik een afspraak met mijn chirurg ik zal eens vragen of een operatie voor het verwijderen van de hematoom geen optie is.

Remi, 11-07-2012 17:39 #1
Mijn zweepslag, nooit eerder gehad kwam als een dief in de nacht.Plotseling zonder enig voorteken en dan in een diepe slaap.Geweldige schrik en zeer pijnlijk, alsof er een dolk dwars in de r.kuit ging.Thans nog steeds een bloeduitstorting en met stevig stappen gas terugnemen en het langzamer aandoen.
Komt het meer voor in een slaap?Heb het nog nooit vernomen.

Infoteur: Tartuffel
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Bronnen en referenties: 1
Reacties: 2
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!