InfoNu.nl > Mens en Gezondheid > Aandoeningen > Eerste hulp bij oorpijn voorwerp of insect in het oor

Eerste hulp bij oorpijn voorwerp of insect in het oor

Eerste hulp bij oorpijn  voorwerp of insect in het oor Oorpijn kan veel oorzaken hebben, zoals oorletsel als gevolg van een trauma. Een van de meest voorkomende oorkwalen bij kinderen en volwassen is echter een verstopte buis van Eustachius door een keelontsteking, verkoudheid of ontstoken bijholten. Minder onschuldige ooraandoeningen variëren van middenoorontsteking tot tumoren en abcessen. Ook de uitstralende pijn naar het oor vanuit de kaak komt vaak voor. Oorletsels vormen een min of meer aparte groep. Dat soort letsels gaat eveneens vrijwel altijd gepaard met pijn of op z'n minst jeuk. Bij de groep van oorletsels hoort bijvoorbeeld ook een gescheurd trommelvlies of schedelletsel met afscheiding uit het oor. Een voorwerp in de gehoorgang komt vooral bij kinderen regelmatig voor. Net als een insect dat in het oor verdwaald raakt en er niet meer uit kan.

Inhoud


Oorpijn meestal onschuldig

Geeuwen is een effectieve methode om een verstopte buis van Eustachius te openen. Het werkt nog beter dan kauwgom, vooral handig in het vliegtuig tijdens het opstijgen en dalen. Oorpijn komt nogal eens voor, ook in minder exceptionele omstandigheden. De een heeft er vaak last van, de ander nooit. Meestal is oorpijn onschuldig en te wijten aan de buis van Eustachius die dichtzit als gevolg van een allergie, een verkoudheid of een sinusitis. In veel gevallen betreft het uitstralende pijn door ontstoken amandelen, tandproblemen, een keelontsteking. De gulden regel is dat wie oorpijn heeft het beste naar de huisarts kan gaan om er eens naar te laten kijken.

Anatomie van uitwendig oor, middenoor en inwendig oor / Bron: Iain, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Anatomie van uitwendig oor, middenoor en inwendig oor / Bron: Iain, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
Middenoorontsteking
Bij gehoorproblemen, of als na een verkoudheid de oren verstopt blijven, bestaat altijd het risico van een oorontsteking of vocht in het middenoor. De middenoorontsteking is berucht en komt vaak voor bij baby's en jonge kinderen. Pijnstillers kunnen bij oorpijn soelaas bieden, maar mogen nooit een consult van de huisarts vervangen. Wacht bij oorpijn nooit te lang af, aangezien de oorzaken ook minder onschuldig kunnen zijn dan hierboven vermeld.

Onderzoek van gehoorgang

Het oor is anatomisch gezien zodanig gevormd dat zowel het middenoor als het inwendige oor buiten het bestek valt van degenen die eerste hulp verlenen. De arts zal tijdens het ooronderzoek van de gehoorgang onder andere met behulp van een oortrechtertje van diverse afmetingen in de gehoorgang kijken. Hij trekt dan de oorschelp naar boven en naar achteren om de gehoorgang recht te maken en zicht te krijgen op het trommelvlies. Ook deze medische handeling ligt buiten het vakgebied van de eerstehulpverlener.

Oorletsel

Verwondingen van de oorschelp zijn geen zeldzaamheid. Zoals bij mensen die oorringen dragen, waarbij het sieraad ergens achter blijft haken met als gevolg onder andere een doorgescheurde oorlel. Jonge kinderen willen wel eens kleine voorwerpen (corpora aliena) spelenderwijs bij zichzelf of anderen in de gehoorgang stoppen, zoals een kraaltje of snoepje dat zich vervolgens vastklemt in de gehoorgang. Ook komt het voor vooral 's zomers dat vliegjes en andere al dan niet stekende insecten in de gehoorgang kruipen. Voorwerpen en beestjes op ondeskundige wijze verwijderen kan beschadiging van de gehoorgang of zelfs het trommelvlies veroorzaken, hoewel het laatste zelden voorkomt. Berucht is ook de klap tegen het oor, waarbij het trommelvlies kan scheuren. Ook barotrauma's komen voor bij piloten en duikers.

Symptomen

Deskundig eerste hulp verlenen en doorsturen naar de huisarts of Spoedeisende Hulp van het ziekenhuis is het devies. Indien er bloed of een gelige vloeistof uit het oor komt, is dat vrijwel altijd te wijten aan een trauma (hoofd- of schedelletsel). De symptomen zijn dan doorgaans:
  • Duizeligheid.
  • Erge oorpijn.
  • Hoofdpijn.
  • Bloed of andere afscheiding uit het oor.
  • Gehoorverlies, soms volledige doofheid.

Eerste hulp bij ernstig oorletsel (hoofd- of schedelletsel)

Leg het slachtoffer bij bewusteloosheid om te beginnen altijd in een stabiele zijligging en beadem eventueel. De volgende handelingen zijn eveneens belangrijk bij ernstig oorletsel:
  • Laat in voorkomende gevallen het slachtoffer zitten of liggen en het hoofd buigen naar de kant van het aangedane oor. Op die manier kan het bloed of ander vocht (waterig of gelig) makkelijk afvloeien.
  • Druk nooit een wattenpropje in de gehoorgang om het bloeden te stoppen. Dat kan verhoogde druk in het middenoor veroorzaken.
  • Wikkel alleen een steriel gaas om het oor heen en maak het met pleisters vast. Waarschuw bij dit soort letsels altijd de huisarts of bel 112.
  • Gelet op de oorafscheiding is er vrijwel zeker sprake van schedel- of hoofdletsel. Bijvoorbeeld door een klap of stoot. Let dus goed op de algemene toestand van het slachtoffer.
  • Controleer de pupillen op grootte en vorm. En op dubbelzien, bloeduitstortingen in het gezicht of op de schedel, sufheid, verwardheid, geheugenverlies.
  • Houd de pols en ademhaling in de gaten.

Bron: David Benbennick, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)Bron: David Benbennick, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Eerste hulp bij een voorwerp (corpus alienum) in het oor

Jonge kinderen van een bepaalde leeftijd stoppen van alles in hun mond, neus en... oren. In de meeste gevallen zit het snoepje of kraaltje gelukkig niet diep in de gehoorgang. Bij volwassenen wil wel eens een plukje watten achterblijven in het oor. Als eerstehulpverlener is het zaak deze voorwerpen er niet zelf uit te peuteren met bijvoorbeeld een pincet of een haarspeld. Het is meestal pijnlijk en de slagingskans is in veel gevallen gering. Laat liever een arts zijn werk doen. Hij heeft het geschikte instrumentarium, waardoor het probleem doorgaans in een oogwenk is opgelost.

Bij kleine kinderen

  • Het kind klaagt doorgaans over oorpijn of oorsuizingen. Of alleen gekriebel in het oor.
  • Ook kan er wat vocht of bloed uit het oor komen.
  • Verder klaagt het kind meestal over doofheid en kan het duizelig zijn.
  • Soms zijn er geen klachten, maar blijft het kind zeuren dat er iets in het oor zit. Neem altijd het zekere voor het onzekere en ga ermee naar de huisarts om uit te sluiten dat er daadwerkelijk iets in het oor zit.

Eerste hulp bij een insect in het oor

Een insect kan brommen, zoemen en kriebelen als het in de gehoorgang gevangen zit. Kinderen kunnen dan makkelijk in paniek raken. Dat geldt overigens ook voor volwassenen.

Wat te doen

  • Kalmeer het slachtoffer.
  • Sluit de gehoorgang niet af. Een insect met een angel zal dan eerder steken.
  • Soms kruipt het insect er vanzelf uit als het oor naar de grond gericht is. Houd het hoofd daarbij stil. Wacht enkele minuten, wellicht lost het probleem zich vanzelf op.
  • Druppel eventueel wat lauwwarm water in het oor als het insect er niet uit kan of wil. Doe dat echter niet als het een kind betreft met buisjes in de oren (of bij een trommelvliesperforatie).
  • Ga ermee naar de huisarts als het niet helpt of als het insect steekt.

Lees verder

© 2015 - 2018 Orion, het auteursrecht (tenzij anders vermeld) van dit artikel ligt bij de infoteur. Zonder toestemming van de infoteur is vermenigvuldiging verboden. Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Gerelateerde artikelen
EHBO bij vreemd voorwerp of insect in het oorEHBO bij vreemd voorwerp of insect in het oorMeestal stoppen kinderen een vreemd voorwerp in de oren. Voorbeelden hiervan zijn onder andere een knikker, een kraaltje…
Voorwerp in neus of oor, wat nu?Voorwerp in neus of oor, wat nu?Soms komt het voor dat iemand een voorwerp in de neus of het oor heeft zitten. Jonge kinderen (vaak in de peuterleeftijd…
Voorwerp of insect in het oorVoorwerp of insect in het oorKralen, insect, klei, speelgoed of oorsmeerprop in het oor. Kinderen, maar ook volwassenen, kunnen een vreemd voorwerp i…
Kinderen met oorpijnKinderen met oorpijnKinderen kunnen erg vaak oorpijn hebben. Oorpijn doet dan ook erg pijn en kinderen kunnen soms niet meer stoppen met hui…
Oorontsteking van de gehoorgang, symptomenOorontsteking van de gehoorgang, symptomenDe symptomen van een oorontsteking van de gehoorgang uiten zich in een pijnlijke rode gehoorgang. Vaak is de gehoorgang…
Bronnen en referenties
  • Inleidingsfoto: Pavelrybin, Flickr (CC BY-2.0)
  • Codex Medicus, 'Keel-, neus- en oorgeneeskunde', H. Huizing
  • Codex Verpleegkunde, 'EHBO', R. van Hamersvelt
  • http://www.rodekruis.nl/eerste-hulp/wat-te-doen-bij/voorwerp-in-het-oor?gclid=CJzcov-I_8gCFRESGwodyqUKng
  • Afbeelding bron 1: Iain, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)
  • Afbeelding bron 2: David Benbennick, Wikimedia Commons (CC BY-SA-3.0)

Reageer op het artikel "Eerste hulp bij oorpijn voorwerp of insect in het oor"

Plaats als eerste een reactie, vraag of opmerking bij dit artikel. Reacties moeten voldoen aan de huisregels van InfoNu.
Meld mij aan voor de tweewekelijkse InfoNu nieuwsbrief
Ik ga akkoord met de privacyverklaring en ben bekend met de inhoud hiervan
Infoteur: Orion
Laatste update: 30-12-2017
Rubriek: Mens en Gezondheid
Subrubriek: Aandoeningen
Special: EHBO
Bronnen en referenties: 6
Medische informatie…
Deze informatie is van informatieve aard en geen vervanging voor professioneel medisch advies. Raadpleeg bij medische problemen en/of vragen altijd een arts.
Schrijf mee!