InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Natuurgeneeswijze > De geneeskracht van waternavel

De geneeskracht van waternavel

De geneeskracht van waternavel Waternavel wordt in de tuin gebruikt als sierplant; het is een prima vijverplant. De bladeren steken een centimeter of vijf boven het wateroppervlak uit. Het is een overblijvende plant met witte, rozewitte of groene bloemen die in de maanden juni, juli augustus en september bloeien. Waternavel is geen eetbare plant. Ook voor vee kan deze plant schadelijk zijn, vooral voor schapen. Deze plant is echter vroeger een prima geneeskruid geweest, vooral tegen niergruis.
Botanische tekening waternavel  / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)Botanische tekening waternavel / Bron: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)

Inhoud:


Algemene informatie

Waternavel groeit in Noord-Afrika, Europa tot aan de Kaspische Zee, in het uiterste noorden en zuiden van Australië en de Amerikaanse staat Florida. De waternavel kan zowel groeien in laaglanden als in hooggebergtes; als de ondergrond maar vochtig is. Familieleden van deze plant, met name de Hydrocotyle asiatica of Indische waternavel, groeien in Azië, Nieuw Zeeland, het zuidelijke deel van de Verenigde Staten en Zuid-Afrika. De waternavel is de meest bekende soort van hydrocotyle, zoals de familienaam luidt. Het is een plant die houdt van een moerasachtige omgeving waaronder ook de waterkanten van vennetjes, beken, poelen, rivieren, natte weilanden en vochtige veengebieden vallen. De plant houdt van halfschaduw.

Waternavel / Bron: Christian Fischer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Waternavel / Bron: Christian Fischer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Bladeren van de waternavel kunnen je in de maling nemen; ze lijken plat op de waterspiegel te rusten maar zweven toch een vijftal centimeter erboven uit.

Naamgeving

De Latijnse naam van waternavel is Hydrocotyle vulgaris. Hydrocotyle is een samenvoeging van de woorden hydor, wat ´water´ betekent en ´kotyle´, wat de Griekse naam is voor een ´bord of een kom´. De bladeren hebben een schotelachtige vorm; het lijkt of ze in het midden licht zijn ingedrukt. ´Vulgaris´ betekent ´gewoon´ of beter nog ´alledaags´ en slaat op het feit dat deze plant veelvuldig voorkomt. In het Nederlands zeggen we ook wel navelkruid tegen deze geneesplant. In het Duits heet deze plant Gewöhnlicher Wassernabel. Het Engels kent de namen Water Pennywort en Marsh Pennywort terwijl in het Frans Écuelle d'eau tegen deze plant wordt gezegd.

Traditioneel gebruik waternavel

In Europa wordt waternavel sinds de Middeleeuwen beschreven als middel tegen niergruis. In Nederlandse contreien wordt het een ´steenbreker´ genoemd. De Indische waternavel lijkt kwa geneeskracht veel op waternavel en wordt in India gebruikt bij koorts, ingewandsproblemen, reumatische ziekten zoals jicht, artrose en artritis, en uiteenlopende klieraandoeningen. Verder wordt het wel eens gebruikt in een smeersel tegen lepra en ichtyosis of schubziekte.

Bijwerkingen

In kleine doseringen werkt waternavel als een stimulerend middel maar in grote hoeveelheden als slaapverwekkend medicijn. Het kan zelfs stupor en hoofdpijn veroorzaken. Stupor is een aandoening waarbij sprake is van een verminderd bewustzijn. Bij sommige mensen leidt het overmatig gebruik van waternavel tot duizeligheid en coma.

Goed tegen bacteriën in viskwekerijen

Niet alleen mensen maar ook tilapia-vissen kunnen genezen met waternavel. In viskwekerijen waar men tilapia kweekt gaan soms vele vissen dood door een overgroei aan bacteriën. Er wordt een extract op basis van waternavel door het water gedaan om de bacteriegroei te stoppen. In een experiment uit 2010 wat werd gehouden door wetenschappers uit Thailand vergeleek men extracten van mangistan, guave en granaatappel met die van waternavel. Deze laatste plant kwam als best werkend uit de bus. Het onderzoeksteam controleerde de vissen op allerlei bijwerkingen maar konden deze niet vinden.

Waternavel / Bron: Kenraiz, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Waternavel / Bron: Kenraiz, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Blaasontsteking?

In het boek ´De geurende kruidhof´ staat een vreemd verhaal over waternavel. Ene professor Brugmans zou waternavel op zichzelf hebben toegepast en blaasontsteking hebben gekregen. De schrijver van het boek, Blöte-Obbes, stelt daarom dat waternavel bij mensen blaasontsteking veroorzaakt. Dat is echter geen wetenschappelijk verantwoorde uitspraak, zelfs niet voor een professor. Het is de vraag welke professor Brugmans er wordt bedoeld. De meest beroemde Brugmans was professor en zelfs een tijdje lang rector magnificus aan de universiteit in Leiden. Dat was zo´n 120 jaar voordat het boek van Blöte-Obbes verscheen. Hij had geen geneeskunde gestudeerd maar omdat hij goed in andere wetenschappen was, kreeg hij eerder in zijn loopbaan een leerstoel hiervoor. Deze professor Brugmans moest zijn baan als rector afstaan toen de Franse bezetting van Nederland ophield; hij zou met de vijand hebben gehuld. Maar of dit de professor Brugmans is die in het boek wordt bedoeld is niet bekend; daar zegt de schrijver niks over. Bij geen enkele natuurgeneeskundige is de bijwerking ´blaasontsteking´ bekend.

Medicinale siervijver

Je zou deze plant samen met andere waterliefhebbende planten kunnen zetten in een vijver. Zo verkrijg je een medicinale siervijver. Andere planten die in de medicinale siervijver passen zijn genadekruid, moerasspirea, eendenkroos, penningkruid, waterweegbree en waterdrieblad.
© 2014 - 2019 Tom008, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
Kersen tegen jichtKersen tegen jichtVeel mensen drinken kersensap of eten kersen voor de behandeling van jicht en behaalde daardoor verbazingwekkende result…
Knobbels van Heberden en BouchardKnobbels van Heberden en BouchardKnobbels van Heberden, ook wel Noduli van Heberden genoemd, is de vorming van knobbels aan de top van de vingers. Als er…
Pijn in vingerkootjes of knokkels; oorzaak en behandelingPijn in vingerkootjes of knokkels; oorzaak en behandelingPijnlijke vingerkoortjes of pijn in de vinger gewrichten/knokkels komt veel voor. Pijnlijke knokkels of vingerkootjes ku…
Artrose bij de hondArtrose bij de hondArtrose klinkt bij de meeste mensen niet helemaal onbekend in de oren. Het komt heel veel voor bij de mens, maar ook bij…
Reuma: symptomen, oorzaken en behandelingReuma: symptomen, oorzaken en behandelingReuma is een verzamelnaam voor verschillende vormen van aandoeningen: artrose, fibromyalgie, jicht, reumatoïde Artritis…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Kenraiz, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Boek: Blöte-Obbes, de geurende kruidhof
  • Boek: Kroniek der geneeskruiden, Richard le Strange
  • http://wilde-planten.nl/gewone%20waternavel.htm
  • Thais onderzoek 2010: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20575361
  • https://www.botanical.com/botanical/mgmh/h/hydcol46.html
  • Foto´s: Wikimedia commons
  • Afbeelding bron 1: Publiek domein, Wikimedia Commons (PD)
  • Afbeelding bron 2: Christian Fischer, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 3: Kenraiz, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "De geneeskracht van waternavel"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Tom008
Gepubliceerd: 24-09-2014
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Natuurgeneeswijze
Bronnen en referenties: 10
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!